×
سیاسی
شناسه خبر : 238804
تاریخ انتشار : شنبه 1404/05/18 ساعت 10:20

نورنیوز نامعادله ایران، زنگزور و ترامپ را بررسی می‌کند؛

«کریدور زنگزور»؛ مسیر تازه یا دام ژئوپلیتیکی برای ایران؟

توافق ارمنستان و آذربایجان برای ایجاد کریدور زنگزور با مدیریت 99 ساله آمریکا، سناریوهای تازه‌ای را پیش روی ایران قرار داده است. این مسیر می‌تواند توازن ژئوپلیتیکی شمال‌غرب را دگرگون کند و تهران را ناچار به بازآرایی دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی در قفقاز سازد.

نورنیوز-گروه سیاسی: تحولات اخیر در قفقاز جنوبی با اعلام توافق میان ارمنستان و آذربایجان برای ایجاد «کریدور زنگزور» با میانجی‌گری مستقیم آمریکا، می‌تواند تغییراتی مهم در محیط پیرامونی ایران ایجاد کند. واگذاری ۹۹ سالۀ حق انحصاری مدیریت این گذرگاه به آمریکا، ظرفیت حضور پایدار واشنگتن را در نقطه‌ای استراتژیک میان سه بازیگر کلیدی یعنی ایران، روسیه و ترکیه فراهم می‌آورد. با این حال، پیامدهای این اقدام برای ایران هنوز در قالب احتمالات و سناریوهای متفاوت مطرح است و نمی‌توان آن را صرفاً به عنوان یک تهدید قطعی تلقی کرد.

ابعاد ژئوپلیتیکی احتمالی

کریدور زنگزور، در صورت اجرا، می‌تواند آذربایجان را به نخجوان و از آنجا به ترکیه متصل کند، بدون عبور از خاک ایران. این تغییر، بسته به نحوۀ مدیریت ایران در حوزه‌های دیپلماتیک و اقتصادی، ممکن است منجر به کاهش سهم تهران در ترانزیت منطقه شود یا در صورت بهره‌گیری هوشمندانه، به فرصتی برای تعریف مسیرهای جایگزین و توافقات چندجانبه تبدیل گردد. در سناریوی بدبینانه، ایران به مسیر قابل جایگزین بدل می‌شود، اما در سناریوی میانه، امکان دارد با توسعه همکاری‌های ترانزیتی از طریق ارمنستان، گرجستان یا حتی مسیرهای دریایی، جایگاه خود را حفظ کند.

ابعاد امنیتی و سیاسی محتمل

مدیریت آمریکایی این گذرگاه، در بلندمدت می‌تواند بستر فعالیت‌های اطلاعاتی و لجستیکی ناتو را در حاشیۀ شمال‌غرب ایران فراهم آورد، اما این نیز مشروط به نوع حضور و میزان وابستگی کریدور به زیرساخت‌های نظامی خواهد بود. لغو محدودیت همکاری نظامی آمریکا با باکو ممکن است موجب افزایش توان دفاعی آذربایجان شود که می‌تواند بر موازنه قوا تأثیر بگذارد. با این حال، ارمنستان و باکو هر دو همچنان درگیر حساسیت‌های داخلی و فشارهای بین‌المللی هستند و اجرای کامل این سناریو ممکن است با موانع سیاسی روبه‌رو شود.

راهبردهای پیشنهادی برای ایران

با توجه به ماهیت احتمالی پیامدهای این توافق، ایران می‌تواند اقداماتی چندلایه را در دستور کار قرار دهد:

 

  • دیپلماسی فعال قفقازی: افزایش رایزنی با ارمنستان و آذربایجان به‌منظور تأمین منافع متقابل و جلوگیری از حذف کامل ایران از معادلات ترانزیتی.
  • توسعه مسیرهای جایگزین: سرمایه‌گذاری فوری در کریدورهای ترانزیتی مانند مسیر خزر-قفقاز-اروپا یا اتصال ریلی به گرجستان، برای کاهش آسیب‌پذیری.
  • ائتلاف‌سازی منطقه‌ای: همکاری با روسیه و کشورهای آسیای مرکزی برای تعریف پروژه‌های مشترک که حضور ایران را در زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای تثبیت کند.
  • اقدامات امنیتی پیشگیرانه: تقویت ظرفیت اطلاعاتی و مرزبانی در شمال‌غرب، به‌ویژه در حوزه رصد تحرکات لجستیکی و زیرساختی.
  • ابزارهای اقتصادی و نرم: استفاده از دیپلماسی انرژی، صادرات برق و گاز، و همکاری در حوزه‌های فرهنگی و آموزشی برای ایجاد پیوندهای بلندمدت با همسایگان شمالی.

