×
فرهنگی
شناسه خبر : 237916
تاریخ انتشار : یکشنبه 1404/05/12 ساعت 09:15

نورنیوز به بهانه بازدید مسعود پزشکیان از مزار شاعر بزرگ پارسی‌سرا گزارش می‌دهد؛

اقبال لاهوری، گرانیگاه دیپلماسی فرهنگی ایران و پاکستان

حضور رئیس جمهور ایران بر مزار علامه اقبال لاهوری در لاهور، در نخستین روز سفر رسمی به پاکستان، فراتر از یک حرکت تشریفاتی ساده است. این اقدام، حامل پیامی نمادین و راهبردی است: بازخوانی یک میراث مشترک که می‌تواند در شرایط پیچیده منطقه‌ای، نقش «لولای فرهنگی» میان دو کشور را ایفا کند.

نورنیوز- گروه فرهنگی: حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، بر مزار علامه اقبال لاهوری در لاهور، در نخستین روز سفر رسمی به پاکستان، فراتر از یک حرکت تشریفاتی ساده است. این اقدام، در متن تاریخ روابط فرهنگی و سیاسی ایران و پاکستان، حامل پیامی نمادین و راهبردی است: بازخوانی یک میراث مشترک که می‌تواند در شرایط پیچیده منطقه‌ای، نقش «لولای فرهنگی» میان دو کشور را ایفا کند. اقبال، متفکر و شاعر مسلمان، اگرچه در پاکستان به‌عنوان «شاعر ملی» شناخته می‌شود، اما در ریشه و زبان، پیوندی عمیق با ایران دارد. بیش از ۷۰ درصد آثار منظوم اقبال به زبان فارسی است و اندیشه‌های او، از «اسرار خودی» تا «جاویدنامه»، بر مبنای گفت‌وگو با سنت فلسفی و عرفانی ایران شکل گرفته است.

اقبال لاهوری (۱۸۷۷–۱۹۳۸) در پنجاب متولد شد، اما از همان آغاز، با زبان فارسی به‌عنوان زبان تفکر و بیان فلسفی خو گرفت. او در اشعار خود بارها به ایران، تاریخ، شعر و اندیشه ایرانیان اشاره کرده و حتی ایران را «محور شرق» خوانده است. این نوع نگاه، اقبال را از محدوده جغرافیای سیاسی پاکستان فراتر می‌برد و او را در زمره متفکران جهان اسلام قرار می‌دهد که مرزهای فرهنگی را بازتعریف می‌کنند.

پل زدن میان دو ملت از مسیر فرهنگ

روابط ایران و پاکستان، اگرچه تحت تأثیر ملاحظات ژئوپلیتیک و چالش‌های امنیتی همواره دستخوش فراز و فرود بوده است، اما در حوزه فرهنگی، زیرساختی پایدار و مشترک وجود دارد که اقبال یکی از مهم‌ترین نمادهای آن است.
در پاکستان، اقبال بخشی از هویت ملی است؛ در کتاب‌های درسی، رسانه‌ها و مراسم رسمی حضور دارد. در ایران، او بیشتر به‌عنوان یک شاعر و متفکر مسلمان با دغدغه بیداری شرق شناخته می‌شود. این دو قرائت متفاوت اما مکمل، ظرفیت آن را دارند که به زبان مشترک سیاسی و اقتصادی میان دو کشور کمک کنند.

سفر پزشکیان به دعوت رسمی نخست‌وزیر پاکستان و آغاز آن با زیارت مزار اقبال لاهوری، می‌تواند بخشی از «دیپلماسی فرهنگی» ایران در جنوب آسیا تلقی شود. دیپلماسی فرهنگی به معنای استفاده از هنر، ادبیات، تاریخ و ارزش‌های مشترک برای ایجاد همدلی و اعتماد است؛ عناصری که اغلب پایدارتر از توافق‌های صرفاً اقتصادی‌اند. اقبال، به دلیل دو ویژگی برجسته‌اش، آثار فارسی و جایگاه ملی در پاکستان، یکی از قوی‌ترین ابزارهای این دیپلماسی به شمار می‌آید.

