×
سیاسی
شناسه خبر : 230227
تاریخ انتشار : چهارشنبه 1404/04/04 ساعت 10:40
شاکلهٔ دفاع مقدس ملی 1404

پرویز امینی، جامعه شناس

شاکلهٔ دفاع مقدس ملی 1404

تهدید مجدد وجودی ایران بعد از گذشت 45 سال از اولین تهدید وجودی در سال 1359 منجر به ظهور یک شاکله دفاعی خاص در «فراگیرترین» شکل اجتماعی آن و در عین حال «سریع‌ترین» زمان شد. این شاکله دفاعی به مثابه یک کل منسجم و درهم تنیده ظهور کرده است و تعمیق و استمرار آن باید هدف اصلی باشد.

نورنیوز-گروه سیاسی: محور اول: انسجام اجتماعی اولیه پرشتاب و فراگیر

در واکنش به مجموعه ترور‌ها از جمله ترور فرماندهان ارشد نظامی که پیش‌بینی می‌شد شاکله سیستم نظامی و دفاعی را در هم بشکند و به تبع سیستم سیاسی دچار انفعال و سردرگمی شود و در پی آن یک انفعال اجتماعی بر کل فضای جامعه و مردم حاکم شود؛ مجموعه این سه مسئله، انسجام اجتماعی اولیه را در سریع‌ترین زمان و فراگیرترین سطح ممکن اجتماعی ایجاد کرد. 
یک: احساس تهدید وجودی نسبت به ایران حتی فراتر از ایران، شامل همه ایرانیان ادراک شد و هر ایرانی خود را هدف این تجاوز تلقی می‌کرد. 
دو: سرعت عمل در بازیابی سیستم نظامی و دفاعی با انتصاب فرماندهان جدید و حفظ شاکله نظامی و سیاسی صورت گرفت.
سه: ظهور توانایی غلبه بر تهدید وجودی از سوی نیروی نظامی و دفاعی با حمله موشکی به اسرائیل رخ داد.

که کل این پدیدار در کمتر از ۲۴ ساعت شکل گرفت. 

همچنانی که تجاوز تروریستی اسرائیل غافلگیرکننده و شوک‌آفرین بود، بازیابی در سیستم سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی و پاسخ نظامی ایران در کمتر از ۲۴ ساعت به اسرائیل نیز برای طرف مقابل شوک‌آفرین و غافلگیرکننده بود. محور این بازیابی و برقراری توازن در صحنه نبرد، استحکام و سرعت عمل رهبر انقلاب اسلامی است. این اقدام پایه این شاکله دفاع ملی مقدس را پی‌ریزی کرد.

محور دوم: مقاومت، نرم‌افزار تداوم و تعمیق انسجام اجتماعی

نیاز بود متناسب با شرایط، این انسجام سریع و فراگیر اولیه برای بازه زمانی میان‌مدت و بلندمدت تعمیق و تداوم یابد. مقاومت نوعی واکنش طبیعی نسبت به تهدید است که باید برای تعمیق و تداوم، «معقول»، «مشروع» و «کارآمد» صورت‌بندی شود. 
معقول بودن مقاومت به معنای این است که ما در معرض تهدیدی هستیم که علی‌رغم طی شدن همه مسیر‌های مسالمت‌آمیز از مذاکرات هسته‌ای تا برجام و حتی باقی ماندن در برجام علی‌رغم خروج آمریکا و بعد از مذاکره اخیر تا ۵ دور با آمریکا و آغاز تجاوز اسرائیل در حین مذاکره و مذاکره با اروپایی‌ها در زمان جنگ نشان داد؛ ایران مسیر مسالمت‌آمیز برای رفع تهدید را در بالاترین سطح و در یک بازه زمانی طولانی انجام داده است. مسئله دوم در معقولیت مقاومت این است که این تهدید وجودی تحمیلی است و ما آغازگر جنگ و نزاع نظامی نبودیم. 
مشروع بودن مقاومت نیز به معنای اصالت حق حیات فردی و جمعی به عنوان مشروع‌ترین حق انسان و واکنش طبیعی در برابر تهدید است که از منظر عقلی و در حقوق بین‌الملل از آن دفاع شده است. طبیعت شرور اسرائیلی و مقاومت به عنوان تنها راه دفاع از خود، محور دیگری است که ایده مقاومت را مشروع می‌کند. 
نهایتاً کارآمدی در مفهوم مقاومت به معنای این است که مقاومت امری واکنشی و انفعالی نیست بلکه امری فعال و راهبردی در برابر تهدید و تهدیدگر است. در واقع راهکار اصلی حل و فصل مسئله و رفع تهدید نیز مقاومت است. مقاومت منبع قدرت است و در تاریخ ما و تاریخ دیگر ملت‌ها به وضوح قابل مشاهده است که مقاومت ملت‌ها چه قدرت‌های مادی و پرهیمنه‌ای را به زانو درآورده است. 

محور سوم: میدان 

محوری‌ترین عنصر در اینزاع، توانایی و ابتکار عمل نظامی و دفاعی بود و است. میدان در این نزاع به تناسب نوع تهدید نظامی در جایگاه اول بود و است و توانایی همه چیز از رسانه و دیپلماسی و سیستم سیاسی و انسجام اجتماعی سرریز این توانایی نظامی در آفند موشکی و پدافندی بود و است.

