بررسی پیشینه مداخلات نظامی واشنگتن در آمریکای لاتین

نورنیوز- گروه بین الملل: تحولات اخیر در کاراکاس بار دیگر خاطره مداخلات خونین ایالات متحده در آمریکای مرکزی و جنوبی را زنده کرده است. بررسی تاریخ روابط میان واشنگتن و کشورهای این منطقه نشان می‌دهد که تهاجم آمریکا علیه ونزوئلا، نخستین اقدام از این دست نبوده و ریشه در دکترین‌های قدیمی سیاست خارجی آمریکا دارد.

در همین راستا، نشریه سنگاپوری «استریتس تایمز» در گزارشی به مداخلات نظامی آمریکا در منطقه آمریکای لاتین پرداخته است.

گواتمالا (۱۹۵۴)؛ کودتا برای منافع تجاری

در یکی از نخستین مداخلات دوران جنگ سرد، سازمان سیا (CIA) کودتایی را برای سرنگونی «جاکوبو آربنز»، رئیس‌جمهور منتخب گواتمالا، سازماندهی کرد. هدف اصلی این اقدام که در سال ۱۹۵۴ انجام شد، حفاظت از منافع شرکت آمریکایی «یونایتد فروت» بود که اصلاحات ارضی آربنز را تهدیدی برای خود می‌دید. این مداخله منجر به دهه‌ها جنگ داخلی و حاکمیت دیکتاتوری در این کشور شد.

آمریکا در ابتدا نقش خود در این کودتا را رد کرد، اما طبق گزارش نشریه سنگاپوری، در نهایت، در سال ۲۰۰۳، واشنگتن نقش سازمان سیا در کودتای ۱۹۵۴ در گواتمالا را تأیید و به آن اذعان کرد.

کوبا (۱۹۶۱)؛ شکست در خلیج خوک‌ها

پس از انقلاب کوبا، از ۱۵ الی ۱۹ آوریل ۱۹۵۱، واشنگتن عملیات نظامی «خلیج خوک‌ها» را با استفاده از تبعیدیان آموزش‌دیده توسط سیا برای سرنگونی «فیدل کاسترو» به راه انداخت. شکست این عملیات نه تنها باعث تثبیت قدرت کاسترو شد، بلکه جهان را در آستانه یک جنگ هسته‌ای در جریان بحران موشکی کوبا قرار داد. در طول این درگیری نظامی، صدها نفر کشته شدند.

جمهوری دومینیکن (۱۹۶۵)؛ سرکوب قیام مردمی

در سال ۱۹۶۵، ایالات متحده با ادعای «تهدید کمونیسم»، تفنگداران دریایی و چتربازان خود را به سانتو دومینگو، پایتخت کشور جمهوری دومینیکن اعزام کرد. هدف از این عملیات، درهم‌شکستن قیام مردمی بود که در حمایت از «خوان بوش»، رئیس‌جمهور چپ‌گرای برکنار شده توسط ژنرال‌ها، شکل گرفته بود.

به اذعان استریتس تایمز، در دهه ۷۰، آمریکا در «جهانی از هم گسسته در پی جنگ سرد» از «برای پیشبرد اهداف خود، از دیکتاتورهای متعددی حمایت کرد.»

شیلی (۱۹۷۳)؛ سرنگونی دموکراسی توسط پینوشه

در همین راستا، نشریه سنگاپوری نوشت: «ایالات متحده با حمایت از کودتای نظامی ژنرال آگوستو پینوشه علیه دولت سوسیالیست سالوادور آلنده، یکی از سیاه‌ترین دوران‌های سرکوب سیاسی را در منطقه رقم زد. واشنگتن پیش از کودتا با ایجاد محاصره اقتصادی و حمایت از مخالفان، زمینه را برای فروپاشی دولت قانونی آلنده فراهم کرده بود.

آرژانتین (۱۹۷۶)؛ حمایت از حکومت نظامی و کشتار ۱۰ هزار معترض

بر اساس اسناد خارج شده از طبقه‌بندی در سال ۲۰۰۳، «هنری کیسینجر»، وزیر خارجه وقت آمریکا در سال ۱۹۷۶، از حکومت نظامی آرژانتین حمایت و آن‌ها را به پایان سریع «جنگ کثیف» تشویق کرد؛ جنگی که منجر به ناپدید شدن دست‌کم ۱۰ هزار مخالف در این کشور شد.

عملیات کوندور؛ اتحاد دیکتاتورها تحت حمایت آمریکا

استریتس تایمز در ادامه نوشت: «در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی، ۶ دیکتاتوری (آرژانتین، شیلی، اروگوئه، پاراگوئه، بولیوی و برزیل) در قالب «عملیات کوندور» متحد شدند تا مخالفان چپ‌گرا را حذف کنند. این عملیات با حمایت ضمنی ایالات متحده انجام شد.»

نیکاراگوئه (دهه ۱۹۸۰)؛ رسوایی «کنتراها»

در دوران ریاست‌جمهوری «رونالد ریگان»، واشنگتن با حمایت مالی و نظامی از گروه‌های شورشی موسوم به «کونترا»، به دنبال سرنگونی دولت ساندینیستا بود. به نوشته استریتس تایمز، ریگان با ارائه بیش از ۲۰ میلیون دلار کمک مالی به کونترا توسط سازمان سیا موافقت کرد. تصمیم ریگان به جنگ داخلی در نیکاراگوئه و کشته شدن بیش از ۵۰ هزار نفر انجامید.

گرانادا (۱۹۸۳)؛ تهاجم نظامی مستقیم

ایالات متحده به این جزیره کوچک کارائیب حمله نظامی کرد تا دولت مارکسیست آن را سرنگونی کند. این تهاجم که با نام عملیات «خشم فوری» شناخته می‌شود، تحت پوشش حفاظت از جان دانشجویان پزشکی آمریکایی ساکن در این جزیره انجام شد.

السالوادور (۱۹۸۰-۱۹۹۲)؛ ۷۲ هزار کشته در جنگ داخلی

در دوران ریاست‌جمهوری ریگان، واشنگتن مشاوران نظامی خود را نیز به السالوادور اعزام کرد تا شورش «جبهه آزادی‌بخش ملی فارابوندو مارتی» (چپ‌گرایان افراطی) را سرکوب کنند. این جنگ داخلی خونین که با حمایت نظامی آمریکا همراه بود، منجر به کشته شدن بیش از ۷۲ هزار نفر شد.

پاناما (۱۹۸۹)؛ مدل مشابه ونزوئلا

استریتس تایمز در ادامه نوشت: «در عملیاتی که شباهت بسیاری به ادعاهای فعلی علیه مادورو دارد، ارتش آمریکا با ۲۷ هزار سرباز به پاناما حمله کرد تا مانوئل نوریگا، رهبر سابق این کشور را به اتهام قاچاق مواد مخدر بازداشت کند. نوریگا در نهایت دستگیر و برای محاکمه به ایالات متحده منتقل شد.

این پیشینه تاریخی نشان می‌دهد که مداخلات واشنگتن در آمریکای لاتین، اگرچه با شعارهایی همچون «دفاع از دموکراسی» یا «مبارزه با مواد مخدر» آغاز شده، اما پیامد آن اغلب دهه‌ها بی‌ثباتی، فقر و جنگ‌های داخلی برای ملت‌های این منطقه بوده است. اکنون جهان نظاره‌گر است که آیا بحران ونزوئلا نیز به لیستی طولانی از تغییر رژیم‌های خونین تحت حمایت آمریکا اضافه خواهد شد یا مقاومت کاراکاس مسیر متفاوتی را رقم خواهد زد.