نورنیوز-گروه اجتماعی: حسین ذوالفقاری امروز سهشنبه ۲۵ آذر، در افتتاحیه سلسله «کارگروههای آموزشی نهضت فراگیر پیشگیری از اعتیاد» که در سالن شهدای سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد، اظهار کرد: نهتنها در حوزه مبارزه با مواد مخدر، بلکه در بسیاری از حوزهها، مشکل ما ندانستن نیست؛ مشکل ما عدم باور است. درباره مضرات سیگار کتاب نوشته میشود، اما سیگار ترک نمیشود. مشکل کار همیشه همینجاست؛ ما خیلی چیزها را میدانیم و علم داریم، اما باور نداریم. همین بخش است که ما را در عمل تضعیف و در اجرا دچار مشکل میکند.
وی با اشاره به تاثیرات مخرب اعتیاد و مواد مخدر ادامه داد: بر اساس آمار، ۶.۴ درصد افراد بین ۱۵ تا ۶۴ سال در جهان، بهطور قطع گرفتار اعتیاد به مواد مخدر هستند. اگر برای هر فرد معتاد، سه نفر از اعضای خانواده که بهطور مستقیم درگیر او هستند در نظر بگیریم، حدود ۲۰ درصد جامعه جهانی بهنوعی مستقیما درگیر معضل مواد مخدر هستند. کدام جنگ در دنیا بین ۲۰ تا ۲۵ درصد جامعه جهانی را دچار مشکل میکند؟
نماینده رئیس جمهور در ستاد مبارزه با مواد مخدر با بیان اینکه در اسناد راهبردی اتحادیه اروپا آمده است که اروپا باید آمادگی لازم برای مواجهه با مسئله اعتیاد به مواد مخدر را داشته باشد، گفت: تاکنون بیش از ۱۴۰۰ نوع ماده روانگردان شناسایی شده است. بسیاری از این روانگردانها در جوامع مختلف پخش و مصرف میشود تا زمانی که سازمان بهداشت جهانی متوجه شود، آزمایشهای لازم را انجام و اعلام کند که این ماده مخدر است، در این فاصله، زمان از دست میرود. بعد از آن هم باید وارد سیستم قانونگذاری کشورها شود و جرمانگاری شود تا امکان برخورد با آن وجود داشته باشد؛ این یک معضل بزرگ جهانی است.
وی با بیان اینکه کشور ما هزینههای فراوانی برای مقابله با معضل مواد مخدر پرداخت کرده است، تشریح کرد: هزینههای جانی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در این راه پرداخت شده است. نه فقط به تعبیر خودمان، بلکه به اعتبار اظهار نظر جامعه جهانی، ایران، به برکت این همه شهید و جانباز، چه در حوزه درمان و چه در حوزه پیشگیری، پرچمدار مبارزه با مواد مخدر است. در کشور بسیاری بهصورت گمنام میسوزند تا فقط یک نفر کمتر معتاد و گرفتار شود.
ذوالفقاری بیان کرد: عدهای از جوانان رشید کشور ما امروز در راه مبارزه با مواد مخدر جان میدهند. کدام کشور در چهار یا پنج دهه یا حتی در طول یک قرن است که ۴۰۰۰ جوان جان خود را در راه مبارزه با مواد مخدر نثار کرده باشند؟
نماینده رئیس جمهور در ستاد مبارزه با مواد مخدر با بیان اینکه این شهدا از یک جهت موجب تاثر ما است، یادآور شد: چراکه این جوانان را از دست میدهیم، اما از طرف دیگر موجب افتخار همه ما است؛ افتخار میکنیم که چنین جوانانی داریم که اگر از آب، خاک، ناموس و فرهنگ این کشور دفاع میکنند. اما متأسفانه در کنار اینها، تعدادی دیگر از جوانان کشور هم از طریق آسیبهای اجتماعی از جمله موادمخدر پرپر میشوند. این جوانان نیز میتوانستند همان جوانانی باشند که در مقابل استکبار جهانی و در برابر ظلم و ستم فاحشی که در جهان اسلام اعمال میکنند، بایستد.
