نورنیوز-گروه اجتماعی: سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور در نخستین روز از هفته بزرگداشت افراد دارای معلولیت در نشست خبری با رسانهها که صبح امروز شنبه برگزار شد گفت: در راستای فراگیرسازی جامعه و همچنین تلفیق اجتماعی افراد دارای معلولیت از یکسو و تحقق قانون حمایت از معلولان و بندهای ۳۲گانه آن از سوی دیگر و نیز با توجه به رویکرد عدالتخواهانه رئیسجمهور با تأکید بر مشارکتجویی و محلهمحوری و اهداف سازمان بهزیستی، ۱۳ چرخش تحولآفرین و ۱۲ راهبرد مشارکتی را تهیه کردیم.
وی با اشاره به وضعیت معلولیت در دنیا و ایران افزود: در دنیا یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون فرد دارای نوعی معلولیت هستند و در ایران بر اساس آخرین برآوردها، ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر دارای نوعی معلولیتاند یعنی ۱۱.۸ درصد افراد جامعه دارای معلولیت هستند.
حسینی ادامه داد: ۴.۴ درصد معلولان در دنیا زیر ۱۵ سال و ۳۳ درصد آنها بالای ۶۵ سال هستند. در ایران یک میلیون و ۶۴۵ هزار و ۶۳۷ نفر از افراد دارای معلولیت تحت پوشش خدمات سازمان بهزیستی هستند که بیشترین آنها در سنین ۳۵ تا ۴۵ سال قرار دارند و ۳۶۵ هزار و ۹۱۸ نفر را تشکیل میدهند. همچنین ۲۴۲ هزار نفر نیز بالای ۶۰ سال سن دارند. ۲۶ هزار کودک زیر ۴ سال دارای معلولیتاند و ۲۱۴ هزار و ۵۶۷ کودک نیز تحت پوشش بهزیستی هستند.
رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به ترکیب انواع معلولیتها در جهان گفت: ۱.۸ درصد معلولان، معلولیتهای ذهنی، شناختی، تکاملی، رشدی و روانی دارند، ۴.۶ درصد معلولان دارای معلولیت جسمی حرکتیاند، ۱.۸ درصد شنوایی و ۳.۶ درصد بینایی دارند و معلولیت صوت و گفتار نیز هشت دهم درصد است. در ایران ۴۰.۷ درصد معلولیتها علل ژنتیکی دارند و چهار میلیون و ۳۰۶ هزار نفر را شامل میشود و ۵۹.۳ درصد معلولیتها اکتسابی است که ۶ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر را تشکیل میدهد.
در کشور ۱۱.۸ درصد معلولان را زنان و ۱۱.۲ درصد را مردان تشکیل میدهند
وی درباره شدت معلولیت افزود: از میان بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار فرد دارای معلولیت تحت پوشش، بیشترین تعداد مربوط به معلولان شدید است که ۶۲۱ هزار و ۲۱۴ نفر را شامل میشود پس از آن معلولان خفیف، متوسط و در نهایت معلولیت خیلی شدید با بیش از ۱۰۶ هزار نفر قرار دارند.
حسینی ادامه داد: در کشور ۱۱.۸ درصد معلولان را زنان و ۱۱.۲ درصد را مردان تشکیل میدهند اما در میان معلولان تحت پوشش بهزیستی، تعداد مردان بیشتر است بیش از یک میلیون مرد و ۶۲۰ هزار زن معلول از خدمات بهزیستی بهرهمندند.
وی افزود: از حدود ۱۲ درصد معلولان کشور، ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار نفر (۷.۵ درصد) تکمعلولیتی و ۴ درصد، یعنی ۳۹۰ هزار و ۵۶۰ نفر چندمعلولیتی هستند. از میان افراد تحت پوشش بهزیستی نیز یک میلیون و ۲۵۵ هزار و ۷۷ نفر تکمعلول و ۳۹۰ هزار و ۵۶۰ نفر چندمعلولیتیاند.
افزایش بودجه قانون حمایت از حقوق معلولان
حسینی با اشاره به قانون حمایت از معلولان گفت:این قانون در سال ۱۳۹۷ توسط دولت ابلاغ شد و ۳۴ ماده دارد. در ارزیابی ما، اجرای قانون تا حد زیادی وابسته به اعتبارات دولتی است. در بودجه امسال ۸۱ درصد رشد اعتبار داشتیم. از سالی که دولت چهاردهم روی کار آمد، اعتبار این حوزه ۲ هزار میلیارد تومان بود که اکنون به ۲۳ هزار میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان رسیده است.
