×
فرهنگی
شناسه خبر : 259991
تاریخ انتشار : یکشنبه 1404/09/09 ساعت 00:30
درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

انجم حمید، پژوهشگر و مترجم نام‌آشنای ادبیات فارسی و پل فرهنگی میان ایران و پاکستان، پس از سال‌ها فعالیت علمی و پژوهشی برجسته، امروز در اسلام‌آباد درگذشت. آثار او، به‌ویژه در حوزه متون کلاسیک فارسی، تحسین گسترده‌ای در ایران و شبه‌قاره داشته است.

نورنیوز- گروه فرهنگی : عارف نوشاهی، ایران‌شناس پاکستانی با اعلام این خبر نوشته است: دکتر انجم حمید امروز شنبه ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵/ ۸ آذر ۱۴۰۴ش در بیمارستان شفا اسلام‌آباد در برابر  بیماری سرطان نتوانست مقاومت بیاورد و از جهان فانی به سرای باقی شتافت.
او دورهٔ دکتری ادبیات فارسی را در دانشگاه پنجاب لاهور گذرانده بود و پایان‌نامهٔ او مخزن الاسرار نظامی گنجوی و استقبال از آن در شبه‌قاره و ایران  بود که بعداً مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان اسلام‌آباد منتشر کرد و در ۱۳۹۱ در ایران جایزهٔ جهانی کتاب سال گرفت.
او چندین سال عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات فارسی و همکار استاد احمد منزوی مرحوم و بنده بود. او در تدوین فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان دستیار استاد منزوی بود.

پس از چاپ دورهٔ ۱۴ جلدی فهرست مشترک، او آستین همت بالا زد و راهنمای دورهٔ چهارده‌جلدی فهرست مشترک را تهیه کرد. این کتاب نیز از سوی مرکز تحقیقات فارسی منتشر شد. این کار برای او خسته‌کننده بود زیرا استخراج نام هزاران کتاب و اشخاص در دورهٔ چند جلدی یک اثر کاری آسان نبود. این اولین ثمرهٔ علمی او بود که از چاپش خوشحال بود. بعد از انتشار نسخه‌ای از کتاب با یادداشت و امضای خود روی جلد به من داد و در صفحهٔ آخر کتاب غزلی از حافظ نیز به قلم خود اضافه نمود که حاکی از خستگی و خوشحالی کار بود.
او بعد از ترک خدمت در مرکز تحقیقات فارسی، به استخدام مقتدره قومی زبان (فرهنگستان زبان اردو) در اسلام‌آباد درآمد و در آنجا چندین سال در سمت‌های مدیر انتشارات و معاون ریاست کار کرد. از کارهای علمی او در این سازمان کتابی با نام (روشنی کی سفیر) سفیران نور بود که در معرفی استادان اردو و فارسی‌زبان پاکستان ترتیب داده بود. او از همین سازمان بازنشست شد و خانه‌نشین بود. استاد منزوی همیشه از دکتر انجم حمید به نیکی یاد می‌کرد و او را شاگرد و دختر خود می‌گفت، وقتی استاد منزوی از پاکستان به ایران بازگشت از ایران برای من نامه نوشت و توصیه کرد که انجم حمید را زیر بال خود بگیرم و در پرورش علمی او کوتاهی نکنم.
او چندین مقاله به فارسی نوشت یا از اردو به فارسی ترجمه کرد که در مجلات پاکستانی (دانش، اخبار اردو) و ایرانی منتشر شد. ازجمله: تذکرة المعاصرین، تذکره‌ای نایاب از سرایندگان فارسی‌سرا / جمیل جالبی؛ ترجمه: انجم حمید در گزارش میراث تهران، شماره ۹۸-۹۹.
من در ماه ستامبر۲۰۲۵ سفری به گنجه آذربایجان داشتم و فکر می‌کردم چه ارمغانی با خود ببرم که درخور بارگاه نظامی گنجوی باشد، بهتر از کتاب دکتر انجم حمید هدیه‌ای به‌نظرم نیامد. روزی که به آرامگاه نظامی رفتم کتاب او را  روی سنگ قبر نظامی گذاشتم و همانجا به اکادمی علوم آذربایجان اهدا کردم. وقتی برگشم، خواستم این خبر را به دکتر انجم حمید بدهم که حتماً از شنیدن این خبر و دیدن عکس کتابش در بارگاه نظامی خوشحال می‌شود ولی افسوس که دیر کردم.
خداوند متعال آن مرحوم را در جوار رحمت خود جای دهد.»

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب در پیام تسلیتی برای انجم حمید نوشته است: «درگذشت بانوی فرهیخته، پژوهشگر گران‌قدر و استاد فقید، خانم دکتر انجم حمید را به جامعۀ علمی و فرهنگی، به‌ویژه همکاران و دوستداران ایشان در مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان و همۀ محافل ادبی فارسی‌زبان، تسلیت عرض می‌نماییم.

دکتر انجم حمید، به‌عنوان دانش‌آموختۀ دورۀ دکتری ادبیات فارسی و از شاگردان برجستۀ استاد فقید احمد منزوی، عمری را به تحقیق و تفحص در حوزۀ نسخ خطی فارسی و ترویج میراث مشترک فرهنگی ایران و پاکستان گذراند. آثار ماندگار ایشان از جمله پژوهش‌های ارزشمند دربارۀ «مخزن الاسرار نظامی گنجوی» و مشارکت در تدوین «فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان» گواهی بر عشق و تعهد بی‌چون و چرای ایشان به ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی‌ایرانی است.

همچنین، نقش ایشان در تهیۀ «راهنمای دورۀ چهارده جلدی فهرست مشترک» و دیگر آثار علمی و ترجمه‌های متعدد از اردو به فارسی، یادگاری گران‌بها برای محققان و ادیبان خواهد بود.

