آیا خانواده الهه باید برای قصاص، نصف دیه قاتل را بدهند؟

نورنیوز-گروه اجتماعی: قتل فجیع «الهه حسین‌نژاد» که موجب جریحه دار شدن احساسات عمومی و درخواست جامعه برای اجرای حکم قصاص قاتل بی رحم شده است، این پرسش در افکار عمومی به‌طور گسترده ایجاد کرده که: «آیا خانواده مقتول (که زن بوده)، باید برای اجرای قصاص قاتل، نیمی از دیه کامل مرد را پرداخت کنند؟»

مطابق ماده ۳۸۱ قانون مجازات اسلامی، اگر مردی زنی را به قتل برساند، خانواده مقتول برای اجرای قصاص باید نصف دیه کامل یک مرد را به خانواده قاتل بپردازند. این قاعده حقوقی برگرفته از فقه سنتی است و سال‌ها محل بحث و نقدهای اجتماعی و حقوقی بوده است.

اما در سال ۱۳۹۲، با دستور رهبر معظم انقلاب و اصلاح تبصره ماده ۵۵۱ قانون، تغییری بنیادین در این روند ایجاد شد. طبق این اصلاحیه؛ «تفاوت دیه زن و مرد از سوی صندوق تأمین خسارت‌های بدنی پرداخت می‌شود.»

به بیان روشن‌تر، خانواده مقتول دیگر مکلف به پرداخت مبلغی برای اجرای قصاص نیستند و این تفاوت دیه، در مواردی که زن قربانی قتل عمدی شده باشد، از محل صندوق مذکور پرداخت می‌شود.

در نتیجه، اگر دادگاه در پرونده الهه حسین‌نژاد، حکم قصاص قاتل را صادر کند، خانواده وی نیازی به پرداخت دیه ندارند و اجرای حکم متوقف بر این پرداخت نخواهد بود. این موضوع، گامی مهم در تسهیل اجرای عدالت و حمایت از حقوق قربانیان زن در نظام قضایی جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.

قتل، آدم‌ربایی و افساد فی‌الارض

در ادامه رسیدگی به پرونده قتل تلخ الهه حسین‌نژاد، معاون وزیر دادگستری اعلام کرد که قاتل یا قاتلین این جنایت با اتهامات متعددی از جمله قتل عمد، آدم‌ربایی و افساد فی‌الارض مواجه هستند. علی فرهادی در گفت‌وگویی تأکید کرد: در صورتی که دادگاه این اتهامات را محرز تشخیص دهد، مجازات اعدام برای متهم محتمل خواهد بود.

فرهادی افزود: علاوه بر جنبه عمومی جرم، جنایت صورت‌گرفته باعث اخلال در نظم و امنیت عمومی و جریحه‌دار شدن افکار عمومی شده است؛ بنابراین، با تأیید رئیس قوه قضائیه، امکان قصاص متهم وجود دارد.

در همین راستا، علی صالحی، دادستان تهران، روز پنج‌شنبه ۱۵ خرداد اعلام کرد: با کشف جسد الهه حسین‌نژاد در بیابان‌های اطراف تهران و دستگیری متهم، پرونده‌ای ویژه در شعبه بازپرسی تهران تشکیل شده و تحقیقات تخصصی در حال انجام است.

الهه حسین‌نژاد، دختر ۲۴ ساله‌ای بود که پس از خروج از محل کار خود ناپدید شد و چند روز بعد جسد او کشف گردید. این پرونده بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی داشته و اکنون در مرحله حساس قضایی قرار دارد.