انفجار پالایشگاه حیفا پاشنه آشیل تامین سوخت در اسراییل شده است

نور نیوز-گروه بین الملل: اس اند پی گلوبال معتبرترین نشریه بین المللی در زمینه نفت و انرژی(S&P Global Commodity Insights) در گزارشی تفصیلی نوشت؛اسرائیل با چالش‌های بزرگ در تأمین سوخت مواجه شده است، مگر آن‌که به‌سرعت بتواند خسارات ناشی از حمله موشکی ایران به پالایشگاه حیفا را ترمیم کند؛ پالایشگاهی که اکنون به‌طور کامل از مدار خارج شده و این کشور را برای چند هفته بدون هیچ پالایشگاه فعالی باقی گذاشته است.

از کار افتادن پالایشگاه حیفا و تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده در پالایشگاه دوم اسرائیل در اشدود، اسرائیل را به واردکننده خالص فرآورده‌های نفتی تبدیل کرده است. این شرایط در زمانی حساس برای کارزار نظامی اسرائیل رخ داده و افزایش واردات برای تأمین موادی همچون سوخت جت، زیرساخت‌های بندری داخلی را با چالش جدی مواجه کرده است.

حیفا، بزرگ‌ترین پالایشگاه اسرائیل، تاکنون مهم‌ترین تأسیسات نفتی بوده که هدف حملات موشکی قرار گرفته است. در ۱۶ ژوئن، شرکت مالک پالایشگاه «بازان» اعلام کرد این تأسیسات به‌طور کامل از مدار خارج شده‌اند؛ پس از آنکه نیروگاه مجاور آن هدف حمله قرار گرفت و خطوط لوله قبلاً آسیب دیده بودند.

این حمله با تعمیرات از پیش تعیین‌شده در پالایشگاه کوچک‌تر اشدود (با ظرفیت ۱۱۰ هزار بشکه در روز) همزمان شد که طبق گفته وزارت انرژی قرار است دو هفته دیگر به فعالیت بازگردد.

وزیر انرژی اسرائیل، الی کوهن، در ۱۸ ژوئن اعلام کرد پالایشگاه حیفا «احتمالاً ظرف چند هفته» دوباره به کار خواهد افتاد، اما سخنگوی گروه بازان تأکید کرد که ارزیابی خسارات همچنان ادامه دارد و هنوز جدول زمانی مشخصی برای بازگشت به فعالیت وجود ندارد.

در زمان حمله، پالایشگاه حیفا با ظرفیت حدود ۱۵۰ هزار بشکه در روز فعالیت می‌کرد، در حالی که ظرفیت اسمی آن ۱۹۷ هزار بشکه است و معمولاً با ۸۵٪ ظرفیت فعال است. این پالایشگاه حدود ۶۰٪ گازوئیل و ۵۰٪ بنزین مورد نیاز بخش حمل‌ونقل داخلی اسرائیل را تأمین می‌کند.

افزایش واردات سوخت

با از مدار خارج شدن حیفا، توان خودکفایی نسبی اسرائیل در تأمین سوخت از بین رفته است. داده‌های ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد واردات فرآورده‌های نفتی به‌ویژه بنزین، گازوئیل و سوخت جت به‌شدت افزایش یافته است. برخی تاجران حوزه مدیترانه می‌گویند شرکت بازان برای خرید ۶۰ هزار تن سوخت جت و گازوئیل به بازار مراجعه کرده و ممکن است برای جلوگیری از انباشت ذخایر نفت خام، آن‌ها را بفروشد.

برآوردها نشان می‌دهد اسرائیل ممکن است واردات بنزین خود را از ۱۰ هزار بشکه در روز به ۵۰ هزار و واردات گازوئیل را از ۱۰ هزار به ۶۰ هزار بشکه در روز افزایش دهد. همچنین، با توقف تولید گاز در میادین کاریش و لویاتان به‌دلیل حملات ایران، تقاضای داخلی برای گازوئیل به‌منظور راه‌اندازی ژنراتورها افزایش یافته است.

این شرایط باعث شده اسرائیل برای نخستین بار در ماه‌های اخیر اقدام به واردات سوخت جت کند؛ در حالی که پیش از جنگ، فقط هر سه تا چهار ماه یک محموله وارد می‌کرد. اکنون این میزان ممکن است به حدود ۱۰ هزار بشکه در روز برسد.

محدودیت‌های زیرساختی

افزایش ناگهانی واردات، زیرساخت‌های بندری و خطوط لوله اسرائیل را تحت فشار قرار داده است. بنادر اشکلون، اشدود و حیفا در حال حاضر پذیرای تانکرهای نفتی هستند، اما ظرفیت اسکله‌ها و فضای محدود می‌تواند روند تخلیه را کند کرده و موجب ازدحام شود.

طبق گزارشی از S&P، اشدود به‌تنهایی نمی‌تواند کمبود ناشی از حیفا را جبران کند. در زمان‌های اوج واردات، این بندر حدود ۲۵ هزار بشکه در روز فرآورده نفتی دریافت می‌کند و بیشترین میزان آن در دسامبر ۲۰۲۳، ۸۷ هزار بشکه در روز بوده است.

علاوه بر این، تنها خط لوله نفت خام از اشکلون به حیفا فقط در یک جهت فعالیت می‌کند و در زمان تعطیلی حیفا، امکان پشتیبانی از انتقال فرآورده‌ها را ندارد.

با وجود این مشکلات، دولت اسرائیل در بیانیه‌ای در ۱۹ ژوئن اعلام کرد که ذخایر کافی برای پاسخگویی به نیازهای انرژی کشور در اختیار دارد. اما شرکت‌های ذخیره‌سازی منطقه‌ای مانند «پاز»، «PEI» و «EAPC» هنوز اطلاعاتی درباره میزان ذخایر موجود منتشر نکرده‌اند.

پشتیبانی هواپیماهای سوخت رسان آمریکا و اروپا از اسراییل

با این حال، با توجه به نیاز اسراییل بر ذخایر راهبردی نظامی، به نظر می‌رسد دولت اسرائیل در پی آن است که از متحدان غربی خود به‌عنوان پشتوانه‌ای برای این ذخایر استفاده کند. بریتانیا در تاریخ ۱۴ ژوئن تأیید کرد که هواپیماهای سوخت‌رسان هوایی را به خاورمیانه اعزام کرده است تا "در قالب حمایت‌های احتمالی" عمل کنند، و گزارش‌ها حاکی از آن است که ایالات متحده نیز هواپیماهای سوخت‌رسان خود را به اروپا منتقل کرده است.