وی با تاکید بر اینکه همه ما مسئولیم، اظهار کرد: آیا کارهایی که انجام دادهایم موفق بوده؟ بله، موفق بوده است. واقعیت این است که اگر تلاش و مبارزه نمیکردیم و کار درمان انجام نمیدادیم، قطعا وضعیت امروز ما بسیار بدتر میبود. اما این اقدامات انجام شده کفایت نمیکند. باید تجارب خودمان را به رشته تحریر درآوریم و در کنار آن، تجارب موفق دنیا را هم دنبال کنیم و ببینیم چه کردهاند و چه باید کرد.
وی افزود: ۴۰ سال پیش تفکر ما این بود که ظرف دو تا سه سال مسئله مواد مخدر را حل کنیم. آن زمان چنین تفکری داشتیم، اما چون ماهیت و پیچیدگی این پدیده را نمیشناختیم، تصور میکردیم که میشود صرفا با مبارزه، مسئله را حل کرد.
اکنون نگاه جامعهنگرانه به مواد مخدر یک امر بدیهی است
ذوالفقاری با اشاره به فضای مجازی و پلتفرمهای مختلف گفت: امروزه در فضای آنلاین، پلتفرمها، فضای رسانههای جمعی، اجتماعی و الکترونیکی، رمزگذاری انجام میشود، ناشناسسازی انجام میشود و همین موضوع، مبارزه با قاچاقچیان مواد مخدر را نسبت به گذشته سختتر کرده است و نگاه جامعهنگرانه به مواد مخدر دیگر یک امر بدیهی است.
وی با تاکید بر اینکه همه اقدامات، پیشگیرانه است، اضافه کرد: اقداماتی که در حوزه دیپلماسی، مردم، مبارزه، محاکمه، مجازات، درمان و در حوزه آگاهسازی انجام میشود، همه باید در یک نگاه کلان، یک هدف را دنبال کند و آن، پیشگیری است.
نماینده رئیس جمهور در ستاد مبارزه با مواد مخدر تصریح کرد: ما با این نگاه وارد بحث شدیم و طرح تحول درمان را مجددا مورد بررسی قرار دادیم و انواع معتادینی که وجود دارند را دستهبندی کردیم تا متناسب با هر گروه، برخورد و اقدام لازم انجام شود. یکی از مسائل مهم، مراکز ماده ۱۶ بود که البته قبلا هم کار خوبی انجام میدادند، اما نیاز به اقدام جدیتر داشت. دستگاههای مختلف از جمله بهزیستی، سپاه، نیروی انتظامی، شهرداریها، شوراهای هماهنگی استانها پای کار آمدند. بعضی دستگاهها حتی امکانات خودشان را در اختیار گذاشتند و این کار انجام شد. اما مسئله این بود که فرد نهایتا سه تا شش ماه، با دستور مجدد دادستان، دوباره به خیابان برمیگشت.
ذوالفقاری اظهار کرد: ما مطرح کردیم که باید این وضعیت را به سمتی ببریم که این رفتوبرگشتها کند یا از بین برود. مراکزی که طراحی میکنیم، باید کاربردهای دیگری هم داشته باشند تا هزینهها به هدر نرود. کاهش آسیب و مدیریت مصرف یکی از محورها است و همه اینها ذیل سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری، قوانین، مصوبات ستاد و تدابیر ریاست جمهور قرار دارد.
وی با بیان اینکه دکتر پزشکیان، نیز در این مسیر بسیار راهگشاست، تشریح کرد: در جلساتی که خدمت ایشان بودیم و صاحبنظران و دوستان مجلس حضور داشتند، دیدیم که آقای پزشکیان خودشان در حوزه درمان، مدیریت و کنترل مواد مخدر صاحبنظر هستند و نگاه بسیار جامع و دقیقی دارند. امروز بر اساس همین نگاهها، در حال طراحی برنامههایی هستیم که در مسیر تصویب قرار بگیرد. قانون هم اصلاح شده و هماهنگی بسیار خوبی با دستگاه قضایی داریم و این مسیر با جدیت در حال پیگیری است.
نماینده رئیس جمهور در ستاد مبارزه با مواد مخدر با بیان اینکه در وزارت دادگستری، با دستگاههای همکار و بهویژه کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس، همه بخشهایی را که احساس میکردیم خلأ قانونی دارد، بررسی و پیگیری کردهایم، بیان کرد: لایحه ای پیشنهادی در این خصوص در کمیسیون دولت مطرح شده است و امیدواریم بتواند هرچه سریعتر به مجلس ارائه تا برخی خلأهای قانونی موجود در این حوزه برطرف شود؛ ما در این زمینه نیازمند ایجاد یک تحول اساسی هستیم.
