نورنیوز-گروه فرهنگی: صحن حضرت زهرا (س) در جوار حرم امیرالمؤمنین (ع) در نجف اشرف، امروز چهارشنبه (۲۶ آذر) با حضور تولیت این حرم، مسئولان ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات و جمعی از مسئولان ایرانی و عراقی به طور کامل افتتاح می شود.
فازهای مختلف بخشهای زیارتی این صحن قبلاً افتتاح شده بود و تنها بخشهایی مثل موزه، مهمانسرا و مضیف، کتابخانه و ... افتتاح نشده بود که با پایان پروژه ساخت صحن حضرت زهرا(س)، این صحن توسط مسئولان ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات به تولیت علوی تحویل داده شد.
صحن حضرت زهرا (س) یکی از بزرگترین و باشکوهترین طرحهای توسعه در تاریخ عتبات عالیات بوده و بعد از مسجدالحرام و مسجدالنبی بزرگترین پروژه توسعه اماکن مذهبی در جهان اسلام به حساب میآید. این صحن از دو بخش زیارتی و غیرزیارتی تشکیل شده است تا بتواند تمامی نیازهای حرم مطهر علوی را بهطور کامل برآورده کند.
همچنین بزرگترین مقرنس در فضاهای اسلامی نیز در این صحن بنا شده است. جزئیات دیگری همانند رسمیبندی، کارهای گچی و یزدیبندی کاسههای سقف و مقرنسهای ویژه نیز در این صحن انجام شده است. در کتبیه خطهای صحن نیز از خط نفیس و آیات و روایات قرآنی و ادعیه مفاتیحالجنان استفاده شده که به آیات قرآن و کلام اهلبیت(ع) مزین است. در قسمتهایی از مجموعه نماهای بیرونی نیز معرق کار شده است. در اصل این صحن موزهای ماندگار از هنر معماری ایرانی و اسلامی است که با توان مهندسان ایرانی در اعتاب مقدسه ساخته شده است.
بخش زیارتی این مجموعه در زمینی به مساحت ۲۹ هزار مترمربع احداث شده و شامل چهار طبقهٔ اصلی و سه نیمطبقه است. این بخش با زیربنایی حدود ۸۵ هزار مترمربع و ظرفیت پذیرش حداکثر ۱۰۰ هزار نفر در ساعت، از بزرگترین فضاهای زیارتی حرم مطهر علوی بهشمار میآید. فضاهای این بخش شامل سه طبقه شبستان و صحن روباز، حوزهٔ علمیه، واحدهای درمانی، تأسیسات فنی، انبارها، بخشی از سرویسهای بهداشتی و بخشهای خدماتی دیگر است که همگی با هدف تأمین نیازهای زائران علوی طراحی و اجرا شدهاند. از مهمترین جلوههای تزئینات داخلی شبستان حضرت زهرا (س) میتوان به سنگکاری بیش از یکهزار و ۲۰۰ ستون اشاره کرد. در طراحی این فضا، هر طبقه با نوعی سنگ متفاوت پوشانده شده است که جلوهای چشمنواز و منحصربهفرد به شبستان بخشیده است. همچنین، وجود بیش از ۸۰۰ گنبد داخلی در سراسر شبستان، شکوه و عظمت معماری اسلامی ـ ایرانی را در این اثر ماندگار به نمایش میگذارد.
بخش غیر زیارتی این مجموعه شامل فضاهایی چون موزه، کتابخانه، طهارتخانه و وضوخانه، ساختمانهای اداری، مهمانسرا، رستوران و پارکینگ اختصاصی است. این بخش با هدف ارائه خدمات رفاهی، فرهنگی و پشتیبانی به زائران و مجموعهٔ حرم مطهر علوی، طراحی و ساخته شده است. بخش اداری و اطلاعرسانی این بخش در زمینی به مساحت چهار هزار و ۴۰۰ مترمربع و با زیربنایی حدود ۱۵ هزار مترمربع ساخته شده و شامل واحدهای اداری، فنی و مهندسی، سالن اجتماعات، بخشهای خدماتی و سایر فضاهای مرتبط است.
کتابخانه نیز در زمینی به مساحت سه هزار و ۱۰۰ مترمربع و با زیربنای ۲۰۰۰ مترمربع احداث و در شش طبقه طراحی شده است. این کتابخانه دارای ظرفیت بیش از ۲۵۰ هزار جلد کتاب است و بخشی مهم از امکانات فرهنگی حرم مطهر علوی محسوب میشود.
مهمانسرا و مضیف حرم نیز در زمینی به مساحت چهار هزار و ۴۰۰ مترمربع و با زیربنایی ۱۴ هزار و ۵۰۰ مترمربع ساخته شده است و ظرفیت پخت و آمادهسازی ۱۰ هزار وعده غذا در هر نوبت را دارد.
بخش طهارتخانه و وضوخانه نیز در زمینی به وسعت ۱۵ هزار مترمربع واقع شده و دارای ۹۰۰ چشمه سرویس بهداشتی است. با احتساب سرویسهای اطراف صحن فعلی، این بخش قادر به خدماترسانی به بیش از ۱۴۰ هزار زائر خواهد بود. پارکینگ اختصاصی صحن نیز در زمینی به وسعت ۱۰ هزار مترمربع احداث شده است.
موزه حرم علوی در زمینی به وسعت سه هزار و ۱۰۰ مترمربع و با زیربنای ۱۸ هزار مترمربع در شش طبقه احداث شده است. با تکمیل پروژه صحن حضرت زهرا (س)، حرم مطهر علوی اکنون دارای فضاهای زیارتی مدرن با الهام از معماری اصیل ایرانی ـ اسلامی شده است که البته بسیاری از زائران ایرانیو غیر ایرانی تجربه حضور در این صحن را در زمان پیادهروی اربعین و زیارت حضرت علی (ع) دارند.
ساخت این صحن با نظارت و همت سردار شهید حاجقاسم سلیمانی، مشارکت عاشقان اهلبیت (ع) از سراسر جهان (بهویژه مردم ایران) و به دست مهندسان و هنرمندان ایرانی طی ۱۴ سال (از ۱۳۹۰) انجام شده است. بنابر اظهارات مقامات ستاد بازسازی عتبات عالیات، نام «صحن حضرت زهرا(س)» نیز با پیشنهاد سردار سلیمانی و تأیید آیتالله سیستانی انتخاب شده است.
سردار سلیمانی درباره دلیل این نامگذاری گفته بود که هدف، اتصال و احیای نام مبارک حضرت فاطمه(س) در جوار حرم مطهر علوی است تا یادمانی از بانوی مظلوم و بینشان مدینه باشد.
«صحن حضرت زهرا(س)» در زمینی به مساحت ۶۰٬۰۰۰ متر مربع (طول ۴۰۰ و عرض ۱۵۰ متر) با زیربنای ۲۲۰ هزار متر مربع در ضلع غربی حرم طراحی شده است. کلنگ احداث آن در سال ۱۳۹۰ به زمین زده شد و با حضور مسئولان تولیت آستان علوی، ستاد توسعه عتبات عالیات و جمعی از مسئولان دو کشور، به طور رسمی افتتاح و تحویل میشود.