نورنیوز - گروه سیاسی : سردار احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی کشور، در اولین همایش ملی پیشگیری و مقابله با قاچاق فرآوردههای نفتی اظهار داشت: در میان همه زشتیها و تبعاتی که درباره قاچاق کالا میتوان برشمرد، قاچاق سوخت یکی از اساسیترین و حساسترین موضوعات است. به گفته وی، هر میزان تلاش و سرمایهگذاری در حوزه مقابله با قاچاق سوخت نهتنها بیهوده نیست، بلکه کاملاً ضروری و مؤثر خواهد بود.
وی افزود: وزارت نفت، وزارت راه، جهاد کشاورزی، دستگاه قضایی و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، هر یک میتوانند با همکاری نزدیک، بر عزم جدی پلیس در مبارزه با قاچاق سوخت تأثیری تعیینکننده داشته باشند.
رادان تأکید کرد: اگر برای ضرورتهایی که امروز درباره آن صحبت میکنیم، برنامه زمانبندی نگذاریم، دچار همان وضعیتی میشویم که فقط گفتهایم و برخاستهایم.
فرمانده کل انتظامی با اشاره به ریشههای کمتر دیدهشده در قاچاق سوخت گفت: گاهی حتی برخی دلسوزیها و تصمیمات نادرست، ناخواسته مقدمات شکلگیری قاچاق را فراهم میکند.
وی با طرح مصادیقی افزود: چگونه است که در کشوری که با بحران آب مواجه است و بخشی از فعالیتهای کشاورزی محدود شده، اما سهمیه سوخت بخش کشاورزی همچنان افزایش مییابد؟ چگونه برخی معادن تعطیل یا نیمهتعطیل هستند اما سهم سوخت دستگاههایشان بیکموکاست پرداخت میشود؟
رادان ادامه داد: چگونه برخی افراد بدون محدودیت و ضابطه قادر به صدور مجوزهای مرتبط با دریافت سوخت هستند؟ سهم مشخصی وجود ندارد و نظارت دقیق اعمال نمیشود؛ نتیجه این وضعیت آن است که ما ناخواسته برخی فعالان اقتصادی زحمتکش را به سمت قاچاق سوخت تشویق میکنیم.
فرمانده کل انتظامی کشور بر ضرورت اصلاح فرآیندها، تعیین سهمیههای واقعی، و ایجاد نظام دقیق رصد و پایش تأکید کرد و گفت: بدون اصلاح ریشهای ساختارها، مقابله صرفاً انتظامی با قاچاق سوخت کافی نخواهد بود.
وی اظهار کرد: تفاوت قابلتوجه قیمت سوخت در کشور ما با کشورهای همسایه، میل به قاچاق سوخت را بهشدت افزایش داده است؛ سود فراوان، زحمت کمتر و درآمد بیشتر باعث شده برخی افراد بهجای فعالیت قانونی، به سمت قاچاق سوق پیدا کنند.
وی افزود: امروز این سؤال جدی مطرح است که چرا برخی کامیونداران باید رنج و سختی جاده، گرما و سرما و هزینههای سنگین حملونقل را تحمل کنند؛ در حالی که فقط با فروش سوخت دریافتی خود میتوانند سود بیشتری نسبت به فعالیت قانونی کسب کنند؟ متأسفانه این یک حقیقت تلخ است که در بخشهایی از اقتصاد از جمله راهسازی و معدن نیز مشاهده میشود؛ جایی که برخی ترجیح میدهند بدون فعالیت واقعی، سهمیه سوخت دریافت و آن را در چرخه غیررسمی بفروشند، زیرا درآمد آن از کار واقعی بیشتر است.
رادان تصریح کرد: اگر امروز همه دستگاهها یکدل و همقسم نشوند و برنامهای زمانبندیشده، متقن، علمی و همراه با اقدام سریع طراحی نکنند، من و شما نیز در تاراج میراث و ثروت ملیمان مقصر خواهیم بود. فرآوردههای نفتی شوخیبردار نیست؛ نمیتوانیم بگوییم "مسئول هستیم، اما پاسخگو نیستیم" یا ادعا کنیم از ما عبور کرده و دیگری مسئول است. ما در قبال خون شهدا نیز مسئولیم.
