×
فرهنگی
شناسه خبر : 259991
تاریخ انتشار : یکشنبه 1404/09/09 ساعت 00:30
درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

انجم حمید، پژوهشگر و مترجم نام‌آشنای ادبیات فارسی و پل فرهنگی میان ایران و پاکستان، پس از سال‌ها فعالیت علمی و پژوهشی برجسته، امروز در اسلام‌آباد درگذشت. آثار او، به‌ویژه در حوزه متون کلاسیک فارسی، تحسین گسترده‌ای در ایران و شبه‌قاره داشته است.

نورنیوز- گروه فرهنگی : عارف نوشاهی، ایران‌شناس پاکستانی با اعلام این خبر نوشته است: دکتر انجم حمید امروز شنبه ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵/ ۸ آذر ۱۴۰۴ش در بیمارستان شفا اسلام‌آباد در برابر  بیماری سرطان نتوانست مقاومت بیاورد و از جهان فانی به سرای باقی شتافت.
او دورهٔ دکتری ادبیات فارسی را در دانشگاه پنجاب لاهور گذرانده بود و پایان‌نامهٔ او مخزن الاسرار نظامی گنجوی و استقبال از آن در شبه‌قاره و ایران  بود که بعداً مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان اسلام‌آباد منتشر کرد و در ۱۳۹۱ در ایران جایزهٔ جهانی کتاب سال گرفت.
او چندین سال عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات فارسی و همکار استاد احمد منزوی مرحوم و بنده بود. او در تدوین فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان دستیار استاد منزوی بود.

پس از چاپ دورهٔ ۱۴ جلدی فهرست مشترک، او آستین همت بالا زد و راهنمای دورهٔ چهارده‌جلدی فهرست مشترک را تهیه کرد. این کتاب نیز از سوی مرکز تحقیقات فارسی منتشر شد. این کار برای او خسته‌کننده بود زیرا استخراج نام هزاران کتاب و اشخاص در دورهٔ چند جلدی یک اثر کاری آسان نبود. این اولین ثمرهٔ علمی او بود که از چاپش خوشحال بود. بعد از انتشار نسخه‌ای از کتاب با یادداشت و امضای خود روی جلد به من داد و در صفحهٔ آخر کتاب غزلی از حافظ نیز به قلم خود اضافه نمود که حاکی از خستگی و خوشحالی کار بود.
او بعد از ترک خدمت در مرکز تحقیقات فارسی، به استخدام مقتدره قومی زبان (فرهنگستان زبان اردو) در اسلام‌آباد درآمد و در آنجا چندین سال در سمت‌های مدیر انتشارات و معاون ریاست کار کرد. از کارهای علمی او در این سازمان کتابی با نام (روشنی کی سفیر) سفیران نور بود که در معرفی استادان اردو و فارسی‌زبان پاکستان ترتیب داده بود. او از همین سازمان بازنشست شد و خانه‌نشین بود. استاد منزوی همیشه از دکتر انجم حمید به نیکی یاد می‌کرد و او را شاگرد و دختر خود می‌گفت، وقتی استاد منزوی از پاکستان به ایران بازگشت از ایران برای من نامه نوشت و توصیه کرد که انجم حمید را زیر بال خود بگیرم و در پرورش علمی او کوتاهی نکنم.
او چندین مقاله به فارسی نوشت یا از اردو به فارسی ترجمه کرد که در مجلات پاکستانی (دانش، اخبار اردو) و ایرانی منتشر شد. ازجمله: تذکرة المعاصرین، تذکره‌ای نایاب از سرایندگان فارسی‌سرا / جمیل جالبی؛ ترجمه: انجم حمید در گزارش میراث تهران، شماره ۹۸-۹۹.
من در ماه ستامبر۲۰۲۵ سفری به گنجه آذربایجان داشتم و فکر می‌کردم چه ارمغانی با خود ببرم که درخور بارگاه نظامی گنجوی باشد، بهتر از کتاب دکتر انجم حمید هدیه‌ای به‌نظرم نیامد. روزی که به آرامگاه نظامی رفتم کتاب او را  روی سنگ قبر نظامی گذاشتم و همانجا به اکادمی علوم آذربایجان اهدا کردم. وقتی برگشم، خواستم این خبر را به دکتر انجم حمید بدهم که حتماً از شنیدن این خبر و دیدن عکس کتابش در بارگاه نظامی خوشحال می‌شود ولی افسوس که دیر کردم.
خداوند متعال آن مرحوم را در جوار رحمت خود جای دهد.»

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب در پیام تسلیتی برای انجم حمید نوشته است: «درگذشت بانوی فرهیخته، پژوهشگر گران‌قدر و استاد فقید، خانم دکتر انجم حمید را به جامعۀ علمی و فرهنگی، به‌ویژه همکاران و دوستداران ایشان در مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان و همۀ محافل ادبی فارسی‌زبان، تسلیت عرض می‌نماییم.

