×
فرهنگی
شناسه خبر : 259991
تاریخ انتشار : یکشنبه 1404/09/09 ساعت 00:30
درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

انجم حمید، پژوهشگر و مترجم نام‌آشنای ادبیات فارسی و پل فرهنگی میان ایران و پاکستان، پس از سال‌ها فعالیت علمی و پژوهشی برجسته، امروز در اسلام‌آباد درگذشت. آثار او، به‌ویژه در حوزه متون کلاسیک فارسی، تحسین گسترده‌ای در ایران و شبه‌قاره داشته است.

نورنیوز- گروه فرهنگی : عارف نوشاهی، ایران‌شناس پاکستانی با اعلام این خبر نوشته است: دکتر انجم حمید امروز شنبه ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵/ ۸ آذر ۱۴۰۴ش در بیمارستان شفا اسلام‌آباد در برابر  بیماری سرطان نتوانست مقاومت بیاورد و از جهان فانی به سرای باقی شتافت.
او دورهٔ دکتری ادبیات فارسی را در دانشگاه پنجاب لاهور گذرانده بود و پایان‌نامهٔ او مخزن الاسرار نظامی گنجوی و استقبال از آن در شبه‌قاره و ایران  بود که بعداً مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان اسلام‌آباد منتشر کرد و در ۱۳۹۱ در ایران جایزهٔ جهانی کتاب سال گرفت.
او چندین سال عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات فارسی و همکار استاد احمد منزوی مرحوم و بنده بود. او در تدوین فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان دستیار استاد منزوی بود.

پس از چاپ دورهٔ ۱۴ جلدی فهرست مشترک، او آستین همت بالا زد و راهنمای دورهٔ چهارده‌جلدی فهرست مشترک را تهیه کرد. این کتاب نیز از سوی مرکز تحقیقات فارسی منتشر شد. این کار برای او خسته‌کننده بود زیرا استخراج نام هزاران کتاب و اشخاص در دورهٔ چند جلدی یک اثر کاری آسان نبود. این اولین ثمرهٔ علمی او بود که از چاپش خوشحال بود. بعد از انتشار نسخه‌ای از کتاب با یادداشت و امضای خود روی جلد به من داد و در صفحهٔ آخر کتاب غزلی از حافظ نیز به قلم خود اضافه نمود که حاکی از خستگی و خوشحالی کار بود.
او بعد از ترک خدمت در مرکز تحقیقات فارسی، به استخدام مقتدره قومی زبان (فرهنگستان زبان اردو) در اسلام‌آباد درآمد و در آنجا چندین سال در سمت‌های مدیر انتشارات و معاون ریاست کار کرد. از کارهای علمی او در این سازمان کتابی با نام (روشنی کی سفیر) سفیران نور بود که در معرفی استادان اردو و فارسی‌زبان پاکستان ترتیب داده بود. او از همین سازمان بازنشست شد و خانه‌نشین بود. استاد منزوی همیشه از دکتر انجم حمید به نیکی یاد می‌کرد و او را شاگرد و دختر خود می‌گفت، وقتی استاد منزوی از پاکستان به ایران بازگشت از ایران برای من نامه نوشت و توصیه کرد که انجم حمید را زیر بال خود بگیرم و در پرورش علمی او کوتاهی نکنم.
او چندین مقاله به فارسی نوشت یا از اردو به فارسی ترجمه کرد که در مجلات پاکستانی (دانش، اخبار اردو) و ایرانی منتشر شد. ازجمله: تذکرة المعاصرین، تذکره‌ای نایاب از سرایندگان فارسی‌سرا / جمیل جالبی؛ ترجمه: انجم حمید در گزارش میراث تهران، شماره ۹۸-۹۹.
من در ماه ستامبر۲۰۲۵ سفری به گنجه آذربایجان داشتم و فکر می‌کردم چه ارمغانی با خود ببرم که درخور بارگاه نظامی گنجوی باشد، بهتر از کتاب دکتر انجم حمید هدیه‌ای به‌نظرم نیامد. روزی که به آرامگاه نظامی رفتم کتاب او را  روی سنگ قبر نظامی گذاشتم و همانجا به اکادمی علوم آذربایجان اهدا کردم. وقتی برگشم، خواستم این خبر را به دکتر انجم حمید بدهم که حتماً از شنیدن این خبر و دیدن عکس کتابش در بارگاه نظامی خوشحال می‌شود ولی افسوس که دیر کردم.
خداوند متعال آن مرحوم را در جوار رحمت خود جای دهد.»

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب در پیام تسلیتی برای انجم حمید نوشته است: «درگذشت بانوی فرهیخته، پژوهشگر گران‌قدر و استاد فقید، خانم دکتر انجم حمید را به جامعۀ علمی و فرهنگی، به‌ویژه همکاران و دوستداران ایشان در مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان و همۀ محافل ادبی فارسی‌زبان، تسلیت عرض می‌نماییم.

دکتر انجم حمید، به‌عنوان دانش‌آموختۀ دورۀ دکتری ادبیات فارسی و از شاگردان برجستۀ استاد فقید احمد منزوی، عمری را به تحقیق و تفحص در حوزۀ نسخ خطی فارسی و ترویج میراث مشترک فرهنگی ایران و پاکستان گذراند. آثار ماندگار ایشان از جمله پژوهش‌های ارزشمند دربارۀ «مخزن الاسرار نظامی گنجوی» و مشارکت در تدوین «فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان» گواهی بر عشق و تعهد بی‌چون و چرای ایشان به ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی‌ایرانی است.

