چشم انداز نامعلوم آتش بس

نورنیوز- گروه بین الملل: سرزمینهای ایرانی قفقاز در شمال رود ارس را از پیکر ایران جدا و ضمیمه امپراتوری خود کرد. برخلاف رویه معمول که متجاوز غرامت پرداخت می کند، این بار روسیه ایران را ناگزیر به پرداخت غرامت جنگی به مبلغ ۱۰ کرور (هر کرور معادل ۵۰۰ هزار دلار) وادار کرد.
اکنون با طرح ۲۸ ماده ای ترامپ برای حل مساله جنگ روسیه علیه اوکراین، می خواهند اوکراین را وادار به امضای معاهده ای با روسیه همچون ترکمانچای کنند. این آغاز فصلی نو در اروپاست که سرنوشت آن و اوکراین در دست رئیس جمهوری آمریکاست که شیوه ای غیرمتداول در امور بین الملل پیاده می کند. ترامپ، رئیس جمهوری پوپولیست و سوداگر است که همه فعالیتها و مذاکراتش با سران دیگر کشورها، بر مدار منافع حداکثری خودش و آمریکا دور می زند؛ رئیس جمهوری که با پشتیبانی از رژیم اشغالگر قدس، متحد جنایتکارش در منطقه اجازه می دهد مردم بی پناه غزه را قتل عام و با همراهی او به تاسیسات
 هسته ای ایران حمله نظامی کند. اکنون این شخص برای حل مساله اوکراین بدون در نظر گرفتن بمباران و موشکباران و ویرانی مناطق مسکونی و تاسیسات اقتصادی و نیروگاهها، مدارس، بیمارستانها و شبکه راههای اوکراین توسط روسیه، توافقنامه ای را پیشنهاد می دهد که عزت و کرامت ملت اوکراین را زیر پا می گذارد. ترامپ نماینده ای به نام استیو ویتکاف دارد که سابقه فعالیتهای دیپلماتیک ندارد و در دوره مذاکرات غیر مستقیم با ایران نشان داد که مرد میدان دیپلماسی نیست و اخیرا هم گفته شده از سمت خود برکنار شده است.
 در واقع همه تنگناها و محدودیتهایی که در طرح ۲۸ ماده ای برای اوکراین در نظر گرفته شده، نه به اوکراین بلکه باید برای روسیه تدوین و امضا می شد زیرا این اوکراین است که مورد حمله و اشغال روسیه قرار گرفته است. اگر این رویه دنبال شود، جهان با بی نظمی و آنارشیسمی روبرو خواهد بود که پوتین و ترامپ مشترکا بر جهان تحمیل کرده اند.
رسانه‌ها گزارش داده‌اند طبق این طرح پیشنهادی که در ۲۸بند تهیه شده، اوکراین باید بخشی از منطقه دونباس را که تحت کنترل خود دارد واگذار کند، کنترل روسیه بر کریمه، دونتسک و لوهانسک را بپذیرد، اندازه ارتش خود را به ۶۰۰هزار نفر محدود کند و در قانون اساسی خود تعهد بدهد که هرگز به ناتو نخواهد پیوست.بر اساس همین گزارش‌ها، پیش‌نویس این طرح در ازای ارائه برخی تضمین‌های امنیتی به اوکراین و اختصاص بودجه بازسازی با استفاده از بخشی از دارایی‌های مسدودشده روسیه، لغو مرحله‌ای تحریم‌های مسکو و بازگشت روسیه به گروه اقتصادهای بزرگ جهان (گروه ۸ سابق) را در نظر گرفته است. قرار است اجرای این توافق زیر نظر «شورای صلح» به ریاست دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا انجام شود.
این طرح در چند دور گفت‌وگو میان استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ و کیریل دیمیتریف، نماینده روسیه تدوین شده و سپس در نشست‌هایی با حضور مقام‌های آمریکایی و اوکراینی از جمله رستم عمروف، وزیر دفاع اوکراین و از نزدیکان زلنسکی به بحث گذاشته شده است. رسانه‌ها گفته‌اند که آمریکا و روسیه از آن به‌عنوان «طرح مشترک» نام برده‌اند.گفته می‌شود هیچ‌یک از مقام‌های اروپایی یا اوکراینی در تدوین طرح دخیل نبوده‌اند و همین مسئله نگرانی‌هایی ایجاد کرده مبنی بر این که این طرح ممکن است به شدت به سود روسیه باشد.
چندین رسانه بین‌المللی گزارش داده‌اند که طرح ۲۸بندی در جریان مذاکرات فرستاده‌های آمریکا و روسیه تنظیم شده و سپس در اختیار مقام‌های اوکراینی قرار گرفته است. یک مقام ارشد آمریکایی به رسانه‌ها گفته که ویتکاف بی‌سروصدا روی این پیش‌نویس کار کرده و نظرات هر دو طرف اوکراین و روسیه را درباره شرایط قابل قبول برای پایان جنگ دریافت کرده است.