فرمانده کل انتظامی کشور با هشدار نسبت به خطرات جدی قاچاق، گفت: امروز قاچاقچیان بهدلیل سود سرشار قاچاق سوخت حتی به خود اجازه میدهند که با خودرو از روی مأمور امنیت عبور کنند؛ چرا که اگر خسارتی هم به آنها وارد شود، سود قاچاق آن را جبران میکند. اینجاست که اگر تغییر رویکرد ندهیم و از مقابله صرف ( که البته لازم است) به پیشگیری نرسیم، تلاشها نتیجه مطلوب نخواهد داشت. مبارزه با قاچاق سوخت، نیازمند همراهی همه سازمانها است و صرف همکاری پلیس و وزارت نفت کافی نیست.
وی با اشاره به یکی از پروندههای اخیر گفت: فردی که امروز دستگیر شده، چندین هزار برگه آماده سهمیه سوخت را در اختیار داشت. در یکی از استانها از مسئولان پرسیدم چگونه در منطقهای که بارشها کاهش یافته و وضعیت کشاورزی مشخص است، همچنان سهمیه سوخت کشاورزی به همان میزان پرداخت میشود؟ فرد مسئول صادقانه گفت "درست میگویید، اما ما این را از مردم میبینیم." به او گفتم شما فقط اسناد را بیاورید؛ من موضوع را با وزیر نفت مطرح میکنم تا این کمک را وزارت نفت خودش مستقیم و شفاف در اختیار کشاورزان قرار دهد، اما سرمایه ملی را نباید هدر داد و نباید کاری کرد که یک کشاورز شریف به ناچار به مسیر خلاف کشیده شود.
رادان ادامه داد: هرچند بخشی از وضعیت گذشته ساماندهی شده، اما دردآور است که روزانه 5 میلیون لیتر سوخت وارد کنیم، یارانه بگذاریم، و دوباره همین سوخت با یارانه سنگین قاچاق شود. برخی با افزودن 10 میلیون لیتر دیگر، آن را به کشورهای همسایه میبرند. در بسیاری از کشورها چنین نیست؛ آنها سوخت را با یارانه سنگین تولید نمیکنند و سپس دوباره با یارانه در اختیار مصرفکننده بگذارند.
وی با اشاره به تجربه کشورهای همسایه افزود: در برخی کشورها، حتی خودروهای ایرانی که قصد حمل بار دارند، هنگام ورود بررسی میشوند تا میزان سوخت موجود در باک آنها فقط به اندازه مسیر داخلی همان کشور باشد و بیشتر از آن اجازه داده نمیشود؛ چون آنها از محل انرژی سود میبرند، اما ما یارانه میدهیم و همین باعث بروز مشکلات جدی میشود.
رادان خاطرنشان کرد: امروز شاهدیم که در برخی کشورها بر رانندگان ما سختگیری میشود، اما در داخل کشور گاهی اتوبوسهایی تردد میکنند که بیش از 50 درصد ظرفیت باک آنها اضافه است. این سؤال مطرح است که این اتوبوسها قرار است قارهپیمایی کنند یا چنین حجمی از سوخت را برای چه حمل میکنند؟ پاسخ روشن است؛ بخش قابل توجهی از این سوخت در نقاط دیگر تخلیه و در مسیرهای غیرقانونی استفاده میشود و همین مسئله جان مردم را به خطر میاندازد.
وی افزود: برخی سود قاچاق آنقدر سنگین است که هر زمان تلاش میکنیم مقررات جدید وضع کنیم، صاحبان شبکههای قاچاق، برخی افراد را تحریک میکنند تا در برابر اجرای ضوابط مقاومت کنند؛ بهویژه در موضوع پیمایش. میگویند "کسی که پیمایش رفته، سهمش را بگیرد و یک چیزی هم بیشتر بدهد!" در حالی که همین سیاستها به شکلگیری باندهای قاچاق قدرتمند و سازمانیافته منجر شده است.