وی با اشاره به اینکه با این هجمهای که امروز در حوزه مواد مخدر با آن مواجه هستیم، این اقدامات کفایت نمیکند، افزود: نفوذ این آسیب به درون خانوادهها اتفاق افتاده و حوادثی رخ میدهد. هفته گذشته در یکی از شهرهای کشور اتفاقی بسیار آزاردهنده رخ داد؛ فرزندی معتاد، پدر و مادر فرهنگی خود را به قتل رساند. از این دست حوادث، متأسفانه کم نداریم. مشکل اینجاست که ما مسئله را جدی نگرفتهایم.
تا زمانی که تغییر دانش به تغییر عملکرد منجر نشود، تغییر رفتار رخ نخواهد داد
ذوالفقاری تاکید کرد: قرار نیست صرفا دو واحد درسی برای دانشآموزان و دانشجویان بگذاریم و تصور کنیم مشکل حل میشود. مسئله اصلی ما تغییر دانش است و تا زمانی که تغییر دانش به تغییر عملکرد منجر نشود، تغییر رفتار رخ نخواهد داد و تا زمانی که تغییر رفتار تکرار نشود، تغییر رفتار جمعی شکل نمیگیرد.
وی با بیان اینکه فراموش کردهایم که نیاز فرزند فقط به نیازهای مادی محدود نمیشود، ادامه داد: متاسفانه اولویت والدین بر تامین نیازهای مادی فرزندان شده است و نباید فراموش کنیم که این شتر در خانه ما نیز خوابیده است.
نماینده رئیس جمهور در ستاد مبارزه با مواد مخدر با تاکید بر اینکه در کشور ظرفیت کم نداریم، اما از سازمانیافتگی و همافزایی برخوردار نیستیم، تصریح کرد: باید مشخص شود چه کسی چه کاری انجام میدهد؛ بخش دولتی، سازمانهای مردمنهاد، مشارکت مردمی، خانوادهها، کارگران و اقشار مختلف هر کدام سهم و نقش خود را دارند.
وی با اشاره به اینکه مشکل ما این است که مربیگری را در جامعه کنار گذاشتهایم، ادامه داد: مربیگری با آموزش و مشاوره متفاوت است؛ اصول و قواعد خاص خود را دارد. تصور کردهایم اگر کسی را صدا بزنیم و نصیحتش کنیم، مسئله حل میشود، در حالی که چنین نیست. حتی روشهای سنتی قبل از انقلاب را هم فراموش کردهایم. باید توجه داشته باشیم که این دود در چشم ما نیز خواهد رفت.
بهدنبال پیشگیری فراگیر، همگانی و پایدار هستیم
ذوالفقاری تاکید کرد: ما بهدنبال پیشگیری فراگیر، همگانی و پایدار هستیم؛ برنامهریزی میکنیم و صرفا به سخنرانی بسنده نمیکنیم. امیدوارم روزی برسد که هر فرد دلسوز این کشور، نقش خود را ایفا کند؛ چراکه بدون حضور مؤثر افراد، اثرگذاری واقعی شکل نمیگیرد. امروز باید پویش محله پاک، روستای پاک، شهر پاک و استان پاک را برگزار کنیم. امروزه همه میدانند که درد مشترک وجود دارد و مسئله فقط ایران نیست؛ مسئلهای جهانی است.
نماینده رئیس جمهور در ستاد مبارزه با مواد مخدر اظهار کرد: ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری به این دلیل شکل گرفته است که مسئله مواد مخدر، مسئلهای فراقوهای است. ریاست این ستاد با رئیسجمهور است و اعضای آن از قوه قضاییه، نیروی انتظامی، نیروهای نظامی و دستگاههای اجرایی کشور حضور دارند. این یعنی این پدیده نیازمند سیاستگذاری درست، برنامهریزی دقیق، هماهنگی و نظارت مستمر است و امیدواریم با همکاری همه، همافزایی بیشتری در حوزههای مختلف ایجاد شود.