محور چهارم: دیپلماسی

در امتداد میدان، دیپلماسی است که در صحنه جهانی برای این دفاع ملی مقدس مشروعیت و وجاهت ساخت. مواضع فراوانی از کشور‌ها علیه اسرائیل و آمریکا به صحنه آمد. حرف حق‌طلبانه جمهوری اسلامی پژواک بلندی در محیط بین‌المللی و افکار عمومی جهانی داشت و دستگاه دیپلماسی در امتداد و در پیوند با میدان توانست توقف نظامی را بر دشمن تحمیل کند.

محور پنجم: رسانه خصوصاً رسانه ملی

در این مسیر رسانه به خصوص رسانه ملی به عنوان فراگیرترین پدیدار این شاکله بود که از جامعه تا میدان و تا دیپلماسی را در پیوند با یکدیگر قرار داد و توانایی همه این عرصه‌ها را به واقعیت عینی تبدیل کرد‌. حرکت شجاعانه و مقتدرانه خانم امامی در حین اجرای زنده علی‌رغم حمله نظامی به صدا و سیما خود به یک نمادی برای تعمیق و تداوم مقاومت تبدیل شد. 


نظرات

آخرین اخبار
شنیدن صدای دوپامین در مغز زنده
پیش‌بینی آینده شبکه‌های اجتماعی در 2026
تداخل وارفارین با آنتی‌بیوتیک‌ها؛ خطری جدی برای سالمندان
کشف کلید مولکولی آلزایمر؛ امید تازه برای محافظت از حافظه
مازندران رتبه برتر کاهش تصادفات جاده‌ای کشور را کسب کرد
وزارت دفاع ایران اقدام اتحادیه اروپا علیه سپاه را محکوم کرد
از جنگ استقبال نمی‌کنیم اما مذاکرات متوازن را می‌پذیریم
لغو وضعیت اقامت ونزوئلایی‌ها توسط دولت ترامپ غیرقانونی است
صعود اندونزی، عراق، ویتنام و تایلند به مرحله حذفی فوتسال آسیا
اقدام اروپا خللی در مأموریت‌های سپاه ایجاد نمی‌کند
بازسازی سرمایه اجتماعی و تقویت تاب‌آوری، اولویت فوری کشور است
گوترش: توافق بر سر پرونده هسته‌ای ایران مهم است
ترامپ با جانشین «مادورو» گفت و گو کرد
واکنش رئیس مجلس به اقدام سیاسی اروپا
بسته حمایتی مجلس از سپاه در برابر اقدام اتحادیه اروپا
بیانیه وزارت خارجه در محکومیت شدید مصوبه وزرای خارجه اتحادیه اروپا
غیبت احتمالی دانشجویان در امتحانات موجه می شود
سرانه مصرف آب در کشور 12.7 مترمکعب است
مقام حزب‌الله: هر تحرک نظامی آمریکا علیه ایران منطقه را به انفجار می‌کشاند
وزیر جنگ آمریکا: ایران نباید به‌سمت توانمندی هسته‌ای حرکت کند
همه به‌ویژه آمریکا باید اسرائیل را تحت فشار قرار دهند
سخنگوی ارتش: اگر دشمن حماقت کند «بلادرنگ» پاسخ خواهیم داد
رایزنی کشورهای اروپایی برای ایجاد چتر هسته‌ای مشترک
لاوروف : تضمین‌های واشنگتن-کی‌یف، صلح پایدار در اوکراین را تضمین نمی‌کند
تراکتور بدون مجوز رسمی در دیدار جام حذفی حاضر نشد
کولاک برف در آزاد راه تهران - شمال ؛ از سفر غیر ضرور پرهیز کنید
روابط بغداد و واشنگتن باید بر اصل عدم مداخله استوار باشد
منطقه به جنگ تازه نیاز ندارد
ترامپ: پوتین با توقف یک هفته‌ای بمباران اوکراین موافقت کرد
روسیه آماده میانجیگری میان ایران و آمریکا است
نجات کشتی باری ایرانی «کاسپین شیوا» در نزدیکی بندر داغستان روسیه
اکثریت آلمانی‌ها خواستار بازگرداندن ذخایر طلای کشور از آمریکا شدند
هتک حرمت حرم سبزقبا چهره واقعی دشمنان ایران را آشکار کرد
حمایت مقاومت اسلامی بحرین از رهبر انقلاب و هشدار به آمریکا
امید عالیشاه در آستانه بازگشت به میادین
ریاست جمهوری عراق: مداخلات خارجی در امور سیاسی کشور قابل قبول نیست
هزینه تسلیم از جنگ کمتر نیست؛ تهران آماده است
پزشکیان: ایران در دفاع از خود تردید نمی‌کند
رئیس‌جمهور کلمبیا: آمریکای لاتین باید یک صدا بایستد
اروپا برای نخستین بار آمریکا را تهدیدی برای خود خواند
هرگونه دخالت خارجی در روند انتصابات غیرقابل قبول است
240 حقوقدان ایرانی خواستار تعقیب قضایی ترامپ و دولت آمریکا شدند
دستگیری 115 نفر از اغتشاشگران در رودبار
شکست چادرملو مقابل ملوان در انزلی
خودروسازان بدون مجوز حق افزایش قیمت ندارند
سامانه بارشی تا جمعه در زنجان فعال است
زمین‌لرزه 3.2 ریشتری بار دیگر حوالی پارسیان هرمزگان را لرزاند
ذوق زدگی تروریست‌های اسرائیلی از اقدام اروپا علیه سپاه پاسداران
وزیر امور خارجه: اروپا مرتکب یک اشتباه راهبردی بزرگ شد
همتی: نتایج مثبت یکپارچه‌سازی نرخ ارز به مرور زمان خود را نشان خواهد داد