بر اساس متنی که اکسیوس و آسوشیتدپرس منتشر کرده‌اند، پیش‌نویس طرح ۲۸بندی آمریکا و روسیه مجموعه‌ای از مفاد سیاسی، نظامی، سرزمینی و اقتصادی را در بر می‌گیرد که بخش مهمی از آنها با خواسته‌های مسکو هم‌راستا است.
در بخش سرزمینی، این طرح می‌گوید اوکراین باید از بخش‌هایی از دونباس که هنوز در کنترل خود دارد عقب‌نشینی کند و کریمه، دونتسک و لوهانسک را به‌عنوان مناطق تحت کنترل عملی روسیه بپذیرد. در بخش‌هایی از خرسون و زاپوریژیا نیز خطوط تماس فعلی حفظ می‌شود و برخی مناطق به‌عنوان منطقه حائل غیرنظامی تعیین می‌شود.
در حوزه نظامی، متن منتشرشده نشان می‌دهد که اندازه ارتش اوکراین باید به ۶۰۰هزار نفر کاهش یابد و این کشور بخش قابل توجهی از تسلیحات سنگین و دوربرد خود را کنار بگذارد. حضور نیروهای ناتو در خاک اوکراین ممنوع خواهد شد و بخشی از حمایت دفاعی از طریق استقرار جنگنده‌های اروپایی در لهستان انجام می‌شود.در مقابل، واشنگتن و متحدان اروپایی تضمین‌هایی برای امنیت اوکراین ارائه خواهند داد، هرچند نحوه اجرای این تضمین‌ها هنوز روشن نیست.
هرگاه ولادیمیر پوتین درباره امکان برقراری صلح میان روسیه و اوکراین سخن می‌گوید، همواره تأکید دارد که برای دستیابی به صلح پایدار، باید ریشه‌های اصلی این مناقشه برطرف شوند. از دیدگاه کرملین، این ریشه‌ها عبارت‌اند از:
۱ - خیانت قدرت‌های غربی پس از وعده ادعایی‌شان به اتحاد جماهیر شوروی و سپس فدراسیون روسیه مبنی بر گسترش‌نیافتن ناتو به سوی شرق؛
۲ - تلاش غرب برای کشاندن اوکراین به درون ناتو و ایجاد پایگاهی برای تهدید روسیه؛
۳ - حضور «عناصر نئونازی» در ساختار حکومت اوکراین که گویا اقلیت روس‌تبار را سرکوب می‌کنند؛
۴ - ادعای تاریخی پوتین مبنی بر این‌که اوکراین پیش از ایجاد آن توسط لنین، وجود نداشته و سرزمین‌هایی را در اختیار دارد که شایسته‌اش نبوده است، بنابراین روسیه صرفاً سرزمین‌های خود را بازپس می‌گیرد.
هیچ یک از این استدلال‌ها با واقعیت‌های تاریخی و حقوقی سازگار نیستند و حتی اگر فرضاً درست هم می‌بودند، هیچ کشوری در جهان حق ندارد با استناد به آن، به همسایه خود حمله و سرزمین‌هایش را اشغال و آنها را به خاک خود ضمیمه کند. ادعاهای سوم و چهارم به قدری سخیف و مبتذل هستند که ارزش راستی‌آزمایی ندارند.
اوکراین با جمعیت و امکاناتی خیلی کمتر از روسیه، از آغاز سال ۲۰۲۲ با تهاجم گسترده روسیه (به اصطلاح ابرقدرت نظامی) مواجه شد و مسکو بر خلاف تمایلاتش که قصد داشت طی یک هفته اوکراین را اشغال و پایتخت را ساقط و رئیس جمهوری را سرنگون و دولتی دست نشانده در آن برپا کند، نتوانست به اهداف خود برسد. مردم اوکراین نشان دادند که در برابر متجاوز ایستادگی خواهند کرد. این جنگ نابرابر به صحنه آزمایش واقعی انواع سلاحهای شرقی و غربی تبدیل شد که در نهایت جان صدها هزار مردم بیگناه را از هر دوسو گرفت و موجب از هم پاشیدن خانواده ها و آوارگی کودکان و زنان و سالخوردگان اوکراینی شد که ناگزیر به ترک کشورشان بودند.
با توجه به اعتراضات داخلی در اوکراین و اتحادیه اروپا در باره پیش نویس طرح آمریکا که نوعی سازش بین ترامپ و پوتین است، اوکراین آن را قویا رد کرده و زلنسکی هم آن را مغایر قانون اساسی کشورش اعلام کرده است. اوکراین و اتحادیه اروپا این متن را امتیاز دهی ترامپ به روسیه ارزیابی و اعلام کرده اند که بدون حضور اتحادیه اروپا و طرف اصلی که اوکراین است، این توافقنامه نوعی باج خواهی از سوی پوتین است و به شدت با آن مخالفت دارند.