گفت‌وگوهای غیرمستقیم حماس و رژیم اسرائیل در مصر آغاز شد

 نورنیوز-گروه بین الملل:رسانه‌های مصر از آغاز جلسات غیر مستقیم هیات‌های فلسطینی و اسرائیلی برای بررسی آتش‌بس در غزه و مهیا کردن شرایط میدانی برای تبادل اسرا در شرم الشیخ مصر خبر دادند.

به گزارش پایگاه «القاهرة الإخباریة»، جلسات گفت‌وگوی غیر مستقیم هیات حماس‌ و رژیم صهیونیستی برای بررسی آتش‌بس در غزه و تبادل اسرا در چارچوب طرح ترامپ، در شرم الشیخ آغاز شد.

بر اساس این گزارش، میانجی‌گران مصری و قطر با طرف‌های اسرائیلی و فلسطینی در تماس هستند و تلاش می‌کنند تا به سازوکاری برای آزادی اسرای صهیونیست در ازای آزادی اسرای فلسطین دست یابند.

در همین ارتباط روزنامه صهیونیستی «یدیعوت آحارنوت» نوشت که هیات صهیونیستی متشکل از «گال هیرش» هماهنگ‌کننده امور اسرا و مفقودین به همراه تعدادی از مسئولان ارشد شاباک و موساد و تیم‌های کاری مختلف است.

پیش‌تر رسانه‌های فلسطینی گزارش دادند که هیات حماس به ریاست «خلیل الحیه» معاون رئیس دفتر سیاسی این جنبش که اخیرا از عملیات ترور در دوحه نجات یافت، برای شرکت در این جلسات وارد شرم‌الشیخ شده است.

قرار است «استیو ویتکاف» فرستاده آمریکا در امور غرب آسیا و «جرد کوشنر» داماد و مشاور «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا نیز این هفته (روز چهارشنبه) برای مشارکت در این گفت‌وگوها با هدف دستیابی به سازوکاری برای تبادل اسرا در چارچوب طرح ترامپ برای آتش‌بس در غزه، وارد شرم الشیخ شوند.

رئیس جمهوری آمریکا ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵ برابر با ۷ مهر ۱۴۰۴ در نشست خبری مشترکی با نتانیاهو از طرح ۲۰ بندی خود برای آتش‌بس در غزه رونمایی کرد. با آنکه طرح ۲۰ بندی ترامپ هدف خود را پایان جنگ غزه و بازسازی این منطقه معرفی می‌کند اما مخالفان در سطوح مختلف، از گروه‌های فلسطینی گرفته تا نهادهای حقوق بشری و حتی تحلیلگران غربی، انتقادهای جدی نسبت به این طرح دارند.

جنبش فلسطینی مقاومت اسلامی (حماس) سوم اکتبر ۲۰۲۵ برابر با ۱۱ مهر ۱۴۰۴ در پاسخ به طرح آتش‌بس ترامپ، با توقف کامل جنگ، تبادل اسرا و اداره مستقل غزه موافقت کرد و خواستار بررسی مسائل آینده غزه در چارچوب منافع ملی فلسطینی شد.

این جنبش با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که این پاسخ پس از مشورت‌ های گسترده داخلی و با گروه‌های فلسطینی و واسطه‌های منطقه‌ای تنظیم شده و شامل موافقت مشروط با برخی بندهای طرح و درخواست برای بررسی جمعی مسائل مربوط به آینده غزه و حقوق ملت فلسطین است.

رئیس جمهوری آمریکا نیز در پی پاسخ حماس گفت: بر اساس بیانیه‌ای که حماس هم اکنون منتشر کرد، من معتقدم که آنها برای صلح پایدار آماده هستند. اسرائیل باید فورا بمباران غزه را متوقف کند تا ما بتوانیم اسرا را به سرعت و به صورت امن آزاد کنیم!

مسئول فلسطینی: بعید است توافق سریعی درباره غزه حاصل شود

یک مسوول فلسطینی آگاه از روند مذاکرات درباره جنگ غزه تاکید کرد بعید است توافق سریعی درباره غزه امضا شود و حماس نگران این است که رژیم صهیونیستی بعد از بازگرداندن اسرا، از مذاکرات انصراف دهد.

