×
فرهنگی
شناسه خبر : 259991
تاریخ انتشار : یکشنبه 1404/09/09 ساعت 00:30
درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

انجم حمید، پژوهشگر و مترجم نام‌آشنای ادبیات فارسی و پل فرهنگی میان ایران و پاکستان، پس از سال‌ها فعالیت علمی و پژوهشی برجسته، امروز در اسلام‌آباد درگذشت. آثار او، به‌ویژه در حوزه متون کلاسیک فارسی، تحسین گسترده‌ای در ایران و شبه‌قاره داشته است.

نورنیوز- گروه فرهنگی : عارف نوشاهی، ایران‌شناس پاکستانی با اعلام این خبر نوشته است: دکتر انجم حمید امروز شنبه ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵/ ۸ آذر ۱۴۰۴ش در بیمارستان شفا اسلام‌آباد در برابر  بیماری سرطان نتوانست مقاومت بیاورد و از جهان فانی به سرای باقی شتافت.
او دورهٔ دکتری ادبیات فارسی را در دانشگاه پنجاب لاهور گذرانده بود و پایان‌نامهٔ او مخزن الاسرار نظامی گنجوی و استقبال از آن در شبه‌قاره و ایران  بود که بعداً مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان اسلام‌آباد منتشر کرد و در ۱۳۹۱ در ایران جایزهٔ جهانی کتاب سال گرفت.
او چندین سال عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات فارسی و همکار استاد احمد منزوی مرحوم و بنده بود. او در تدوین فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان دستیار استاد منزوی بود.

پس از چاپ دورهٔ ۱۴ جلدی فهرست مشترک، او آستین همت بالا زد و راهنمای دورهٔ چهارده‌جلدی فهرست مشترک را تهیه کرد. این کتاب نیز از سوی مرکز تحقیقات فارسی منتشر شد. این کار برای او خسته‌کننده بود زیرا استخراج نام هزاران کتاب و اشخاص در دورهٔ چند جلدی یک اثر کاری آسان نبود. این اولین ثمرهٔ علمی او بود که از چاپش خوشحال بود. بعد از انتشار نسخه‌ای از کتاب با یادداشت و امضای خود روی جلد به من داد و در صفحهٔ آخر کتاب غزلی از حافظ نیز به قلم خود اضافه نمود که حاکی از خستگی و خوشحالی کار بود.
او بعد از ترک خدمت در مرکز تحقیقات فارسی، به استخدام مقتدره قومی زبان (فرهنگستان زبان اردو) در اسلام‌آباد درآمد و در آنجا چندین سال در سمت‌های مدیر انتشارات و معاون ریاست کار کرد. از کارهای علمی او در این سازمان کتابی با نام (روشنی کی سفیر) سفیران نور بود که در معرفی استادان اردو و فارسی‌زبان پاکستان ترتیب داده بود. او از همین سازمان بازنشست شد و خانه‌نشین بود. استاد منزوی همیشه از دکتر انجم حمید به نیکی یاد می‌کرد و او را شاگرد و دختر خود می‌گفت، وقتی استاد منزوی از پاکستان به ایران بازگشت از ایران برای من نامه نوشت و توصیه کرد که انجم حمید را زیر بال خود بگیرم و در پرورش علمی او کوتاهی نکنم.
او چندین مقاله به فارسی نوشت یا از اردو به فارسی ترجمه کرد که در مجلات پاکستانی (دانش، اخبار اردو) و ایرانی منتشر شد. ازجمله: تذکرة المعاصرین، تذکره‌ای نایاب از سرایندگان فارسی‌سرا / جمیل جالبی؛ ترجمه: انجم حمید در گزارش میراث تهران، شماره ۹۸-۹۹.
من در ماه ستامبر۲۰۲۵ سفری به گنجه آذربایجان داشتم و فکر می‌کردم چه ارمغانی با خود ببرم که درخور بارگاه نظامی گنجوی باشد، بهتر از کتاب دکتر انجم حمید هدیه‌ای به‌نظرم نیامد. روزی که به آرامگاه نظامی رفتم کتاب او را  روی سنگ قبر نظامی گذاشتم و همانجا به اکادمی علوم آذربایجان اهدا کردم. وقتی برگشم، خواستم این خبر را به دکتر انجم حمید بدهم که حتماً از شنیدن این خبر و دیدن عکس کتابش در بارگاه نظامی خوشحال می‌شود ولی افسوس که دیر کردم.
خداوند متعال آن مرحوم را در جوار رحمت خود جای دهد.»

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب در پیام تسلیتی برای انجم حمید نوشته است: «درگذشت بانوی فرهیخته، پژوهشگر گران‌قدر و استاد فقید، خانم دکتر انجم حمید را به جامعۀ علمی و فرهنگی، به‌ویژه همکاران و دوستداران ایشان در مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان و همۀ محافل ادبی فارسی‌زبان، تسلیت عرض می‌نماییم.

دکتر انجم حمید، به‌عنوان دانش‌آموختۀ دورۀ دکتری ادبیات فارسی و از شاگردان برجستۀ استاد فقید احمد منزوی، عمری را به تحقیق و تفحص در حوزۀ نسخ خطی فارسی و ترویج میراث مشترک فرهنگی ایران و پاکستان گذراند. آثار ماندگار ایشان از جمله پژوهش‌های ارزشمند دربارۀ «مخزن الاسرار نظامی گنجوی» و مشارکت در تدوین «فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان» گواهی بر عشق و تعهد بی‌چون و چرای ایشان به ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی‌ایرانی است.

همچنین، نقش ایشان در تهیۀ «راهنمای دورۀ چهارده جلدی فهرست مشترک» و دیگر آثار علمی و ترجمه‌های متعدد از اردو به فارسی، یادگاری گران‌بها برای محققان و ادیبان خواهد بود.