وی افزود: سال ۱۴۰۳، ۱۳ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان اعتبار داشتیم که ۱۶ درصد نیاز قانون را پوشش میداد و امسال با ۲۳ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان، ۲۲ درصد نیاز قانون تأمین میشود.
رئیس سازمان بهزیستی توضیح داد: در بررسیهای ما از روند اجرای قانون، ۲۸ ماده یعنی ۸۲ درصد مواد در مرحله اجرا قرار دارد و ۶۱ درصد این مواد به نسبت کامل اجرا میشود اما ۲۱ درصد آنها کامل اجرا نشده و نیازمند اعتبار ویژه است. مهمترین موارد، ماده ۲۷ و ماده ۷ درباره پرداخت حداقل دستمزد به معلولان شدید و خیلی شدید و حق پرستاری است.
وی افزود: ۱۸ درصد مواد قانون یعنی ۶ ماده نیاز به ابهامزدایی قانونی دارد مثل الزام ارائه رایگان اماکن ورزشی به معلولان. همچنین ماده ۲۹ که در آن مرکز آمار ایران مکلف به سرشماری معلولان شده، ازجمله موضوعاتی است که در تلاش برای رفع آن هستیم و قرار است دوشنبه این هفته با حضور آقای عارف، معاون اول رئیسجمهور، بررسی شود.
حسینی با اشاره به نیاز به اعتبارات خاص گفت: برای اجرای مناسبسازی در دستگاهها و پرداخت کمکهزینه آموزش مهارتی برای مراکز فنی و حرفهای، بودجهای مستقل در نظر گرفته نشده و نیازمند تخصیص ویژه است.
وی سپس به ضرورت «تحول ساختاری» اشاره کرد و افزود:برای اجرای قانون حمایت از حقوق معلولان و انجام مأموریتها باید تحولی ایجاد میکردیم. وضعیت موجود نمیتواند مثلث تمامیت یعنی اینکه هیچکس از سپهر فعالیتها جا نماند را محقق کند. خدمات موجود استانداردهای عدالتمحور را بهطور کامل پوشش نمیدهد و بردار خدمات از بردار نیازهای قانونی عقبتر است. از همین رو ۱۳ چرخش تحولآفرین را هدفگذاری کردیم.
رئیس سازمان بهزیستی ادامه داد: این چرخشها شامل موارد زیر است:چرخش از سیاست یارانهبگیری صرف به توانمندسازی، فرصتآفرینی و استقلال جامعه هدف. چرخش از رویکرد مرکزگرا و مؤسسهمحور به خانوادهمحور. چرخش از سیاست قطبیساز نابرابر به سیاست عدالتمحور مبتنی بر فرصتهای برابر.چرخش از سیاست متمرکز و متصلب به رویکرد مشارکتجویانه و تمرکززدا. چرخش از سیاست ساختارگرای سازمان و ادارهمحور به سیاست محلهمحور و اجتماعمحور. چرخش از رویکرد غیر اجتماعی به رویکرد اجتماعی. چرخش از سیاست تفکیکگرایانه به سیاست فراگیر. چرخش از نگاه پاتولوژیک و آسیبشناسانه به رویکرد رشدمدار. چرخش از توانبخشی مرسوم به توانبخشی هنری و ورزشی. چرخش از نظام تصمیمگیری محفلی و سیاستگرایانه به نظام دانشبنیان و علممحور. چرخش از رویکرد سالمندی مخاطرهآمیز به سیاست سالمندی سالم. چرخش از سیاستگذاری مبتنی بر منابع صرفاً دولتی به خلق فرصتهای متنوع و جدید.چرخش از سیاست مدیریت اداری و سنتی به استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی
وی درباره «۱۲ رویکرد مشارکتی» نیز گفت: در قالب زیستبوم مشارکت، رویکردهای توسعه موضوعی، توسعه جغرافیایی، توسعه قشری، شبکهسازی و برندسازی، تسهیل و تسریع مجوزدهی، توسعه مسئولیت اجتماعی، توانمندسازی تشکلها و نظارت همراه با مشارکت آنها را تعریف کردهایم. هماکنون اعطای مجوزها از ۳۶ درصد به ۹۸ درصد رسیده است.
