×
سیاسی
شناسه خبر : 232140
تاریخ انتشار : سه‌شنبه 1404/04/17 ساعت 16:55

انسیه سادات جهان‌آرا:

نفوذ و جنگ روایت‌ها؛ از افراسیاب شاهنامه تا افراسیاب‌های عصر ما

در شاهنامه، افراسیاب با طراحی یک نقشه پیچیده، پدر و پسر را مقابل هم قرار می‌دهد و از ناآگاهی آن‌ها بهره‌برداری می‌کند. امروز نیز الگوهای مشابهی در میدان جنگ نرم و عملیات روانی جهانی علیه جوامع، خصوصاً کشورهای مستقل و مقاوم، در جریان است؛ الگویی که به آن «نفوذ و جنگ روایت‌ها» گفته می‌شود.

نورنیوز ـ گروه سیاسی: انسیه سادات جهان‌آرا در یادداشتی نوشت: «روایت سهراب و رستم، صرفاً یک داستان حماسی نیست؛ بلکه بازتابی عمیق از سناریوی مکرری است که تاریخ بشر بارها و بارها به خود دیده است. در شاهنامه، افراسیاب با طراحی یک نقشه پیچیده، پدر و پسر را مقابل هم قرار می‌دهد و از ناآگاهی آن‌ها بهره‌برداری می‌کند. امروز نیز الگوهای مشابهی در میدان جنگ نرم و عملیات روانی جهانی علیه جوامع، خصوصاً کشورهای مستقل و مقاوم، در جریان است؛ الگویی که به آن «نفوذ و جنگ روایت‌ها» گفته می‌شود.

افراسیاب امروز کیست؟

افراسیاب شاهنامه تجلی دشمنی است که مستقیم نمی‌جنگد، بلکه با ایجاد انحراف و غفلت، قربانی می‌گیرد. در عصر ما، افراسیاب‌های جدید در چهره رسانه‌های جریان‌ساز جهانی، شبکه‌های اجتماعی فراملیتی، نخبگان هم‌سو با قدرت‌های بیگانه و حتی برخی نهادهای بین‌المللی ظاهر می‌شوند.

آن‌ها با راهبردهای پیچیده رسانه‌ای تلاش می‌کنند نسل جوان را از گذشته، فرهنگ و هویت خویش جدا کنند. وعده‌های جذاب، تقطیع واقعیت‌ها، بازنمایی ناقص و وارونه از وضعیت کشورها و برجسته‌سازی نقاط ضعف، ابزارهای همیشگی این افراسیاب‌های مدرن هستند.

سهراب‌های امروز؛ نسل‌هایی در معرض خطر

در تحلیل جامعه‌شناسانه، «سهراب» نماد جوانانی است که بدون آگاهی کافی، در معرض بمباران اطلاعاتی، القائات رسانه‌ای و جریان‌های فکری مخرب قرار دارند. افراسیاب‌های امروز برای این سهراب‌ها تصویرسازی می‌کنند که مسیر سعادت، مقابله با ریشه‌های تاریخی، فرهنگی و اعتقادی آن‌هاست.

وقتی فرایند انتقال میراث فکری و فرهنگی میان نسل‌ها مختل شود و گفت‌وگوی بین نسلی جای خود را به سوء‌تفاهم و فاصله دهد، بستر برای سوءاستفاده دشمنان فراهم می‌شود. این‌گونه است که سهراب‌ها، ناآگاهانه، در مسیری گام برمی‌دارند که طراحان جنگ روایت‌ها برای آن‌ها ترسیم کرده‌اند.