از دست دادن چنین شخصیت‌های علمی و فرهنگی، ضایعۀ جبران‌ناپذیری برای همۀ دوستداران علم و ادب است. امید است آثار و یاد ایشان همواره زنده بماند و روح بلندشان در جوار رحمت الهی آرمیده باشد.»


نظرات

آخرین اخبار
محرمانه عربستان در مرز یمن
ادعای جنجالی ترامپ درباره ایران؛ «اوضاع در ایران بسیار خوب پیش می‌رود!»
واقعیت‌ها را بپذیرید و به تعهدات خود عمل کنید
حضور چهره‌های کلیدی در دیدار استقلال و استقلال خوزستان؛ پیروزی 3-0 آبی‌ها
واکنش دیپلماتیک به تهاجم رژیم صهیونیستی و آمریکا؛ گفتگوهای عراقچی و وزیر خارجه موریتانی
پزشکیان: کالابرگ افزایش می‌یابد؛ ارز باید مستقیم به مردم برسد
تأمین اجتماعی؛ تمامی سامانه‌ها و خدمات بدون هیچ‌گونه اختلالی در دسترس هستند
عملیات تروریستی در جرمانای سوریه؛ انفجار خودروی بمب‌گذاری شده قربانی گرفت
ردپای شرکت آلمانی در حملات به ایران؛ کشف بقایای تجهیزات دشمن در فرودگاه جهرم
بن‌بست در مذاکرات لبنان و اسرائیل؛ چرا حزب‌الله از ابتدا به نتیجه آن بدبین بود؟
حمله یمنی‌ها به مراکز فرماندهی نیروهای سعودی در مرز
تداوم خشونت علیه رسانه‌ها؛ حمله نظامیان صهیونیست به خبرنگار پرس تی وی
هشدار آتشین انصارالله: هدف قرار گرفتن اردوگاه‌های عربستان در راه است
ثبت 67 میلیون تردد در محورهای منتهی به مرزها
درخشش داوران ایرانی در سمینار سالانه AFC در تاشکند
تحریم‌های جدید آمریکا علیه کوبا
افشای برکناری در موساد پس از شکست پروژه علیه ایران
نگاه سفارت ایران به بیانیه اتریش؛ تقابل حقوق بشر و جنایات رژیم صهیونیستی
اتصال ریلی چابهار به زاهدان؛ گام بزرگ برای توسعه سواحل مکران
افسردگی و اُفت شدید روحیه ملوانان ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن
کریدورهای شمالی و جنوبی تنگه هرمز؛ برنامه جدید برای مدیریت عبور کشتی‌ها
هشدار امنیتی در آلمان؛ پهپاد بمب‌گذاری‌شده در فرودگاه لایپزیگ خنثی شد
قطعی سامانه تأمین اجتماعی و افزایش پرداخت از جیب مردم؛ انتقادها بالا گرفت
چگونه تاب‌آوری تهران، ترامپ را غافلگیر کرد؟
رشد فعالیت‌های تجاری در قشم؛ بندر کاوه 22 هزار تن کالا تخلیه کرد
هومن برق‌نورد و محمد بی‌ریا در جدیدترین اثر اطیابی
تراژدی ساحل توسکسرای رامسر؛ ضرورت بازنگری در مدیریت ایمنی سواحل
کهکشانی‌ها شکار بزرگ خود را معرفی کردند؛ دیومانده با قرارداد 7 ساله در رئال
عملیات یگان حفاظت منابع طبیعی علیه قاچاقچیان بلوط در کرمانشاه
ایران و چین به‌دنبال جهش همکاری‌های اقتصادی؛ از تجارت تا سرمایه‌گذاری مشترک
درگذشت یک پیشکسوت دیگر از سینما
کریدور قفقاز؛ اهرم ژئوپلیتیکی ضد ایران
توزیع 20 تن گاز مایع یارانه‌ای در مرز چذابه
جزئیات حملات موشکی یمن به مواضع نیروهای وابسته به عربستان
مخابره پیام وحدت و عدالت راهپیمایی اربعین 1405 به جهان
طرح جدید همدان برای افزایش درآمد روستاییان؛ از تولید تا بازار فروش آنلاین
هشدار پلیس فتا درباره شگردهای کلاهبرداران در حوزه گردشگری
رقم ناچیز فسخ قرارداد رضاییان با استقلال
جلوگیری از فاجعه در همدان؛ آتش‌نشانی مانع انفجار پست برق در آتش‌سوزی برج شد
حاجی‌بابایی: انسجام ملی و پیروی از رهبری، سد محکم ایران در برابر جنگ رسانه‌ای است
تکرار تجربه ناموفق ائتلاف از سوی عربستان
هشدار کارشناسان سازمان ملل؛ شکل‌گیری «غزه‌ خاموش» در کوبا
فرصت ویژه برای متخصصان IT؛ تمدید مهلت ثبت‌نام مسابقات ملی مهارت
نورنما | تصاویری از مراسم تشییع مریم همتیان،بازیگر جوان سینما
حادثه هولناک در یاسوج؛ تریلی خودروهای پلیس و امداد را در هم کوبید
برج‌های بادی متحرک در ایتالیا؛ بازخوانی هوشمندانه هنر معماری بومی ایران
رکوردشکنی دوباره زهرا زارعی؛ شاهکار زنانه در مسابقات بین‌المللی بلاروس
ادامه روند رم یعنی تضییع حقوق ملی و خدشه به حاکمیت لبنان
تحقیق درباره جنایت جنگی
افزایش نگرانی‌های واشنگتن از زخم‌های نامرئی