رادان ادامه داد: دستگاه قضایی بهتازگی فقط یک باند قاچاق را با رقمی نزدیک به 11 همت جریمه کرده و جالب اینجاست که دو ساعت بعد کل مبلغ را پرداخت کردهاند. این نشاندهنده سود کلان و نامشروعی است که این افراد طی سالها به دست آوردهاند. در یکی از روستاها، کیلومترها لولهکشی و کابلکشی انجام شده بود؛ همینطور موتور، ژنراتور، پمپ و تجهیزات دیگر نصب شده و شبکهای کاملاً حرفهای تا لب دریا ایجاد کرده بودند؛ گویی یک "شرکت پخش سوخت" غیررسمی در دل طبیعت تاسیس شده است.
وی گفت: وقتی برای مقابله وارد عمل میشویم، برخی فریاد میزنند که "به جان مردم بیبضاعت افتادهاید". اما کافی است پشت این دوربینها را ببینند که چه کاخهایی از محل قاچاق در همان مناطق ساخته شده است. فردی که چنین کاخی میسازد، دیگر حاضر نیست کشاورزی یا صیادی کند؛ چرا باید با رنج و زحمت در میان موج و سرما به دریا بزند وقتی میتواند با فروش سوخت قاچاق چندین برابر درآمد کسب کند؟
فرمانده کل انتظامی کشور تأکید کرد: بارها به همکارانم گفتهام که مبارزه با قاچاق کالا باید بسیار جدی باشد. اما هشدار دادهام که برخورد با افراد کممقدار (کسی که یک توپ پارچه، یک تلویزیون یا یک وسیله کوچک حمل میکند) هدف ما نیست. گیر ما صاحبان اصلی قاچاق هستند، نه کولبرهای بیپناه. ما با کسانی طرفیم که کولبرها را اجیر میکنند و مردم ضعیف را در قالب طرحهای مختلف به خدمت منافع نامشروع خود درمیآورند.
وی افزود: حتی به همکارانم گفتم اگر لازم است، بهجای دادن سهمیه سوخت به این افراد، مستقیماً کمک مالی لازم را در اختیارشان بگذاریم؛ بنده شخصاً حاضر بودهام موضوع را با وزیر نفت مطرح کنم تا این کمکها بهصورت سالم و شفاف پرداخت شود، اما اجازه ندهیم که ثروت ملی در مسیر نادرست مصرف شود. چگونه میتوان پذیرفت که ثروت کشور دست عدهای سودجو بیفتد و در مقابل، مردم فقیر درگیر مشکلات معیشتی باشند؟
رادان تأکید کرد: قاچاق تنها یک تخلف اقتصادی نیست؛ پول قاچاق سوخت در نهایت به جیب دشمنان مردم ایران میرود. بخشی از آن به گروههای ضدانقلاب در کردستان میرسد و بخشی دیگر در اختیار اشرار قرار میگیرد تا با آن عملیات خرابکارانه و تروریستی انجام دهند. بنابراین مبارزه با قاچاق سوخت، یک وظیفه امنیتی ـ ملی است و کوچکترین سهلانگاری در آن خسارتهای سنگینی بهدنبال خواهد داشت.
فرمانده کل انتظامی کشور در ادامه سخنان خود با اشاره به برنامهریزی دشمن برای تضعیف کشور در حوزه انرژی گفت: دشمن تلاش میکند ما را در بخش انرژی دچار ضعف کند و این حوزه، یکی از نقاط حساس و حیاتی کشور است. بنابراین باید صریح و شفاف تکلیف خود را در موضوع سهمیهبندی و نحوه تخصیص سوخت روشن کنیم.
وی افزود: باید بنشینیم و مشخص کنیم سهم هر بخش دقیقاً چقدر است؛ حتی اگر لازم باشد، سهم سوخت را آزاد کنیم و مابهالتفاوت آن را بهصورت نقدی به مردم پرداخت کنیم. به خدا قسم این روش هم ثواب بیشتری دارد، هم خطر کمتری ایجاد میکند و هم آلودگی و انحراف کمتری به همراه دارد. کشاورز باید سهم واقعی سوختش را داشته باشد؛ اگر سهمیه آزاد شود و یارانه بهصورت نقدی پرداخت شود، دیگر این منابع وارد چرخه قاچاق نمیشود و ثروت ملی در مسیر صحیح مصرف خواهد شد.