وی ادامه داد: همچنین نظامنامه تعامل دولت و بخش غیردولتی را طراحی کردیم و شبکه داوطلبان را توسعه دادیم. اکنون ۱۲۰ هزار داوطلب در قالب ۱۱ هزار گروه محلهمحور فعالیت میکنند و مشارکت را ۴۰ درصد افزایش دادهایم. سال گذشته ۶ هزار میلیارد تومان کمک مردمی جمعآوری شد و ۶ هزار جهیزیه تأمین کردیم. امسال تاکنون ۳ هزار میلیارد تومان کمک جمع شده و هدفگذاری ۱۰ هزار جهیزیه تا پایان سال داریم.
حسینی درباره طرحهای اجتماعی نیز گفت: طرح سلام بهصورت پایلوت در ۳۱ استان اجرا شده است. سه طرح پاتوق سالمندی، غربالگری استعدادیابی و مهارتآموزی نوجوانان و CBR شهری را با ۲۰۰ پایگاه فعال کردهایم. تعاونی محلهیار نیز در ۴ استان افتتاح شده و غربالگری سلامت چشم سالمندان انجام میشود.
وی درباره پروژههای هفته معلولان گفت: ۴۴۵ مرکز در این هفته افتتاح میشود، ۴۹ مرکز توانبخشی، ۱۵ پروژه توانبخشی مبتنی بر جامعه به ارزش ۴۴۵ میلیارد تومان، ۳۸۱ پروژه مسکن و اشتغال به ارزش ۶۴۶ میلیارد تومان و ۳۵ پروژه نیز با ارزش ۳۴۱ میلیارد تومان کلنگزنی خواهد شد.
رئیس سازمان بهزیستی درباره اشتغال معلولان اعلام کرد:دومین مجوز برگزاری آزمون استخدامی معلولان را از سازمان اداری و استخدامی دریافت کردیم و بیش از ۴ هزار معلول استخدام میشوند. همچنین ۳۵ ساختگاه پنل خورشیدی برای اشتغال ۲۱ هزار معلول سختاشتغال راهاندازی میکنیم.
وی درباره مسکن معلولان افزود: تاکنون ۲۰۷ هزار واحد مسکونی برای معلولان ساخته شده است. اکنون ۵۰ هزار واحد در دست احداث داریم. در طرح نهضت ملی مسکن، ۴۲ هزار و ۳۵۸ تخصیص پروژه انجام شده و ۶۳ درصد عملیات آن آغاز شده است؛ ۴ هزار پروژه نیز پیشرفت فیزیکی بالای ۷۰ درصد دارند. در شورای عالی مسکن، ۲۰ همت سهم تسهیلات حمایتی و ۶ همت از صندوق ملی مسکن اختصاص یافته و امسال تعهد ساخت ۱۰ هزار مسکن داریم.
حسینی درباره مناسبسازی اماکن گفت: ۳۴ هزار ساختمان دولتی بازرسی شده است و گرچه روند دسترسپذیری کند است، اما میزان مناسبسازی به ۵۶ درصد رسیده و روند رو به رشد دارد. در حوزه دسترسی الکترونیک نیز ۹۵ درصد وبگاهها دسترسپذیر شدهاند. از ۱۲۰ مجتمع بینراهی، ۴۳ درصد مناسبسازی شدهاند. همچنین ۸۵ درصد ایستگاههای راهآهن مناسبسازی شده و واگنهای قطار هم تا پایان امسال به سمت دسترسپذیری کامل میروند. وضعیت مناسبسازی فرودگاهها نیز مطلوب است.
۲۰ خودکشی ناموفق و یک خودکشی موفق
حسینی در ادامه در پرسش به سوالات خبرنگاران در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات بهزیستی برای پیشگیری از خودکشی با تاکید بر اینکه در مقابل یک مورد خودکشی موفق، ۲۰ مورد خودکشی ناموفق داریم که نباید رها شوند، گفت: تمام مطالعات دنیا نشان می دهد ریسک میزان خودکشی در آنهایی که خودکشی ناموفق داشتهاند دهها برابر بیشتر از کسانی است که افکار خودکشی دارند یا خودکشی نکردند، برای همین باید مداخله کنیم.
وی افزود: در مرکز مشاوره طرحی را در تهران برای کسانی که خودکشی ناموفق داشتند یا زمینه خودکشی دارند پیاده خواهیم کرد که اگر طرح پیاده شود حداقل ۵۰ درصد، خودکشی کاهش پیدا خواهد کرد