×
فرهنگی
شناسه خبر : 259991
تاریخ انتشار : یکشنبه 1404/09/09 ساعت 00:30
درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

انجم حمید، پژوهشگر و مترجم نام‌آشنای ادبیات فارسی و پل فرهنگی میان ایران و پاکستان، پس از سال‌ها فعالیت علمی و پژوهشی برجسته، امروز در اسلام‌آباد درگذشت. آثار او، به‌ویژه در حوزه متون کلاسیک فارسی، تحسین گسترده‌ای در ایران و شبه‌قاره داشته است.

نورنیوز- گروه فرهنگی : عارف نوشاهی، ایران‌شناس پاکستانی با اعلام این خبر نوشته است: دکتر انجم حمید امروز شنبه ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵/ ۸ آذر ۱۴۰۴ش در بیمارستان شفا اسلام‌آباد در برابر  بیماری سرطان نتوانست مقاومت بیاورد و از جهان فانی به سرای باقی شتافت.
او دورهٔ دکتری ادبیات فارسی را در دانشگاه پنجاب لاهور گذرانده بود و پایان‌نامهٔ او مخزن الاسرار نظامی گنجوی و استقبال از آن در شبه‌قاره و ایران  بود که بعداً مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان اسلام‌آباد منتشر کرد و در ۱۳۹۱ در ایران جایزهٔ جهانی کتاب سال گرفت.
او چندین سال عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات فارسی و همکار استاد احمد منزوی مرحوم و بنده بود. او در تدوین فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان دستیار استاد منزوی بود.

پس از چاپ دورهٔ ۱۴ جلدی فهرست مشترک، او آستین همت بالا زد و راهنمای دورهٔ چهارده‌جلدی فهرست مشترک را تهیه کرد. این کتاب نیز از سوی مرکز تحقیقات فارسی منتشر شد. این کار برای او خسته‌کننده بود زیرا استخراج نام هزاران کتاب و اشخاص در دورهٔ چند جلدی یک اثر کاری آسان نبود. این اولین ثمرهٔ علمی او بود که از چاپش خوشحال بود. بعد از انتشار نسخه‌ای از کتاب با یادداشت و امضای خود روی جلد به من داد و در صفحهٔ آخر کتاب غزلی از حافظ نیز به قلم خود اضافه نمود که حاکی از خستگی و خوشحالی کار بود.
او بعد از ترک خدمت در مرکز تحقیقات فارسی، به استخدام مقتدره قومی زبان (فرهنگستان زبان اردو) در اسلام‌آباد درآمد و در آنجا چندین سال در سمت‌های مدیر انتشارات و معاون ریاست کار کرد. از کارهای علمی او در این سازمان کتابی با نام (روشنی کی سفیر) سفیران نور بود که در معرفی استادان اردو و فارسی‌زبان پاکستان ترتیب داده بود. او از همین سازمان بازنشست شد و خانه‌نشین بود. استاد منزوی همیشه از دکتر انجم حمید به نیکی یاد می‌کرد و او را شاگرد و دختر خود می‌گفت، وقتی استاد منزوی از پاکستان به ایران بازگشت از ایران برای من نامه نوشت و توصیه کرد که انجم حمید را زیر بال خود بگیرم و در پرورش علمی او کوتاهی نکنم.
او چندین مقاله به فارسی نوشت یا از اردو به فارسی ترجمه کرد که در مجلات پاکستانی (دانش، اخبار اردو) و ایرانی منتشر شد. ازجمله: تذکرة المعاصرین، تذکره‌ای نایاب از سرایندگان فارسی‌سرا / جمیل جالبی؛ ترجمه: انجم حمید در گزارش میراث تهران، شماره ۹۸-۹۹.
من در ماه ستامبر۲۰۲۵ سفری به گنجه آذربایجان داشتم و فکر می‌کردم چه ارمغانی با خود ببرم که درخور بارگاه نظامی گنجوی باشد، بهتر از کتاب دکتر انجم حمید هدیه‌ای به‌نظرم نیامد. روزی که به آرامگاه نظامی رفتم کتاب او را  روی سنگ قبر نظامی گذاشتم و همانجا به اکادمی علوم آذربایجان اهدا کردم. وقتی برگشم، خواستم این خبر را به دکتر انجم حمید بدهم که حتماً از شنیدن این خبر و دیدن عکس کتابش در بارگاه نظامی خوشحال می‌شود ولی افسوس که دیر کردم.
خداوند متعال آن مرحوم را در جوار رحمت خود جای دهد.»

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب در پیام تسلیتی برای انجم حمید نوشته است: «درگذشت بانوی فرهیخته، پژوهشگر گران‌قدر و استاد فقید، خانم دکتر انجم حمید را به جامعۀ علمی و فرهنگی، به‌ویژه همکاران و دوستداران ایشان در مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان و همۀ محافل ادبی فارسی‌زبان، تسلیت عرض می‌نماییم.

دکتر انجم حمید، به‌عنوان دانش‌آموختۀ دورۀ دکتری ادبیات فارسی و از شاگردان برجستۀ استاد فقید احمد منزوی، عمری را به تحقیق و تفحص در حوزۀ نسخ خطی فارسی و ترویج میراث مشترک فرهنگی ایران و پاکستان گذراند. آثار ماندگار ایشان از جمله پژوهش‌های ارزشمند دربارۀ «مخزن الاسرار نظامی گنجوی» و مشارکت در تدوین «فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان» گواهی بر عشق و تعهد بی‌چون و چرای ایشان به ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی‌ایرانی است.

