نورنیوز-گروه بینالملل: رزمایش اخیر چین پیش از هر چیز حامل یک پیام شفاف و غیرقابل تفسیر است: تمامیت ارضی، خط قرمز مطلق و تغییرناپذیر پکن به شمار میرود. فرماندهی منطقه شرقی ارتش چین با تمرین سناریوهای تهاجم دریایی، پدافند هوایی، مقابله با زیردریاییها و شبیهسازی محاصره کامل تایوان، نشان داد که تهدیدات جداییطلبانه نهتنها از مسیر دیپلماتیک، بلکه از زاویه نظامی نیز پاسخ داده خواهد شد. وزارت دفاع چین صراحتاً این رزمایش را «هشدار جدی به نیروهای جداییطلب» توصیف کرد؛ تعبیری که ریشه در تجربه تاریخی پکن از فروپاشی شوروی و تلاشهای مستمر برای تحریک مناطقی چون هنگکنگ، سینکیانگ و تایوان دارد. تفاوت امروز با گذشته آن است که چین، در کنار برتری اقتصادی و دیپلماتیک، به بلوغ بومی نظامی رسیده و آمادگی دارد این مؤلفه را در معادلات بازدارندگی خود فعال کند.
پیوند قدرت نظامی با نقشآفرینی جهانی
چین طی سالهای اخیر از یک قدرت اقتصادی صرف به بازیگری چندبعدی در نظام بینالملل تبدیل شده است. هشدارهای اخیر پنتاگون درباره پیشرفتهای دریایی چین و عقبماندگی آمریکا، تأییدی ناخواسته بر این واقعیت است. رزمایش تایوان در همین چارچوب قابل فهم است؛ پکن میکوشد قدرت نظامی را در امتداد مؤلفههای سیاسی و اقتصادی خود قرار دهد و نقشآفرینی جهانیاش را برای دوستان و رقبا به نمایش بگذارد. این راهبرد با حضور فعال چین در سازوکارهایی چون بریکس و سازمان همکاری شانگهای معنا مییابد؛ جایی که ایده نظم نوین چندجانبهگرا در حال تبدیل شدن به یک بدیل عملی برای هژمونی غربی است. رزمایش اخیر، نه اقدامی مقطعی، بلکه بخشی از فرآیند تثبیت این جایگاه راهبردی محسوب میشود.
هشدار مستقیم به آمریکا و متحدان منطقهای
در سطح منطقهای، پیام رزمایش چین مستقیماً متوجه آمریکا و شبکه متحدان آن در شرق آسیاست. واشنگتن اگرچه در اسناد رسمی از «رقابت مدیریتشده» سخن میگوید، اما در عمل سیاست محاصره و مداخله را ادامه داده است؛ از تخصیص ۱۱ میلیارد دلار کمک نظامی به چینتایپه در بودجه ۹۰۱ میلیارد دلاری دفاعی آمریکا گرفته تا تشویق ژاپن و کره جنوبی به تقویت نقش نظامی خود در چارچوب راهبرد آمریکایی. تصویب بودجه نظامی کلان ژاپن، ساخت جزایر موشکی نزدیک تایوان، رزمایشهای مشترک با آمریکا و مواضع متناقض سئول درباره «ثبات» تنگه تایوان، همگی نشانههایی از تشدید این بازی خطرناکاند. در چنین شرایطی، چین با نمایش قدرت، به کشورهای منطقه هشدار میدهد که هرگونه همراهی با پروژههای ضد تمامیت ارضی پکن، هزینهزا خواهد بود.
رسوایی دوگانگیهای غرب در نظم بینالملل
واکنشهای اروپا به رزمایش چین، بار دیگر پرده از دوگانگی عمیق غرب برداشت. ابراز نگرانی اتحادیه اروپا، فرانسه و آلمان درباره «تنشزایی» چین، در حالی مطرح میشود که همین بازیگران صدها میلیارد یورو برای جنگ اوکراین با ادعای دفاع از تمامیت ارضی هزینه کردهاند و هیچ طرح صلحی را برنمیتابند. سکوت در برابر تهدیدات آمریکا علیه ونزوئلا، حمایت آشکار از تجاوزات و نسلکشی رژیم صهیونیستی در غزه، لبنان و سوریه، و پشتیبانی از حملات نظامی به ایران، نشان میدهد که اصل تمامیت ارضی برای غرب مفهومی گزینشی و ابزاری است. این تناقض رفتاری، مشروعیت اخلاقی غرب را فرسوده و گرایش به نظم نوین چندجانبهگرا را تقویت کرده است؛ نظمی که چین یکی از معماران اصلی آن به شمار میرود.