 این مسوول فلسطینی به خبرگزاری «رویترز» گفت: احتمالاً مشکل اصلی در مذاکرات همان درخواست اسرائیل در طرح «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا مبنی بر خلع سلاح حماس است.

این مسوول فلسطینی اظهار کرد: مذاکرات دستکم برای چند روز دیگر ادامه پیدا خواهد کرد و حماس و سایر گروه‌های فلسطینی نگران این هستند که اسرائیل به محض بازگرداندن اسرا، از مذاکرات انصراف دهد.

او افشا کرد: انتظار نمی‌رود که دور بعدی مذاکرات که امروز آغاز شده است، سریع باشد و بعید است که به این زودی توافقی امضا شود چرا که هدف رسیدن به توافق فراگیر با تعیین تمامی جزئیات قبل از آغاز اجرای آتش‌بس است.

همچنین یک منبع در حماس به خبرگزاری رویترز گفت: تا زمانی که اسرائیل به اشغالگری خود پایان نداده و کشور فلسطین تشکیل نشده، خلع سلاح حماس ممکن نیست.

برخی منابع آگاه از مذاکرات امروز در مصر درباره توقف جنگ در غزه گفتند که قرار است در مذاکرات غیر مستقیمی که ساعت ۴ عصر امروز درباره طرح صلح ترامپ میان کابینه رژیم صهیونیستی و هیات جنبش حماس آغاز شود، مجموعه‌ای از اقدامات مقدماتی بررسی شده و اصول کلی مذاکرات در مراحل مختلف آن تعیین شده و تضمین‌های کلی مشخص شود.

به گفته این منبع، نشست‌ها  با مشارکت هیات‌هایی از مصر، آمریکا، قطر، جنبش حماس و رژیم صهیونیستی و با هدف رسیدن به یک توافق فنی اولیه شامل برقراری آتش بس مقدماتی، تبادل اسرا میان ۲ طرف در کنار طرح عقب نشینی تدریجی رژیم صهیونیستی از نوار غزه آغاز خواهد شد.

به گفته یکی از این منابع، تعیین تضمین‌های کلی تا این لحظه به منزله یک بحران بوده چرا که جنبش حماس بر تضمین روشنی برای اجرای آنچه توافق شده اصرار دارد.

یک منبع مصری آگاه از میانجی‌ها افشا کرد: هنوز یک مانع وجود دارد که برطرف نشده و آن نحوه آزادسازی اسرای صهیونیستی و اجساد آنها از نوار غزه طبق طرح ترامپ است که حماس آمادگی خود را برای اجرای آن اعلام کرد.

یک منبع آگاه از روند مذاکرات شرم الشیخ نیز به وب‌سایت «العربی الجدید» گفت: هیات اسرائیلی ظهر امروز به شهر شرم الشیخ رسیدند تا نشست‌های کمیته‌های فنی مسوول تدوین توافق‌نامه‌های اولیه آتش بس در نوار غزه آغاز شود.

این منبع افزود: حماس با اینکه موافقت اولیه خود را با برخی بندهای طرح ترامپ اعلام کرده اما این به معنای این نیست که این مانع برطرف شده است به ویژه که این جنبش شرط‌هایی را برای تضمین آتش بس دائمی، توقف جنگ و عقب نشینی کامل اسرائیل از نوار غزه تعیین کرده و در رایزنی‌های مقدماتی خود تاکید کرده که مخالف تکرار الگویی است که پیش از این اسرائیل اجرا کرد.

در مقابل یکی از رهبران حماس این موضع را تاکید کرد: بسیاری از مطالبی که در نهادهای رسمی آمریکا و اسرائیل مطرح می‌شوند، تنها جنبه مصرفی دارند.

این منبع بدون اشاره به خلع سلاح کلی حماس و یا تحویل سلاح‌های آن و یا موافقت با مساله خلع سلاح گفت: آنچه که حماس آشکارا و بدون هیچ ابهامی از طریق میانجی‌ها در مصر و قطر به طرف آمریکایی ابلاغ کرده، آمادگی کامل برای کناره‌گیری از حاکمیت نوار غزه و مدیریت آن و نیز آمادگی‌اش برای آغاز یک آتش بس بلند مدت است که به موجب آن نگرانی‌های اسرائیل درباره سلاح‌های مقاومت برطرف شوند.