کریدور زنگزور در وضعیت فعلی بیشتر یک پروژه بالقوه است تا یک واقعیت تثبیت‌شده. میزان تأثیر آن بر جایگاه ژئوپلیتیکی ایران وابسته به چگونگی واکنش و ابتکار عمل تهران خواهد بود. اگر ایران این تحول را صرفاً به‌عنوان تهدید ببیند و رویکرد منفعلانه اتخاذ کند، احتمال کاهش نفوذ و نقش‌آفرینی وجود دارد؛ اما در صورت بهره‌گیری از ابزارهای دیپلماتیک، ترانزیتی و امنیتی، این تغییر می‌تواند به فرصتی برای بازآرایی راهبردی و حتی تقویت موقعیت ایران در قفقاز تبدیل شود.


اخبار مرتبط
معامله«کریدور زنگزور» ، آمریکا را به قلب حومه روسیه می‌آورد
شنبه 1404/05/18 ساعت 19:48
فایننشال تایمز:
معامله«کریدور زنگزور» ، آمریکا را به قلب حومه روسیه می‌آورد
فایننشال تایمز نوشت: «این توافق فراتر از بازنام‌گذاری کریدور زنگزور به نام جاده ترامپ است — این حضور آمریکا را به قلب حومه روسیه می‌آورد و احتمالاً یک مسیر تجاری جدید بزرگ بین اروپا و آسیای مرکزی ایجاد می‌کند».
اولین واکنش وزارت خارجه ایران به توافق آذربایجان و ارمنستان و راه‌اندازی کریدور زنگزور
شنبه 1404/05/18 ساعت 11:05
اولین واکنش وزارت خارجه ایران به توافق آذربایجان و ارمنستان و راه‌اندازی کریدور زنگزور
جمهوری اسلامی ایران در بیانیه‌ای تأکید کرد که روندهای جاری در قفقاز جنوبی را با دقت دنبال کرده و با کشورهای همسایه، آذربایجان و ارمنستان، درباره این تحولات در ارتباط است.
واکنش ولایتی به ادعای برخی حکومت‌ها درباره طرح دالان زنگزور
دوشنبه 1404/05/13 ساعت 22:00
واکنش ولایتی به ادعای برخی حکومت‌ها درباره طرح دالان زنگزور
مشاور مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل به ادعای برخی حکومت‌ها درباره طرح دالان زنگزور واکنش نشان داد.
«کریدور زنگزور» ابزار خفگی ژئوپلیتیکی ...
پنج‌شنبه 1404/05/09 ساعت 11:38
ایساک یونانسیان*
«کریدور زنگزور» ابزار خفگی ژئوپلیتیکی ...
پس از آخرین دیدار و مذاکرات بین نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف، رییس‌جمهور آذربایجان که در ابوظبی برگزار شد، اطلاعاتی منتشر شد که نشان می‌داد دستور کار اصلی این نشست موضوع به اصطلاح کریدور زنگزور بوده است.
زنگزور؛ دروازه ورود ناتو به مرزهای شمالی ایران؟
چهارشنبه 1404/05/01 ساعت 08:31
نورنیوز بررسی می کند؛
زنگزور؛ دروازه ورود ناتو به مرزهای شمالی ایران؟
ایجاد کریدور زنگزور در ظاهر پروژه‌ای اقتصادی برای اتصال نخجوان به آذربایجان است، اما در واقع، ابزاری برای بازطراحی نظم ژئوپلیتیکی قفقاز، حذف ایران از مسیرهای ترانزیتی، و تقویت نفوذ غرب در حاشیه شمال‌ایران تلقی می‌شود.
نظرات