از دست دادن چنین شخصیت‌های علمی و فرهنگی، ضایعۀ جبران‌ناپذیری برای همۀ دوستداران علم و ادب است. امید است آثار و یاد ایشان همواره زنده بماند و روح بلندشان در جوار رحمت الهی آرمیده باشد.»


نظرات

آخرین اخبار
ترامپ وعده پایان جنگ را جلو کشید؛ چرا زمان علیه واشنگتن عمل می کند؟
قتل عام 5 عضو یک خانواده در پونک؛ اجساد در چاه 20 متری دفن شده بودند
آمار سفرهای هوایی ایران به ترکیه و عراق اعلام شد؛ ترکیه دومین مقصد ایرانی‌ها
تصادف مرگبار در آزادراه ساوه ـ تهران؛ 4 نفر کشته و 9 نفر مصدوم شدند+ علت حادثه
گرانی بنزین بازار هیبریدی‌ها را رونق داد؛ رقبای جنرال موتورز پیش افتادند
ارسال ایرادات اساسی دولت به طرح مقابله با نفوذ به مجلس
کشتی آزاد ایران با یک طلا و یک برنز در جام احمد قدیروف به کار خود پایان داد
دستورالعمل جدید ارتش آمریکا چیست؟
ممانعت آمریکا از حضور محمود عباس در نشست مجمع عمومی سازمان ملل
عارف: حل گرانی و ناترازی‌ها نیازمند اجماع نخبگانی و علمی است
هشدار فوری و سنگین البرادعی به جهان عرب
تنش جدید میان واشنگتن و بروکسل بر سر کانادا
درآمد نجومی نفتکش‌ها در سایه جنگ؛ هر کشتی روزانه چقدر درآمد دارد؟
چند نفر در تصادفات جاده‌ای شهریور جان باختند؟
بهانه‌ تازه آمریکا برای توقف پروژه فروش اف-35 به عربستان
واکنش هند به تصمیم جدید آمریکا درباره خریداران نفت روسیه
همکاری ایران و ترکیه در راستای برچیدن گروه‌های تروریستی در منطقه
فرمانده نیروی زمینی سپاه: نیروهای مسلح آماده پاسخ به هرگونه اقدام دشمن هستند
قیمت گوشت قرمز در بازار امروز پنجشنبه 26 شهریور؛ خبری از افزایش قیمت نیست
وزارت بهداشت: تلاش برای تأمین واکسن‌های اروپایی آنفلوآنزا به نتیجه نرسید
تأکید معاون رئیس‌جمهور بر جلوگیری از قطع برق و گاز صنایع
چشم انداز نگران کننده انتخابات آمریکا برای ترامپ
قیمت گازوئیل در ترکیه برای نخستین بار سه‌رقمی می‌شود
«میدانِ» رقم زدن آینده ایران
حریق گسترده در کارخانه بازیافت میبد؛ آتش پس از 45 دقیقه مهار شد
یورش صهیونیست‌ها به کرانه باختری؛ ده‌ها فلسطینی زخمی و بازداشت شدند
حضیض گسترده اخلاق
انصارالله: ادعای هدف قرار گرفتن مکه توسط یمن کذب است
قیمت خودروهای سایپا امروز پنجشنبه 26 شهریور 1405؛ افزایش قیمت شاهین و کوییک
هشدار درباره کمبود شدید موشک‌های رهگیر عربستان؛ ریاض دست به دامن اروپا شد
آخرین وضعیت ترافیک در جاده‌های شمالی و تهران
آخرین قیمت دلار و یورو امروز پنجشنبه 26 شهریور 1405 + جدول قیمت ارز
وضعیت آب و هوا امروز پنجشنبه 26 شهریور 1405؛ گردوخاک در شرق و بارش در شمال
شروع تلخ میلان در لیگ اروپا؛ شکست 2 بر صفر برابر بنفیکا
آخرین قیمت خودروهای ایران خودرو امروز پنجشنبه 26 شهریور 1405؛ جدول قیمت بازار و نمایندگی
فشار جنگ اوکراین و ایران بر بازار نفت؛ بنزین آمریکایی‌ها گران‌تر شد
مرگ تلخ امیرحسام پس از حمله سگ ولگرد؛ علت فوت اعلام شد
بارسلونا با طوفان 7 گله صدر جدول لالیگا را حفظ کرد
حکم سنگین دادگاه برای اسرائیلی متهم به جاسوسی برای ایران
آخرین تحولات جنگ ایران و آمریکا؛ از ادعای دوباره ترامپ تا درخواست چین برای احیای مذاکرات
تک ضرب | خیز قهرمانان ایران برای درخشش در «ناگویا»
وزیر دفاع پاکستان: اسرائیل تهدید اصلی منطقه است
ادعای ترامپ درباره تماس مستقیم ایران با آمریکا
کی‌یف زیر حملات موشکی روسیه؛ 10 انفجار پایتخت اوکراین را لرزاند
پیام عراقچی پس از سفر به چین؛ تصمیم‌های امروز بر آینده منطقه اثر می‌گذارد
وزیر صمت میزان تعرفه خودروهای برقی را اعلام کرد
خبر بد برای استقلال؛ فرعباسی بازی با تراکتور را از دست داد
مسی تاریخ‌ساز شد؛ جام 48 ، قهرمانی اینتر میامی و صدمین گل ستاره آرژانتینی
برنامه مسابقات ورزشی امروز پنج شنبه 26 شهریور 1405+ جدول پخش
وقتی ربات‌ها ربات می‌سازند/ چشم‌انداز ارتش رباتی