×
فرهنگی
شناسه خبر : 259991
تاریخ انتشار : یکشنبه 1404/09/09 ساعت 00:30
درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

انجم حمید، پژوهشگر و مترجم نام‌آشنای ادبیات فارسی و پل فرهنگی میان ایران و پاکستان، پس از سال‌ها فعالیت علمی و پژوهشی برجسته، امروز در اسلام‌آباد درگذشت. آثار او، به‌ویژه در حوزه متون کلاسیک فارسی، تحسین گسترده‌ای در ایران و شبه‌قاره داشته است.

نورنیوز- گروه فرهنگی : عارف نوشاهی، ایران‌شناس پاکستانی با اعلام این خبر نوشته است: دکتر انجم حمید امروز شنبه ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵/ ۸ آذر ۱۴۰۴ش در بیمارستان شفا اسلام‌آباد در برابر  بیماری سرطان نتوانست مقاومت بیاورد و از جهان فانی به سرای باقی شتافت.
او دورهٔ دکتری ادبیات فارسی را در دانشگاه پنجاب لاهور گذرانده بود و پایان‌نامهٔ او مخزن الاسرار نظامی گنجوی و استقبال از آن در شبه‌قاره و ایران  بود که بعداً مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان اسلام‌آباد منتشر کرد و در ۱۳۹۱ در ایران جایزهٔ جهانی کتاب سال گرفت.
او چندین سال عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات فارسی و همکار استاد احمد منزوی مرحوم و بنده بود. او در تدوین فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان دستیار استاد منزوی بود.

پس از چاپ دورهٔ ۱۴ جلدی فهرست مشترک، او آستین همت بالا زد و راهنمای دورهٔ چهارده‌جلدی فهرست مشترک را تهیه کرد. این کتاب نیز از سوی مرکز تحقیقات فارسی منتشر شد. این کار برای او خسته‌کننده بود زیرا استخراج نام هزاران کتاب و اشخاص در دورهٔ چند جلدی یک اثر کاری آسان نبود. این اولین ثمرهٔ علمی او بود که از چاپش خوشحال بود. بعد از انتشار نسخه‌ای از کتاب با یادداشت و امضای خود روی جلد به من داد و در صفحهٔ آخر کتاب غزلی از حافظ نیز به قلم خود اضافه نمود که حاکی از خستگی و خوشحالی کار بود.
او بعد از ترک خدمت در مرکز تحقیقات فارسی، به استخدام مقتدره قومی زبان (فرهنگستان زبان اردو) در اسلام‌آباد درآمد و در آنجا چندین سال در سمت‌های مدیر انتشارات و معاون ریاست کار کرد. از کارهای علمی او در این سازمان کتابی با نام (روشنی کی سفیر) سفیران نور بود که در معرفی استادان اردو و فارسی‌زبان پاکستان ترتیب داده بود. او از همین سازمان بازنشست شد و خانه‌نشین بود. استاد منزوی همیشه از دکتر انجم حمید به نیکی یاد می‌کرد و او را شاگرد و دختر خود می‌گفت، وقتی استاد منزوی از پاکستان به ایران بازگشت از ایران برای من نامه نوشت و توصیه کرد که انجم حمید را زیر بال خود بگیرم و در پرورش علمی او کوتاهی نکنم.
او چندین مقاله به فارسی نوشت یا از اردو به فارسی ترجمه کرد که در مجلات پاکستانی (دانش، اخبار اردو) و ایرانی منتشر شد. ازجمله: تذکرة المعاصرین، تذکره‌ای نایاب از سرایندگان فارسی‌سرا / جمیل جالبی؛ ترجمه: انجم حمید در گزارش میراث تهران، شماره ۹۸-۹۹.
من در ماه ستامبر۲۰۲۵ سفری به گنجه آذربایجان داشتم و فکر می‌کردم چه ارمغانی با خود ببرم که درخور بارگاه نظامی گنجوی باشد، بهتر از کتاب دکتر انجم حمید هدیه‌ای به‌نظرم نیامد. روزی که به آرامگاه نظامی رفتم کتاب او را  روی سنگ قبر نظامی گذاشتم و همانجا به اکادمی علوم آذربایجان اهدا کردم. وقتی برگشم، خواستم این خبر را به دکتر انجم حمید بدهم که حتماً از شنیدن این خبر و دیدن عکس کتابش در بارگاه نظامی خوشحال می‌شود ولی افسوس که دیر کردم.
خداوند متعال آن مرحوم را در جوار رحمت خود جای دهد.»

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب در پیام تسلیتی برای انجم حمید نوشته است: «درگذشت بانوی فرهیخته، پژوهشگر گران‌قدر و استاد فقید، خانم دکتر انجم حمید را به جامعۀ علمی و فرهنگی، به‌ویژه همکاران و دوستداران ایشان در مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان و همۀ محافل ادبی فارسی‌زبان، تسلیت عرض می‌نماییم.

دکتر انجم حمید، به‌عنوان دانش‌آموختۀ دورۀ دکتری ادبیات فارسی و از شاگردان برجستۀ استاد فقید احمد منزوی، عمری را به تحقیق و تفحص در حوزۀ نسخ خطی فارسی و ترویج میراث مشترک فرهنگی ایران و پاکستان گذراند. آثار ماندگار ایشان از جمله پژوهش‌های ارزشمند دربارۀ «مخزن الاسرار نظامی گنجوی» و مشارکت در تدوین «فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان» گواهی بر عشق و تعهد بی‌چون و چرای ایشان به ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی‌ایرانی است.

همچنین، نقش ایشان در تهیۀ «راهنمای دورۀ چهارده جلدی فهرست مشترک» و دیگر آثار علمی و ترجمه‌های متعدد از اردو به فارسی، یادگاری گران‌بها برای محققان و ادیبان خواهد بود.