این منبع افزود: در مقابل خطوط کلی که حماس از طریق میانجی‌ها به طرف آمریکایی ابلاغ کرده و مبنایی است که می‌توان بر اساس آن توافق را تنظیم کرد، عقب‌نشینی کامل اسرائیل از نوار غزه بدون حضور آن در هیچ یک از نقاط داخلی این منطقه و آتش بس بلند مدت تحت نظارتی بین المللی و عربی است که طرف آمریکایی و اسرائیلی تضمین‌های کامل و روشنی را برای توقف کامل جنگ ارائه دهد.

او درباره قرارداد تبادل اسرا و وضعیت اسرای فلسطینی نیز گفت: تلاش‌هایی از سوی رژیم اشغالگر انجام شد تا اینگونه نشان دهد که حماس برای آزادسازی فرماندهان و نیروهای خود از زندان سخت‌گیری می‌کند و هدف از این ماجراجویی، آزادسازی اسرای جنبش است اما مساله اسرا اولویت مذاکرات نبوده و کسانی که حماس تاکنون بر آزادی آنها اصرار کرده، «مروان البرغوثی» و «احمد سعدات» دبیرکل جبهه مردمی فلسطین هستند.

این منبع آگاه مصری در ادامه گفت: مذاکرات بر تعیین سازوکاری توافقی برای توقف عملیات نظامی، آغاز مرحله انتقالی ضامن بازگشت آوارگان، بازگشایی گذرگاه‌ها و رسیدن کمک‌های بشردوستانه به تمامی نقاط نوار غزه متمرکز خواهد بود، همچنین در این مذاکرات مسائل امنیتی مهمی چون اقدامات پس از عقب نشینی ارتش اشغالگر از نوار غزه، استقرار یک نیروی امنیتی موقت با نظارتی بین‌المللی، هماهنگی درباره بازسازی و تضمین ثبات شرایط میدانی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

به گفته این منبع، مذاکرات از طریق اتاق عملیات مرکزی مدیریت می‌شود و «حسن رشاد» رئیس اطلاعات کل مصر بر آن نظارت داشته و روند نشست‌ها را دنبال می‌کند و پس از هر جلسه گزارشی دقیق به او داده می‌شود، همچنین او مسوولیت نظارت مستقیم بر هماهنگی موضع‌گیری‌ها میان هیئت‌ها و رفع اختلاف نظرهای فنی را بر عهده دارد.

این منبع تاکید کرد که مصر تلاش بسیاری برای نزدیک کردن دیدگاه‌های هیات‌های فلسطینی و اسرائیلی انجام می‌دهد، قاهره بر این باور است که دستیابی به یک توافق فنی کامل اقدامی ضروری قبل از انتقال به مرحله امضای رسمی توافق است و توافق بعد از تنظیم در جلسه پایانی که انتظار می‌رود در این هفته برگزار شود، به روسای هیات‌های شرکت کننده ارائه می‌شود تا آن را به صورت رسمی تایید کنند.

با وجود این خوش‌بینی‌های شکننده، منبع یاد شده گفت: هنوز اختلاف نظرهایی میان طرف‌ها به ویژه درباره جدول زمانی عقب نشینی کامل اسرائیل از نوار غزه، سازوکار نظارت بین‌المللی بر اجرای بندهای توافق و شروط تبادل اسرا که اسرائیل سعی دارد آن را به مسائل امنیتی و سیاسی گسترده‌تری گره بزند، وجود دارد با این حال رویکرد حاکم بر مذاکرات حاکی از این است که تمایل واقعی برای رسیدن به یک توافق اولیه که بتواند در ادامه بستری را برای توافقی فراگیر فراهم کند، وجود دارد.

مذاکرات شرم الشیخ در چهارچوب اقدام دیپلماتیک پرشتابی برای تثبیت آتش بس و فراهم کردن شرایط جهت اجرای بندهای طرح ترامپ درباره حاکمیت در غزه، بازسازی آن و تضمین عدم تکرار عملیات نظامی با مشارکت قاهره، دوحه و واشنگتن انجام می‌شود.