دکتر انجم حمید، به‌عنوان دانش‌آموختۀ دورۀ دکتری ادبیات فارسی و از شاگردان برجستۀ استاد فقید احمد منزوی، عمری را به تحقیق و تفحص در حوزۀ نسخ خطی فارسی و ترویج میراث مشترک فرهنگی ایران و پاکستان گذراند. آثار ماندگار ایشان از جمله پژوهش‌های ارزشمند دربارۀ «مخزن الاسرار نظامی گنجوی» و مشارکت در تدوین «فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان» گواهی بر عشق و تعهد بی‌چون و چرای ایشان به ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی‌ایرانی است.

همچنین، نقش ایشان در تهیۀ «راهنمای دورۀ چهارده جلدی فهرست مشترک» و دیگر آثار علمی و ترجمه‌های متعدد از اردو به فارسی، یادگاری گران‌بها برای محققان و ادیبان خواهد بود.

از دست دادن چنین شخصیت‌های علمی و فرهنگی، ضایعۀ جبران‌ناپذیری برای همۀ دوستداران علم و ادب است. امید است آثار و یاد ایشان همواره زنده بماند و روح بلندشان در جوار رحمت الهی آرمیده باشد.»


نظرات

آخرین اخبار
این خرچنگ دریایی یک دستیار شخصی هوش مصنوعی است!
آماده‌سازی نهایی فضانوردان آرتمیس2 برای سفر تاریخی به ماه
رونمایی از هدفون‌های پیشرفته با مواد نانویی در نمایشگاه CES 2026
دانشمندان یک رایانه قدرتمند را درون«نخ» جا دادند!
آیا نوشیدن چای برای سلامتی مفید است؟
«جایزه ملی گردشگری ایران» برگزار می‌شود
کنسرسیوم اروپایی مواد دوبعدی را با لیزر وارد دنیای صنعتی نیمه‌هادی‌ کرد
بیانیه 11 کشور در محکومیت تخریب مقر «آنروا» توسط رژیم صهیونیستی
هشدار نجباء به ترامپ: تعرض به مرجعیت به منزله صدور فتوای جهاد است
اعلام آمادگی حماس برای واگذاری اداره غزه به کمیته تکنوکرات فلسطینی
شهادت یک فلسطینی به دست نظامیان اسرائیلی در جنوب قدس
انجام آزمایشی کاپوتاژ خودروهای زائران از مرز خسروی
انتصاب «حمیدرضا بخشی» به عنوان رئیس دانشگاه شاهد
دادستان کل ونزوئلا: بازداشت مادورو نقض بی‌سابقه حقوق بین‌الملل است
پورمحمدی: همبستگی ملت رکن اصلی اقتدار ملی در شرایط کنونی است
ابلاغیه کمیته انضباطی برای سرمربی شمس آذر و بازیکن ذوب آهن
واکنش تازه اوباما به سرکوب مردم آمریکا در مینه‌سوتا
مردم عراق در حمایت از حاکمیت کشورشان تظاهرات کردند
جنگ بین‌قاره‌ای شاگردان پیاتز
اسامی و مشخصات تمام جانباختگان اخیر منتشر خواهد شد
معرفی نامزدهای جشنواره شعر فجر
سفر رئیس امارات به روسیه با محوریت تحولات منطقه
امیدیان سرمربی ذوب آهن شد
حمایت فرانسه از اقدام خصمانه علیه سپاه پاسداران
تاکید مصر، قطر و عمان بر از سرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا
سرویس اینترنت کاربران در زمان قطعی اینترنت جبران می‌شود؟
26 کشور به «شورای صلح» پیوستند
هشدار چین به آمریکا: ماجراجویی نکن!/حمله به ایران منطقه را جهنم خواهد کرد
روبیو: 40 هزار سرباز آمریکایی در تیررس موشک‌ها و پهپادهای ایران‌اند
صدور 210 هزار دادخواست علیه رژیم صهیونیستی و آمریکا
آیا طارمی به لیگ برتر انگلیس می‌رود؟
آتش سوزی مرگبار در مشیریه تهران
تلفن و اینترنت در مازندران قطع شد؛ علت چیست؟
دستگیری 16 لیدر اغتشاشات در نکا
هشدار سخنگوی سپاه به آمریکایی‌ها: برای همۀ سناریوهایتان برنامه داریم
آنکارا: صلح و ثبات ایران برای امنیت منطقه حیاتی است
اظهارات خصمانه صدراعظم آلمان علیه ایران
هشدار زرد بارش و افت دما در سمنان تا پایان هفته
واکنش عراقچی به تهدید ترامپ: نیروهای مسلح ما انگشت بر ماشه آماده‌اند
تسهیلات دولت برای دانش بنیان های متضرر از قطعی اینترنت
پلیس: به آذربایجان شرقی سفر نکنید
شمخانی:ضربه محدود وجود ندارد؛ پاسخ ایران فوری و همه‌جانبه خواهد بود
اوسمار: بیشتر از باخت ناراحت شیوه بازی تیم هستم
آمریکا رهبران ونزوئلا را تهدید کرد؛ از نیروی نظامی استفاده خواهیم کرد
اعلام زمان انتشار جدول نمایش فیلم‌های فجر
ورود سامانه بارشی به کهگیلویه و بویراحمد از امشب
اعلام نظر کرملین درخصوص تحویل بشار اسد
قلدری ترامپ علیه شهردار مینیاپولیس
وقوع زمین لرزه در هرمزگان
حزب دعوت اسلامی مداخله خارجی در امور عراق را محکوم کرد