سازوکار نفوذ؛ چگونه افراسیاب‌ها موفق می‌شوند؟

نفوذ در عصر جدید دیگر از جنس نفوذ فیزیکی نیست؛ بلکه نفوذ فکری و رسانه‌ای اولویت یافته است. دشمنان از طریق سه مسیر اصلی عمل می‌کنند:

خلق روایت‌های جایگزین: آن‌ها تلاش می‌کنند روایت‌های بومی را تخریب کرده و نسخه‌های جعلی از تاریخ، هویت و آینده برای جوامع ترسیم کنند.
حذف تدریجی حافظه تاریخی: نسل جوان با گذشته خود بیگانه می‌شود و در نتیجه، ارزش‌هایی که می‌توانستند حافظ هویت جمعی باشند، کم‌اهمیت جلوه می‌کنند.
ایجاد دشمنی‌های ساختگی: دشمن با برجسته‌سازی تقابل میان نسل‌ها، اقوام، مذاهب و حتی طبقات اجتماعی، بذر اختلاف داخلی می‌کارد.
این همان چیزی است که در شاهنامه افراسیاب با مهارت انجام داد: او نمی‌خواست ایران را مستقیماً شکست دهد؛ او می‌خواست ایران از درون فروبپاشد.

راهکارهای مقابله با نفوذ؛ چگونه سهراب را نجات دهیم؟

بر اساس تجربه جوامع مشابه، مقابله با نفوذ رسانه‌ای و جنگ روایت‌ها نیازمند سه محور اساسی است:

۱. بازسازی گفتمان ملی

نظام‌های هویتی باید با زبانی قابل فهم برای نسل جوان بازتعریف شوند. ارزش‌های ملی، دینی و فرهنگی باید در قالب روایت‌های جذاب و مستند بازگو شوند تا جوانان در مواجهه با روایت‌های رقیب، مصون باشند.

۲. تحکیم پیوندهای بین نسلی

ایجاد بستر گفت‌وگو میان نسل‌ها می‌تواند جلوی سوءتفاهم‌ها و شکاف‌های فکری را بگیرد. جوانان باید فرصت داشته باشند بدون واسطه، صدای ریشه‌های خود را بشنوند.

۳. مدیریت فعال فضای مجازی

فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی به میدان اصلی نبرد روایت‌ها تبدیل شده‌اند. سیاست‌گذاری هوشمند و تولید محتوای مؤثر برای پر کردن خلأهای فکری جوانان، ضرورتی فوری است.

ما در عصر افراسیاب‌های بدون شمشیر زندگی می‌کنیم؛ دشمنانی که با لبخند و رسانه، جای سپاه و شمشیر را گرفته‌اند. سهراب‌های امروز قربانی نمی‌شوند اگر جامعه آن‌ها را به وقت بشناسد، با آن‌ها گفت‌وگو کند و از حقیقت صیانت نماید.

پیروزی در این نبرد، نه با قدرت سخت، که با گفتمان‌سازی، رسانه‌پردازی هوشمند و آگاهی‌بخشی ممکن است.»