همچنین، نقش ایشان در تهیۀ «راهنمای دورۀ چهارده جلدی فهرست مشترک» و دیگر آثار علمی و ترجمه‌های متعدد از اردو به فارسی، یادگاری گران‌بها برای محققان و ادیبان خواهد بود.

از دست دادن چنین شخصیت‌های علمی و فرهنگی، ضایعۀ جبران‌ناپذیری برای همۀ دوستداران علم و ادب است. امید است آثار و یاد ایشان همواره زنده بماند و روح بلندشان در جوار رحمت الهی آرمیده باشد.»


نظرات

آخرین اخبار
دوش آب سرد، برای کودکان مبتلا به تب ممنوع
زخم‌پوش فوق‌نازک هوشمند به بازار آمد
کلاه کاهش ریزش مو ابداع شد
تاکید مسعود بارزانی بر لزوم استقلال عراق در تصمیماتش
سپاهان ایران(0) - الاهلی قطر (1) /بازی به وقت اضافه کشیده شد+ فیلم گل مردود
گفت‌وگوهای غیررسمی واشنگتن با نوه رائول کاسترو
زلنسکی رئیس جمهوری بلاروس را تحریم کرد
درخواست عضو کنست برای برکناری نتانیاهو
محکومیت اقدام اخیر اسرائیل در غصب اراضی کرانه باختری
تاکید وزیر راه بر تطابق قیمت بلیت با خدمات ایرلاین‌ها
حمله نماینده سابق کنگره آمریکا به ترامپ در قبال ایران
گزافه‌گویی جدید ترامپ علیه ایران
طرح صلح با «پ.ک.ک» روی میز پارلمان ترکیه!
مسکو: پیشرفت مذاکرات تهران- واشنگتن به‌‌معنای یک توافق قریب‌الوقوع نیست
حمله پهپادی ترکیه به خودرویی در اقلیم کردستان عراق
ادامه یورش به مسجد الاقصی حتی در ماه مبارک رمضان
نامه مشترک نمایندگان ایران، چین و روسیه به گروسی
رئیس‌جمهور: عدالت آموزشی یک سرمایه‌گذاری راهبردی است
در ادامه بازی‌های لیگ نخبگان آسیا؛ اولسان از صعود بازماند
رکورد حداکثر دما در آذربایجان‌شرقی شکسته شد
انتشار سومین بیانیه مرکز اطلاعات مالی در پاسخ به شایعات مرتبط با FATF
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا: ترامپ خواهان دستیابی به توافق با ایران است
زیرساخت‌های راه‌آهن آلمان مورد حمله سایبری قرار گرفت
گزارش تصویری | آماده شدن کشورهای اسلامی برای ماه مبارک رمضان در سراسر جهان
پیش‌بینی افزایش بی‌سابقه دما در مازندران/ هشدار درباره وقوع آتش‌سوزی
هلال ماه رویت شد
پاداش میلیون یورویی در انتظار طارمی
آمریکا از اقدام نظامی علیه ایران خودداری می‌کند
پزشکیان: بحران‌های ریشه‌دار اجتماعی و تربیتی، با نسخه‌های یک‌شبه درمان نمی‌شوند
آیت‌الله سیستانی نخستین روز ماه رمضان را اعلام کرد
جریمه سنگین برای دلال فوتبال
رئیس سازمان اطلاعات سپاه: حداقل 10 سرویس خارجی در اغتشاشات دی‌ماه نقش داشتند
رهبر معظم انقلاب: به راویان پیشرفت، افتخار و آن‌ها را دعا می‌کنم
تنش‌ها بین مصر و اسرائیل بر سر «سومالی‌لند» بالا گرفت
سپاهان قهرمان لیگ وزنه‌برداری شد
سناتور ضدایرانی آمریکا: تداوم قدرت ایران توافق ابراهیم را به خطر می‌اندازد
انفجار در یک معدن نیجریه 38 کشته بر جای گذاشت
چند داوطلب در انتخابات شوراهای روستا ثبت‌نام کردند؟
ای‌بی‌سی‌نیوز گزارش داد: آمریکا در حال بررسی لغو تحریم‌های ایران است
هشدار حماس درپی اخراج تعدادی از ائمه و خطیبان مسجد الاقصی
آلن ایر: تهران با تمام قدرت به هر حمله‌ای پاسخ خواهد داد
جام قهرمانی فوتبال امیدهای کشور به آلومینیوم اراک رسید
خبر خوش میدری درخصوص محصولات جدید سبد دارویی کشور
پیام پزشکیان به جشنواره ملی کتاب رشد
وزیر انرژی آمریکا: اجازه دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را نمی‌دهیم!
میمند فارس لرزید
آغاز ثبت‌نام نخبگان برای عضویت در هیئت علمی از جمعه + لینک سامانه
توضیحات وکیل تاجزاده درباره حکم جدید موکلش
غیبت مهره‌های کلیدی پرسپولیس در بازی با خیبر
اختصاص 252 هزار میلیارد تومان برای متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان