نورنیوز-گروه اجتماعی: پژوهشگران ابزار هوشمند جدیدی به نام ICSThreatQA توسعه دادهاند که مانند یک دستیار گفتوگو، به تحلیلگران امنیتی کمک میکند تهدیدات سایبری علیه سامانههای کنترل صنعتی را سریعتر شناسایی و خنثی کنند. وبگاه تِکاِکسپلور در گزارشی آورده است:
در دنیایی که به طور فزایندهای دیجیتالی میشود، زیرساختهای حیاتی از جمله شبکههای برق، تصفیهخانههای آب و سامانههای حملونقل، در برابر حملات سایبری آسیبپذیر هستند.
آمارهای نگرانکننده نشان میدهند حدود ۴۰ درصد از کسبوکارها و ۳۰ درصد از مؤسسات خیریه در بریتانیا در سال ۲۰۲۵ میلادی مورد حمله سایبری قرار گرفتهاند. هزینه سالانه این حملات در بریتانیا به ۱۴.۷ میلیارد پوند میرسد.
راهحل تخصصی: ICSThreatQA
اکنون متخصصان مرکز امنیت سایبری دانشگاه وارویک ابزار جدیدی به نام ICSThreatQA را توسعه دادهاند. این نخستین راهکار تخصصی طراحیشده برای امنیت سایبری سامانههای کنترل صنعتی است که مانند یک دستیار هوشمند متنی عمل میکند. این ابزار بهصورت رایگان در دسترس است.
ویژگیهای کلیدی
امکان پرسش و پاسخ به زبان ساده برای تحلیلگران؛
مبتنیبر پایگاه دانش معتبر و تخصصی امنیت صنعتی؛
ارائه پاسخهای دقیق و مرتبط با امنیت سامانههای حیاتی.
فناوری پیشرفته به زبان ساده
این ابزار از ترکیب دو فناوری نوین استفاده میکند:
۱. تولید تقویتشده با بازیابی (Retrieval-Augmented Generation):
این سامانه پیش از پاسخگویی،در بانک اطلاعاتی تخصصی خود جستوجو میکند و دقیقترین اطلاعات مربوط به هر تهدید سایبری را پیدا میکند. مانند یک کتابدار متخصص که پیش از پاسخ به پرسش شما، در کتابخانهای سازمانیافته جستوجو میکند.
۲. گراف دانشی (Knowledge Graph):
همه اطلاعات مربوط به تهدیدات سایبری، آسیبپذیریها و راهکارهای دفاعی در قالب یک شبکه ارتباطی هوشمند سازماندهی شدهاند. این شبکه به سامانه اجازه میدهد روابط پیچیده بین انواع حملات را درک کند و پاسخهای دقیقتری ارائه دهد.
۳. استدلال مبتنیبر منابع معتبر:
هر پاسخی که سامانه میدهد، برپایه منابع امنیتی تأییدشده و استنادپذیر است که صحت و دقت و شفافیت پاسخها را تضمین میکند.
مزایای کلیدی این ابزار
کاهش بار ذهنی تحلیلگران در جریان حوادث سریع سایبری؛
سرعتبخشیدن به تصمیمگیری در شرایط بحرانی؛
تبدیل بانکهای اطلاعاتی ایستا به سامانه تعاملی و پویا؛
پشتیبانی از گروههای امنیت دیجیتال در شناسایی و پاسخ سریع به تهدیدات.
دسترسی رایگان
میتوان این ابزار را به صورت رایگان از پلتفرم Huggingface بارگیری و استفاده کرد. این ابزار بخشی از آزمایشگاه توسعه و آزمایش هوش مصنوعی وارویک است.
نظر متخصصان
پروفسور کارستِن مِیپِل (Carsten Maple)، سرپرست پژوهش، توضیح میدهد:
این سامانه مانند چتباتها از تعامل گفتوگویی استفاده میکند، اما در واقع یک ابزار تحلیلی تخصصی است که بر پایه دانش امنیت صنعتی بنا شده است؛ این ویژگی به آن امکان میدهد به پرسشهای پیچیده پاسخ دهد و تصمیمگیری را برای گروههای امنیتی تسریع کند.
پروفسور شارلوت دین (Charlotte Deane)، رئیس اجرایی شورای تحقیقات علوم مهندسی و فیزیکی، میافزاید:
امنیت سایبری زیربنای اقتصاد دیجیتال و امنیت ملی است. این پژوهش نشان میدهد هوش مصنوعی پیشرفته چگونه میتواند ارزیابی خطر و تابآوری در سامانههای پیچیده را متحول کند.
هدف نهایی: حفاظت از خدمات ضروری
هدف اصلی این ابزار، کمک به محافظان خدمات ضروری است تا
در مواجهه با تهدیدات سایبری سریعتر پاسخ دهند؛
با دقت بالاتر عمل کنند؛
تابآوری سامانههای برق، آب، تولید و حملونقل را افزایش دهند.
این پژوهش گامی مهم در جهت ایمنسازی زیرساختهای حیاتی در عصر دیجیتال و مقابله با تهدیدات سایبری فزاینده است.