آگهی تبلیغاتی
آخرین اخبار
قالیباف: جوانان کشور، نماد امید و تلاش در پرچم جمهوری اسلامی هستند
رحمان رضایی: تیم‌های حاضر در تورنمنت کافا در حد تیم ملی ایران نیستند + فیلم
صید مدال طلای عالمیان در رقابت های بین‌المللی چک
ترامپ خواستار شدت گرفتن حملات در غزه شد
تأمین اجتماعی 70 همت از مطالبات خود را دریافت کرد؟
جزئیات طرح امنیتی مصر برای غزه
برنامه ی اوکراین برای حملات جدید به خاک روسیه
تبریک دکتر پزشکیان به مناسبت قهرمانی جوانان والیبال ایران در رقابت‌های جهانی
ترامپ دیپلمات‌های آمریکا را از طرح حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران بی‌خبر گذاشت
طارمی به المپیاکوس یونان پیوست
لیورپول (1)- آرسنال(0) | طلسم شکنی لیورپول با طعم صدرنشینی
عراقچی از تیم ملی والیبال جوانان ایران تقدیر کرد: کام ملت را شیرین کردید
هنرمندان خواستار انتقال پیکر احمد پژمان به ایران شدند
موفقیت درخشان نوجوانان مخترع ایران در مسابقات جهانی آمریکا
تعطیلی سفارت انگلیس در قاهره؛ افزایش تنش‌ در روابط لندن و مصر
حمله شدید به نیروهای رژیم صهیونیستی در غزه؛ زخمی شدن چهار نظامی
شروع به‌کار سامانه انتخاب رشته مجازی کنکور 1404
همکاری تجاری غیرنفتی ایران و چین با حجم 32 میلیارد دلار در سال گذشته + فیلم
پیام تبریک رهبر انقلاب در پی قهرمانی تیم ملی والیبال جوانان ایران در جهان
قالیباف خطاب به پزشکیان: واگذاری اختیارات به استانداران قانونی نیست
نورنما | سالروز شهادت امام حسن عسگری(علیه‌السلام) تسلیت‌باد
چرا رئیس‌جمهوری در عکس گروهی اجلاس شانگهای غایب بود؟"
ایران و چین در مسیر عملیاتی کردن توافق راهبردی
دیدار نخست وزیر هند با رئیس‌جمهور چین؛ گفتگوهای پربار و مثبت بود
نگاهی به شغل والدین رتبه‌های برتر کنکور
چهار ملی پوش ایران در ترکیب تیم رویایی مسابقات جهانی 2025 جوانان
رؤیت دو یوزپلنگ آسیایی در منطقه حفاظت‌شده نایبندان طبس
ارتش: رژیم صهیونیستی از کنترل خارج شده و باید مهار شود
رئیس پارلمان لبنان: ربایش امام موسی صدر تلاشی برای ربودن پیام لبنان است
انتقال آب از سد طالقان برای تأمین نیاز آبی 3 میلیون نفر در تهران و کرج
اریک ترامپ احتمال کاندیداتوری در انتخابات 2028 آمریکا را تایید کرد
تظاهرات گسترده در ضاحیه بیروت همزمان با چهل‌وهفتمین سالروز ناپدید شدن امام موسی صدر
تشکل‌ها باید در تصمیم‌سازی‌های کلان کشور و استان‌ها فعال باشند
لیبرمن: نخست‌وزیری دوباره نتانیاهو مساوی با فروپاشی اسرائیل است
تأکید رهبر انصارالله بر خطر اسرائیل برای مسلمانان
نبیه بری: طرح اسرائیل بزرگ اهانت به حاکمیت لبنان است + فیلم
بهروز آذر: برای موتورسواری زنان قانون جدید لازم نیست
وزیر نیرو خواستار تسریع در تدوین لایحه جرم‌انگاری استخراج غیرمجاز رمزارز شد
صورت حساب بازی پرمخاطره اسرائیل به کدام آدرس می رود؟
"سفیر ایران: نخست‌وزیر استرالیا حقیقت را درباره اتهامات علیه ایران می‌دانست
تحلیل ویژه مشاور سیاسی رهبر انقلاب نسبت به سفر پزشکیان به چین
مداردیپلماسی | ماشه علیه دیپلماسی
آمار جان‌باختگان غزه از 63 هزار نفر عبور کرد
ایران (3) - ایتالیا (1) |‌ جوانان والیبال ایران بر بام جهان + فیلم کاپ قهرمانی
نتانیاهو: ابوعبیده را هدف قرار دادیم و منتظر نتیجه هستیم
هشدار درباره کمبود داروهای حیاتی در نبود کشت خشخاش
برنز جهان به والیبال آمریکا رسید
سخنگوی وزارت کشور منصوب شد
پزشکیان وارد تیانجین چین شد
داغ‌ترین و خنک‌ترین استان‌ها کدامند؟
X
آگهی تبلیغاتی