بازدید از مزار اقبال، پیش‌تر نیز در دستور کار برخی مقامات ایرانی قرار گرفته بود. در سال ۱۳۹۶، حسن روحانی نیز در سفر به لاهور بر مزار اقبال حضور یافت و آن را نمادی از «وحدت فکری ایران و پاکستان» خواند. این تکرار در رفتار دیپلماتیک، نشان‌دهنده جایگاه ثابت اقبال در پروتکل‌های فرهنگی دو کشور است، اما تفاوت در اینجاست که سفر پزشکیان در شرایطی انجام می‌شود که هر دو کشور با چالش‌های امنیتی منطقه‌ای، فشارهای اقتصادی و ضرورت تنوع‌بخشی به روابط تجاری مواجه‌اند.

فرصتی برای سیاست‌گذاری آینده‌نگر

حجم مبادلات ایران و پاکستان در سال ۱۴۰۲ حدود ۲ میلیارد دلار بوده و هدف‌گذاری دو کشور رسیدن به ۵ میلیارد دلار در سه سال آینده است. البته پزشکیان روز گذشته اعلام کرد که به چشم انداز مبادلات اقتصادی 10 میلیارد دلاری میان دو گشور فکر می‌کند. تجربه روابط بین‌الملل نشان داده است که هرچه بستر فرهنگی و اجتماعی همکاری میان دو کشور عمیق‌تر باشد، توافقات اقتصادی نیز پایدارتر خواهند بود. برگزاری هفته‌های فرهنگی مشترک، افزایش بورسیه‌های تحصیلی و ترجمه متون ادبی دو کشور به زبان یکدیگر، از اقداماتی است که می‌تواند بُعد نرم این روابط را تقویت کند. اقبال در این میان، نه فقط به‌عنوان موضوعی برای گرامیداشت، بلکه به‌عنوان یک «محرک» برای تولیدات مشترک فرهنگی و هنری عمل می‌کند.

منطقه جنوب آسیا و غرب آسیا در دهه اخیر شاهد موجی از رقابت‌های هویتی، رشد افراط‌گرایی و فشارهای اقتصادی بوده است. در چنین فضایی، بازگشت به سرمایه‌های فرهنگی مشترک همچون اقبال، می‌تواند نه یک نوستالژی بی‌اثر، بلکه یک ابزار فعال برای مقابله با گسست‌های اجتماعی و سیاسی باشد. اقبال در «اسرار خودی» بر خودآگاهی و بازیابی عزت فردی و جمعی تأکید می‌کند؛ پیامی که امروز، هم در ایران و هم در پاکستان، می‌تواند مبنای یک گفتمان متحدکننده باشد.

اگر زیارت مزار اقبال لاهوری تنها در سطح یک حرکت پروتکلی باقی بماند، اثرش محدود خواهد بود. اما اگر این اقدام بهانه‌ای برای طراحی یک بسته سیاستی فرهنگی، شامل گسترش آموزش زبان فارسی در پاکستان، معرفی اقبال در دانشگاه‌ها و رسانه‌های ایران، و حمایت از تولیدات هنری مشترک باشد، می‌تواند به نقطه عطفی در روابط دو کشور تبدیل شود. ایران و پاکستان می‌توانند از اقبال لاهوری نه فقط به‌عنوان یک «یادگار تاریخی»، بلکه به‌عنوان یک «منبع زنده و پویا» برای دیپلماسی فرهنگی بهره بگیرند؛ منبعی که توانایی آن را دارد همسایگی را به هم‌زیستی مشارکتی ارتقا دهد.