نظرات

آگهی تبلیغاتی
آخرین اخبار
دریای سرخ دوباره خبرساز شد؛ جزئیات حادثه‌ای مرموز در آب‌های بین‌المللی
حال و هوای ملکوتی حرم مطهر امام رضا (ع) در شب شهادت امام حسن عسکری (ع)
اسلامی: مذاکرات با آژانس ادامه دارد، اما گروسی مشکل‌ساز است
جنایات بی‌پایان علیه رسانه‌ها؛ شهادت یک خبرنگار دیگر در غزه
اسرار فاش‌شده؛ اعتراف تلخ ارتش اسرائیل به ناکامی مقابل حماس
پاسخ ما به رژیم صهیونیستی سخت و دردناک خواهد بود
حملات یمن به کشتی‌های اسرائیلی با خسارات بزرگ همراه شد
ترامپ: اگر تعرفه نمی‌گذاشتیم، آمریکا از بین می‌رفت
میزان مصرف الکل در کشور بالاتر از حد مجاز است
عاملان ضرب و شتم میوه‌فروشان سیار در قزوین دستگیر شدند
بارسلونا (1)- رایو وایکانو(0) | فلیک به دنبال سومین برد پیاپی در لالیگا +گل اول
پپ گواردیولا و مشکلاتی که هنوز حل نشده‌اند + خلاصه بازی
کوشش 30 هزار نفر برای پایان دادن به حصر نوار غزه + فیلم
سازمان ملل: حملات رژیم صهیونیستی به یمن نگران‌کننده است
الحاق کرانه باختری در انتظار چراغ سبز واشنگتن
فلسطین به‌زودی به رسمیت شناخته می‌شود
قالیباف: جوانان کشور، نماد امید و تلاش در پرچم جمهوری اسلامی هستند
رحمان رضایی: تیم‌های حاضر در تورنمنت کافا در حد تیم ملی ایران نیستند + فیلم
صید مدال طلای عالمیان در رقابت های بین‌المللی چک
ترامپ خواستار شدت گرفتن حملات در غزه شد
تأمین اجتماعی 70 همت از مطالبات خود را دریافت کرد؟
جزئیات طرح امنیتی مصر برای غزه
برنامه ی اوکراین برای حملات جدید به خاک روسیه
تبریک دکتر پزشکیان به مناسبت قهرمانی جوانان والیبال ایران در رقابت‌های جهانی
ترامپ دیپلمات‌های آمریکا را از طرح حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران بی‌خبر گذاشت
طارمی به المپیاکوس یونان پیوست
لیورپول (1)- آرسنال(0) | طلسم شکنی لیورپول با طعم صدرنشینی
عراقچی از تیم ملی والیبال جوانان ایران تقدیر کرد: کام ملت را شیرین کردید
هنرمندان خواستار انتقال پیکر احمد پژمان به ایران شدند
موفقیت درخشان نوجوانان مخترع ایران در مسابقات جهانی آمریکا
تعطیلی سفارت انگلیس در قاهره؛ افزایش تنش‌ در روابط لندن و مصر
حمله شدید به نیروهای رژیم صهیونیستی در غزه؛ زخمی شدن چهار نظامی
شروع به‌کار سامانه انتخاب رشته مجازی کنکور 1404
همکاری تجاری غیرنفتی ایران و چین با حجم 32 میلیارد دلار در سال گذشته + فیلم
پیام تبریک رهبر انقلاب در پی قهرمانی تیم ملی والیبال جوانان ایران در جهان
قالیباف خطاب به پزشکیان: واگذاری اختیارات به استانداران قانونی نیست
نورنما | سالروز شهادت امام حسن عسگری(علیه‌السلام) تسلیت‌باد
چرا رئیس‌جمهوری در عکس گروهی اجلاس شانگهای غایب بود؟"
ایران و چین در مسیر عملیاتی کردن توافق راهبردی
دیدار نخست وزیر هند با رئیس‌جمهور چین؛ گفتگوهای پربار و مثبت بود
نگاهی به شغل والدین رتبه‌های برتر کنکور
چهار ملی پوش ایران در ترکیب تیم رویایی مسابقات جهانی 2025 جوانان
رؤیت دو یوزپلنگ آسیایی در منطقه حفاظت‌شده نایبندان طبس
ارتش: رژیم صهیونیستی از کنترل خارج شده و باید مهار شود
رئیس پارلمان لبنان: ربایش امام موسی صدر تلاشی برای ربودن پیام لبنان است
انتقال آب از سد طالقان برای تأمین نیاز آبی 3 میلیون نفر در تهران و کرج
اریک ترامپ احتمال کاندیداتوری در انتخابات 2028 آمریکا را تایید کرد
تظاهرات گسترده در ضاحیه بیروت همزمان با چهل‌وهفتمین سالروز ناپدید شدن امام موسی صدر
تشکل‌ها باید در تصمیم‌سازی‌های کلان کشور و استان‌ها فعال باشند
لیبرمن: نخست‌وزیری دوباره نتانیاهو مساوی با فروپاشی اسرائیل است
X
آگهی تبلیغاتی