فرمانده کل انتظامی کشور ادامه داد: ما در حوزه مبارزه با قاچاق سوخت، بر اساس دو فرمان عمل میکنیم؛ نخست فرمایشات حضرت آقا که بر ضرورت تشدید مبارزه با قاچاق تأکید کردهاند و دوم فرمان رئیسجمهور. خوشبختانه امروز برخلاف گذشته، دستگاهها به جای متهم کردن یکدیگر، به سمت همکاری رفتهاند. سالها وزارتخانهها و دستگاههای مختلف یکدیگر را مقصر میدانستند، اما اکنون با همافزایی و هماهنگی، گامهای بزرگی برداشته شده است.
وی تصریح کرد: بر همین اساس، قرارگاه مرکزی مبارزه با قاچاق سوخت تشکیل و ابلاغ شده و نتایج آن ملموس است. طی هفت ماه گذشته، بیش از 360 میلیون لیتر سوخت قاچاق بهصورت فیزیکی کشف شده و حدود یک میلیارد و 200 میلیون لیتر نیز از طریق تشکیل پرونده و اعترافات به چرخه قاچاق بازنشده است. همه این موارد به دستگاه قضایی تحویل شده تا با عاملان برخورد شود.
رادان با بیان اینکه یکی از مسائل اصلی، بینظمی در صدور مجوزهای مرتبط با سوخت است، ادامه داد: اگر مسئله سوخت را حل کنیم، نیاز نیست دهها مسئله دیگر را بهطور جداگانه دنبال کنیم؛ بسیاری از این مشکلات به همین یک موضوع برمیگردد. در یکی از استانها استاندار اعلام کرد که 40 درصد کارتهای سوخت بخش خاصی را کاهش داده، اما باز هم حجم تخصیص بالا بوده است. این نشان میدهد ساختار موجود نیازمند بازنگری جدی است.
وی با اشاره به مشکلات سامانههای پایش گفت: نصب GPS بر روی برخی خودروها عملاً بیاثر شده است؛ چراکه برخی افراد دستگاه را جدا کرده و در خودروی دیگری قرار میدهند و پیمایش جعلی ثبت میشود. امروز باید به سمت سامانه خودروی متصل برویم؛ موضوعی که در راهنمایی و رانندگی نیز تعریف شده و میتواند بسیاری از نقاط ضعف را برطرف کند.
فرمانده کل انتظامی کشور درباره یارانه انرژی گفت: بخشی از این یارانه داخلی است اما بخش دیگر مربوط به واردات انرژی است که کشور را بهشدت تحت فشار قرار داده است. با افزایش کشفیات و جلوگیری از قاچاق، امروز توانستهایم واردات روزانه چهار تا پنج میلیون لیتر نفتگاز را قطع کنیم. اگر برنامهریزی دقیقتری داشته باشیم، میتوانیم تا پایان سال یا سال آینده روزانه 10 میلیون لیتر نیز صادر کنیم.
وی ادامه داد: مسئله بعدی مشتقات سوخت است. چگونه است که نظارت کافی در این بخش وجود ندارد و برخی افراد اجازه پیدا میکنند مشتقات نفتی و گازوئیل قاچاق را وارد چرخه رسمی کنند و ثروت ملی را به تاراج ببرند؟ به خدا باید با این افراد برخورد سنگین شود. اگر جایگاهداری تخلف میکند، امتیازش باید بهطور کامل از او گرفته شود و به فرد دیگری واگذار شود. هرچه هزینه تخلف بالاتر باشد، جرأت قاچاق کمتر میشود.
سردار رادان در پایان تأکید کرد: باید هزینه قاچاق را برای متخلفان سنگین کنیم و با نگاه ملی و هماهنگ، از ثروت مردم و منابع کشور صیانت کنیم؛ انشاءالله با همکاری دستگاهها و اجرای دقیق فرامین، این مسیر با قدرت ادامه خواهد یافت.