نورنیوز-گروه اقتصادی: زعفران بهعنوان یکی از مهمترین محصولات راهبردی بخش کشاورزی و از اصلیترین اقلام صادرات غیرنفتی کشور، همواره نقش موثری در اشتغالزایی، ارزآوری و معیشت کشاورزان مناطق کمبرخوردار ایفا کرده است.
با این حال، استمرار شرایط خشکسالی و کاهش محسوس بارندگیها در سالهای اخیر، زنگ هشدار جدی برای پایداری تولید این محصول ارزشمند به صدا درآورده است.
بررسیها نشان میدهد کاهش بارشها، اُفت سطح آبهای زیرزمینی و محدودیت منابع آبی، بهویژه در استانهای زعفرانخیز کشور، تأثیر مستقیمی بر سطح زیر کشت و میزان تولید زعفران گذاشته است.
این شرایط، علاوه بر افزایش هزینههای تولید، نگرانیهایی را در میان بهرهبرداران و فعالان این بخش نسبت به آینده تولید و حفظ جایگاه ایران در بازارهای جهانی ایجاد کرده است.
تداوم کمبارشیها، در صورت نبود برنامهریزی دقیق و حمایتهای هدفمند میتواند منجر به کاهش عملکرد مزارع زعفران و تهدید معیشت خانوار روستایی شود.
بازار زعفران تابع میزان تقاضا
علی حسینی، عضو شورای ملی زعفران درباره وضعیت بازار زعفران اظهار کرد: نوسانات نرخ ارز در مدت اخیر تأثیر محسوسی بر بازار زعفران نداشته و قیمتها در ثبات نسبی قرار دارد.
وی با اشاره به اینکه بازار زعفران تابع میزان تقاضا است، عنوان کرد: مشکلات اصلی تولیدکنندگان بیشتر به موضوع برگشت ارز و نرخ فروش آن در سامانههای بانکی مربوط میشود.
حسینی ادامه داد: در ۲ تا ۳ هفته گذشته افزایش یا کاهش محسوسی در نرخ زعفران رخ نداده و بازار اکنون منتظر تصمیمها و سفارشهای خریداران خارجی با آغاز سال میلادی جدید است.
بالغ بر ۹۰ درصد زعفران ایرانی صادر میشود
عضو شورای ملی زعفران تصریح کرد: حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد زعفران ایران صادر میشود و سیاستگذاری خریداران خارجی در سال جدید میتواند تأثیر قابلتوجهی بر وضعیت صادرات داشته باشد.
وی در توضیح قیمت زعفران گفت: قیمت هر کیلو زعفران بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ میلیون تومان است و هرکیلو زعفران سوپرنگین با بالاترین کیفیت، بر اساس گزارشهای آزمایشگاهی بین ۱۶۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان در بازار معامله میشود.
عضو شورای ملی زعفران با اشاره به افزایش ۲ برابری قیمت زعفران نسبت به سال گذشته گفت: هزینه نهادهها، خدمات، کارگر، حملونقل و سوخت طی سال گذشته ۲ تا ۳ برابر شده و همین امر افزایش قیمت زعفران را در پی داشته است.
حسینی تصریح کرد: دستمزد کارگری که سال گذشته ۳۰۰ هزار تومان بود، امسال به ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان رسیده و سایر هزینهها نیز افزایش مشابه داشته است.
کاهش ۴۰ درصدی تولید زعفران در برخی مناطق
وی درباره وضعیت تولید زعفران در سال جاری اظهار کرد: کاهش ۲۰ تا ۴۰ درصدی تولید زعفران در برخی مناطق ناشی از کمبود بارش در زمستان گذشته است.
به گفته عضو شورای ملی زعفران، هر میزان کاهش بارندگی از دی تا فروردین بهطور مستقیم بر کاهش تولید سال بعد اثر میگذارد.
حسینی بیان کرد: ضعف ساختار آموزشی در بخش کشاورزی یکی از چالشهای جدی است و نهادهای مسئول باید اطلاعات مربوط به تغییرات آبوهوایی و روشهای تغذیه مزارع را بهصورت مستمر در اختیار کشاورزان قرار دهند.
وی تاکید کرد: تکرار الگوهای قدیمی در شرایط تغییر اقلیم قابل قبول نیست و کشاورزان باید با راهنمایی صحیح، عملکرد مزارع را حفظ کنند.
عضو شورای ملی زعفران با بیان اینکه زعفران محصولی سازگار با کمآبی است، گفت: این محصول در دورههای خشکسالی میتواند بسیار موثر باشد اما این امر نیازمند آموزش، حمایت و خدمات مناسب به کشاورزان است.
حسینی تاکید کرد: اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، احتمال کاهش بیشتر تولید وجود دارد و لازم است برای حفظ و افزایش عملکرد مزارع برنامهریزی دقیقتری انجام شود.