همچنین، نقش ایشان در تهیۀ «راهنمای دورۀ چهارده جلدی فهرست مشترک» و دیگر آثار علمی و ترجمه‌های متعدد از اردو به فارسی، یادگاری گران‌بها برای محققان و ادیبان خواهد بود.

از دست دادن چنین شخصیت‌های علمی و فرهنگی، ضایعۀ جبران‌ناپذیری برای همۀ دوستداران علم و ادب است. امید است آثار و یاد ایشان همواره زنده بماند و روح بلندشان در جوار رحمت الهی آرمیده باشد.»


نظرات

آخرین اخبار
شمار قربانیان زلزله‌های ونزوئلا به 4930 نفر رسید
تردد در محورهای شمالی روان است
بزرگ‌ترین افت 6 هفته اخیر؛ طلا به زیر 4000 دلار سقوط کرد
خسارت18 میلیارد دلاری ناترازی انرژی به صنعت فولاد
هوای تهران در وضعیت قابل‌قبول قرار گرفت
کاظمی: مشارکت خیران توسعه زیرساخت‌های آموزشی را شتاب داد
پاسخ ایران به تجاوز آمریکا؛پایگاه‌های واشنگتن در 4کشور منطقه زیر آتش
نفت برنت به مرز 85 دلار رسید
تأمین اجتماعی برای کاهش ناترازی مالی وارد فاز اصلاحات شد
ساکنان کدام استان ها بیشتر به تب مالت مبتلا می شوند؟
عدم پخش زنده سخنرانی ترامپ درباره امنیت انتخابات
ایران به فناوری توربین بادی بدون پره رسید
آمار هولناک زلزله ونزوئلا؛ 5هزار کشته و 17هزار زخمی
برنامه مسابقات ورزشی امروز جمعه 26 تیر 1405 +جدول پخش
هشدار هواشناسی: به پاییز پربارش دل نبندید
برگزاری دومین آزمون استخدامی معلولان+جزئیات
برنامه عجیب فیفا برای فینال جام جهانی؛ ورود پولی به کنفرانس خبری
جدول فیلم‌های سینمایی امروز تلویزیون | جمعه 26 تیر
وضعیت آب و هوا امروز جمعه26 تیر+ وضعیت استان ها
افشاگری مالک تیخوانا درباره اردوی تیم ملی ایران در مکزیک
داور فینال جام جهانی 2026 مشخص شد؛چرا فغانی انتخاب نشد؟
ادعای وزیر جنگ آمریکا درباره کنترل ایران بر تنگه هرمز
آژانس بین‌المللی انرژی: جهان باید نگران امنیت انرژی باشد
«سرهی کورتسکی» نخست‌وزیر جدید اوکراین شد
مقام یمنی: اگر محاصره اقتصادی رفع نشود، با اقدام نظامی با آن مقابله خواهیم کرد
سنتکام مدعی تغییر مسیر سه کشتی در راه ایران شد
ادعای ترامپ: ما در ایران به دستاوردهای بزرگی رسیده ایم!
ایروانی: حملات تجاوزکارانه آمریکا به ایران مصداق جنایات جنگی است
ادعای مقام آمریکایی درباره هدف از حملات به پل‌ها در ایران
یک جنگنده F-35 در آسمان امارات اعلام وضعیت اضطراری کرد
ورزش؛راهکار مؤثر برای حفظ سلامت مفاصل در سالمندی
هشدار قانونگذار آمریکایی درباره تبعات ماجراجویی دولت ترامپ علیه ایران
دختر جودوکار ایران تاریخ ساز شد
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد بیشکک شد
کویت از رهگیری پهپادها در حریم هوایی خود خبر داد
گزارش واشنگتن‌پست درباره بن‌بست ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز
واکنش والیبالیست‌ها به پیروزی مقابل آلمان
هشدار روسیه درباره همکاری نظامی کره جنوبی با ناتو
یمن: بمباران فرودگاه صنعا 9 دقیقه قبل از فرود هواپیمای ایرانی بود
افزایش دوباره قیمت بنزین درآمریکا
پشت پرده نقش کوشنر و ویتکاف در مذاکرات با ایران
سردار شکارچی: آمریکا و دولت جعلی صهیونیستی حق ندارند در منطقه باشند
عمان پس از تنش‌های ایران و آمریکا به‌دنبال تقویت همکاری با چین
ادعای ترامپ درباره آزادی زندانی آمریکایی در ایران تکذیب شد
پشت پرده تاکتیک خلاقانه ایران در نبرد با دشمن؛ ضربه به معماری تهاجم
روایت بقائی از مخالفان مقابله با تروریسم و جنایات بین‌المللی
قطر ادعای مشارکت در حمله به ایران را رد کرد
امنیت کامل در مرزها برای تردد زائران اربعین فراهم است
کاخ سفید مدعی ادامه مذاکرات ایران و آمریکا شد
رئیس اسبق سیا: تولید پهپاد آمریکا کمتر از یک‌دهم اوکراین است