اخبار مرتبط
سفر پزشکیان به پاکستان؛ پاسخ مشترک به معمای امنیت و اقتصاد در منطقه غرب آسیا
دوشنبه 1404/05/13 ساعت 10:45
نورنیوز بررسی می‌کند؛
سفر پزشکیان به پاکستان؛ پاسخ مشترک به معمای امنیت و اقتصاد در منطقه غرب آسیا
سفر رسمی دکتر مسعود پزشکیان به پاکستان، نمادی از تحکیم پیوندهای راهبردی دو همسایه است. این سفر در شرایط حساس منطقه و پس از جنگ 12روزه اسرائیل علیه ایران، فرصتی برای توسعه همکاری‌های اقتصادی، امنیتی و سیاسی و همصدایی کشورهای مسلمان در برابر تجاوزات رژیم صهیونیستی فراهم کرد.
فرصت‌‌های همکاری با اسلام‌آباد
یکشنبه 1404/05/12 ساعت 14:00
سمیه مروتی:
فرصت‌‌های همکاری با اسلام‌آباد
مروتی نوشت: «سفر پزشکیان به اسلام‌آباد در بزنگاه‌های حساس منطقه‌ای و بین‌المللی و در هنگامه‌ای که دو کشور در ماه‌های اخیر درگیر جنگ بوده‌اند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این سفر در جهت تقویت دیپلماسی همسایگی و محملی برای تعمیق روابط دوجانبه است. با این‌همه، گمانه‌های متعددی در باب چرایی اهمیت این سفر مطرح است که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره خواهد شد.»
رژه‌ای با صدای اقتدار؛ رمز صداهای عجیب سربازان پاکستانی در استقبال از پزشکیان +فیلم
یکشنبه 1404/05/12 ساعت 12:00
رژه‌ای با صدای اقتدار؛ رمز صداهای عجیب سربازان پاکستانی در استقبال از پزشکیان +فیلم
استقبال رسمی ارتش پاکستان از رئیس‌جمهور ایران، با صداهای خاص و حرکات نمایشی گارد افتخار، بار دیگر سبک منحصربه‌فرد رژه نظامی در جنوب آسیا را به صدر توجه رسانه‌ها و کاربران رساند.
پزشکیان کدام اشعار را در دفتر یادبود اقبال لاهوری نوشت؟
یکشنبه 1404/05/12 ساعت 10:45
پزشکیان کدام اشعار را در دفتر یادبود اقبال لاهوری نوشت؟
رئیس جمهور در سفرش به پاکستان بعد از بازدید مزار اقبال لاهوری بخش‌هایی از شعر این شاعر بزرگ را نوشت. در این شعر آمده: «دم چیست پیام است شنیدی نشنیدی، در خاک تو یک جلوهٔ عام است ندیدی، دیدن دگر آموز شنیدن دگر آموز»
گزارش تصویری | اولین روز سفر رئیس جمهور به پاکستان
شنبه 1404/05/11 ساعت 22:23
گزارش تصویری | اولین روز سفر رئیس جمهور به پاکستان
دیپلماسی فعال همسایگی؛ سفر راهبردی پزشکیان به پاکستان
شنبه 1404/05/11 ساعت 11:15
نورنیوز بررسی می‌کند؛
دیپلماسی فعال همسایگی؛ سفر راهبردی پزشکیان به پاکستان
سفر دکتر پزشکیان به اسلام‌آباد در حالی انجام می‌شود که ایران و پاکستان در چارچوب نظم نوین منطقه‌ای، در حال ترسیم نقشه‌ای جدید از همکاری‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی هستند؛ نقشه‌ای که از توسعه تجارت تا مقابله با تروریسم و حمایت از فلسطین را دربرمی‌گیرد.
معاون پزشکیان: رئیس‌جمهور از تدوین لایحه «مقابله با انتشار محتوای خلاف واقع» خبر نداشت!
سه‌شنبه 1404/05/07 ساعت 08:36
معاون پزشکیان: رئیس‌جمهور از تدوین لایحه «مقابله با انتشار محتوای خلاف واقع» خبر نداشت!
معاون ارتباطات رئیس جمهور در پی انتقادات گسترده نسبت به لایحه مقابله با انتشار محتوای خلاف‌واقع، گفت: پزشکیان ضمن ابراز تعجب از تدوین این لایحه بدون اطلاع خود، دستور بازبینی روند بررسی آن با نظر نخبگان را صادر کرد. او به فحوای چنین طرحی اعتقادی ندارد.
نظرات