از دست دادن چنین شخصیت‌های علمی و فرهنگی، ضایعۀ جبران‌ناپذیری برای همۀ دوستداران علم و ادب است. امید است آثار و یاد ایشان همواره زنده بماند و روح بلندشان در جوار رحمت الهی آرمیده باشد.»


نظرات

آخرین اخبار
بنزین گران می‌شود؟ پاسخ معاون رئیس‌جمهور به شایعات افزایش قیمت سوخت
آخرین اخبار از نقل و انتقالات باشگاه تراکتور 5 شهریور؛ 4 بازیکن جوان جذب شدند
جمع‌آوری 300 هزار انشعاب برق غیرمجاز؛ 700 مگاوات از بار شبکه کم شد
محافظ شخصی یحیی سنوار در خان‌یونس ترور شد
اعلام اسامی 25 ملی‌پوش فوتبال بانوان برای اردوی جدید تیم ملی
احراز اقامت شرط دریافت کالابرگ مردادماه؛ اعتبار این افراد شارژ شد
هشدار تازه تل‌آویو به لندن؛ احتمال اخراج مقام‌های انگلیسی از مرکز غزه
هشدار صریح یک مقام امنیتی به آمریکا؛ نفت ایران را مصادره کنید، پاسخ متقابل می‌گیرید
تعرفه 50 درصدی ترامپ چه بلایی سر خودروسازان ژاپنی می‌آورد؟
بن‌زاید چگونه ترامپ را علیه عمان تحریک کرد؟ ردپای امارات در پرونده هرمز
قیمت طلا و سکه امروز پنجشنبه 5 شهریور افزایش یافت یا کاهش؟+جدول
قالیباف: پشت دشمن در جنگ اقتصادی هم به خاک مالیده خواهد شد
داروهای مصرف‌نشده چه بلایی سر آب‌ها می‌آورند؟
قیمت دلار امروز پنجشنبه 5 شهریور 1405؛دلار دوباره به کانال 200 هزار تومان برگشت
اینستاگرام و فیسبوک برای نوجوانان محدود می‌شوند؛ جزئیات توافق متا
ساخت مجموعه فرهنگی وحشی بافقی با اعتبار 145 میلیارد تومانی
تداوم حملات رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان
قیمت خودرو امروز پنجشنبه 5 شهریور 1405؛ بازار خودرو آرام گرفت + جدول
آخرین قیمت طلای جهانی؛ قیمت اونس به 4618 دلار رسید
جدول قیمت گوشت قرمز امروز پنجشنبه 5 شهریور
پاکستان تحریم‌های یکجانبه آمریکا علیه ایران را رد کرد
ذخایر گازوئیل آمریکا به پایین‌ترین سطح از دهه 1980 رسید
همتی: ارز به اندازه کافی داریم؛ اجازه دلالی و شغل‌های کاذب ارزی را نمی‌دهیم
جزئیات طرح نوسازی موتورسیکلت فرسوده؛ وام 400 تا 500 میلیون تومانی
دستگیری 6 عضو باند سرقت در تبریز؛ 4 مالخر در میان متهمان
ضربه مرزبانان بندرلنگه به قاچاقچیان سوخت
توسعه بزرگراه‌های سیستان و بلوچستان؛ گام تازه برای تقویت ترانزیت چابهار
جدول قیمت مرغ امروز پنجشنبه 5 شهریور اعلام شد
چین خواستار هموار شدن مسیر دیدار مقام‌های ارشد با آمریکا شد
آیت‌الله نوری همدانی: تقریب و گفت‌وگوی علمی نیاز ضروری جهان اسلام است
رونالدو گران‌ترین فوتبالیست جهان شد؛ دستمزد هفتگی ستاره النصر چقدر است؟
هشدار جدید در هرمز؛ انتخاب پرچم و بیمه در هرمز دیگر بی‌هزینه نیست
گروسی از توقف مذاکرات هسته‌ای ایران خبر داد؛ کانال مذاکره وجود ندارد
شریعتمداری از چه می ترسد؟ قالیباف نگران چیست؟
آمریکا: هکرهای چین نهادهای حساس دولتی را هدف گرفتند
شیوع مالاریا در فرودگاه فرانکفورت؛ یک کارمند جان باخت
پزشکیان: وحدت اسلامی یعنی اختلاف ما را به دشمن یکدیگر تبدیل نکند
جشنواره ملی زیتون در طارم سفلی؛ طلای سبز قزوین در مسیر توسعه گردشگری
اعدام قاتل حدیثه اسلامی؛ دختر فیلمبرداری که قربانی اختلاف خانوادگی شد
پالایشگاه فازهای 9 و 10 پارس جنوبی بازسازی می‌شود؛ جزئیات توافق جدید
آیا تحریم‌های آمریکا تحولی جدید است؟
علت افزایش 10 درصدی ترافیک تهران در پیک شبانگاهی اعلام شد
فرصت آخر داوطلبان کنکور برای اعلام علاقه‌مندی به آزمون عملی هنر و ورزش
از «شوک بزرگ» تا آزمون جغرافیای ایران
درس عبرت تاریخ از ما
دیپلماسی چکمه در منطقه خاکستری
جدیدترین قیمت سکه پارسیان امروز پنجشنبه 5 شهریور + جدول
فاجعه سیل در نپال؛ 162 کشته و صدها نفر مفقود شدند
آخرین وضعیت جاده چالوس؛ تردد در مسیر شمال به جنوب ممنوع شد
انتخاب رشته کارشناسی ارشد 1405 آغاز شد؛ مهلت و نحوه انتخاب رشته