آگهی تبلیغاتی
آخرین اخبار
چگونه امگا 3 سلامت چشم‌ها را در برابر نزدیک‌بینی تضمین می‌کند؟
دانشگاه علوم پزشکی بابل پذیرش دانشجویان خارجی را از مهرماه آغاز می‌کند
نوراینفو | چگونه مصرف آب را کاهش دهیم؟
کوسه‌ها قربانیان خاموش گرمایش زمین
کاهش 3 هزار نفری ظرفیت دانشجوی پزشکی خبرساز شد +فیلم
نجات خرس قهوه‌ای زخمی در مرودشت
واکنش سخنگوی سازمان ملل به فعال‌سازی مکانیسم ماشه
واکنش محمدجواد ظریف پس از اسنپ‌بک
ترامپ پیشنهاد استقرار «نیروهای چینی» به عنوان حافظ صلح در اوکراین پساجنگ را مطرح کرد
دولت هرگز از اسنپ‌بک استقبال نمی‌کند/ بیشتر مشکلات فعلی زاییده تحریم است
خلاصه بازی‌های هفته اول لیگ آزادگان
حماس از تصمیم ترکیه برای قطع روابط با اسرائیل استقبال کرد
پست جنجالی وزیر امنیت داخلی رژیم صهیونیستی درباره ترکیه
جدول گروه B بعد ازپایان بازی های شب اول تورنمنت کافا
گفت‌وگوی تلفنی وزرای خارجه ایران و مجارستان در صدمین سال روابط دیپلماتیک
جنبلاط: خلع سلاح مقاومت، دیکته رژیم اسرائیل است
وزیران خارجه 6 کشور اروپایی تخریب زیرساخت‌های غزه توسط اسرائیل را محکوم کردند
تقریظ رهبر معظم انقلاب بر کتاب «پاسیاد پسر خاک»
مذاکرات راهبردی فرانسه و آلمان درباره برنامه هسته‌ای ایران به زودی آغاز خواهد شد
حمایت روسیه از ونزوئلا در برابر تهدید نظامی آمریکا
آمریکا ورود محمود عباس و دیپلمات‌های فلسطینی به نیویورک را ممنوع کرد
کشف گونه‌های غیرمجاز مار و عقرب در یک پت‌شاپ
مکانیسم ماشه؛ آزمون دوباره اروپا در میدان بی‌اعتمادی
دعوتنامه تیم‌های ملی کشورها برای 5 ستاره خارجی استقلال
تأمین آب شرب برای بیش از 100 روستا در چهارمحال و بختیاری
سفیر ایران در آلمان: سه کشور اروپایی صلاحیت استفاده از اسنپ‌بک را ندارند
مهدی طارمی: دوست دارم در اینتر بمانم
خروج نیروهای آمریکایی از بغداد تکذیب شد
انفجار و حریق در کارگاه خیاطی در مشهد +آمار مصدومین
گروسی خواستار دسترسی به سایت هسته‌ای ایران شد
عکس های منتخب هفته جهان، 29 آگوست 2025
ارتباط سرمربی تیم لیگ برتری با جادوگر درست نیست!
انهدام 3 تانک و یک نفربر صهیونیستی در شمال نوار غزه
واکنش نماینده دائم روسیه به پیام عراقچی
واکنش روسیه به شایعات همکاری اطلاعاتی با اسرائیل علیه ایران
زمین‌لرزه امروز در عسلویه استان بوشهر را لرزاند
فعال‌سازی اسنپ‌بک چه تاثیری روی فروش نفت ایران می‌گذارد؟ +فیلم
تظاهرات گسترده یمنی‌ها؛ فریاد خشم علیه جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی
نامه رسمی تروئیکا به شورای امنیت: فعال شدن اسنپ بک به معنای پایان دیپلماسی نیست
احمد میدری: تحقق توسعه اقتصادی با سرمایه‌گذاری دولتی در کنار مدیریت بخش خصوصی میسر می‌شود
ظفرقندی: حفظ سرمایه انسانی، راهبرد اصلی ارتقای نظام سلامت است
پوتین و پزشکیان در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای دیدار دوجانبه خواهند داشت
عراقچی: اروپا خود را با توهم اسنپ‌بک فریب ندهد
تماس تلفنی سران ایران و پاکستان؛ اعلام آمادگی ایران برای کمک به سیل‌زدگان پاکستانی
پلیس راه مازندران: کندوان و هراز یک‌طرفه می‌شوند
علی اکبر صالحی:مکانیسم ماشه، راهی برای دور زدن حق وتوی شورای امنیت بود +فیلم
واکنش به بازنشر ناقص مصاحبه عراقچی با فایننشیال تایمز
شورای امنیت روسیه: حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان خطر منطقه‌ای و جهانی است
نشست وزیران دفاع ژاپن و انگلیس در توکیو
تکذیب ترور امام جمعه شمس‌آباد دزفول
X
آگهی تبلیغاتی