میدان،دیپلماسی و رسانه‌ها؛چرایی بازگشت آمریکا به میز مذاکره؟

نورنیوز-گروه سیاسی: روزنامه‌های هم‌میهن و ایران با نگاهی مثبت و رو به جلو، مذاکرات را به عنوان فرصتی برای عبور از بحران‌های مزمن داخلی معرفی کردند؛ در مقابل، کیهان با تأکید بر «اقتدار میدانی» ایران، مذاکره را نتیجه فشار معکوس بر آمریکا توصیف کرد. شرق نیز نگاهی اقتصادی‌تر به موضوع داشت و رفتار بازار را معیاری برای سنجش اعتماد عمومی دانست. در این میان، فرهیختگان هشدار داد که دشمنی ساختاری لابی‌های خارجی می‌تواند این فرصت دیپلماتیک را به تهدید بدل کند.

گفت‌وگوی مستقیم؛ شرط ورود به فاز فنی

روزنامه اصلاح‌طلب هم‌میهن در موضع‌گیری صریحی، خواستار عبور از گفت‌وگوی غیرمستقیم و ورود به مرحله مذاکره مستقیم شد. این روزنامه با چاپ تصویری چشم‌گیر از محل مذاکرات، فضای گفتگو را در آستانه دگرگونی دانست. در سرمقاله بدون نام نویسنده آمده است که ادامه مذاکرات به صورت غیرمستقیم در مرحله فنی «نه مفید و ممکن و نه منطقی» است. تحلیل‌گر هم‌میهن تاکید کرده که وقتی مذاکرات به سطح کارشناسی می‌رسد، به معنای شکل‌گیری اجماع بر کلیات است و بنابراین مانع اعتماد برای گفت‌وگوی مستقیم نیز برطرف شده است. لحن مقاله حاکی از اشتیاق به تغییر در شکل مذاکرات و نه فقط محتوای آن بود.

کیهان: امتیازگیری ترامپ، نه تغییر رفتار آمریکا

در نقطه مقابل، کیهان با نگاهی بدبینانه‌تر، مذاکره را «ابزاری برای نمایش پیروزی ترامپ» ارزیابی کرد. سعدالله زارعی در سرمقاله‌ای نوشت: «مسئله اصلی ترامپ این است که توافق هسته‌ای آمریکا با ایران را به نام خود ثبت کند و لذا حاضر است امتیازاتی بدهد». به زعم کیهان، خواسته‌های جدید واشنگتن بسیار کمتر از برجام است و همین نشان می‌دهد که آمریکا به دلیل اقتدار موشکی و هسته‌ای ایران پای میز مذاکره نشسته است. این روزنامه با استقبال از حذف اروپا از مذاکرات، بر نقش کلیدی عمان به‌عنوان واسطه‌ای «دوست» تأکید کرد و بار دیگر هشدار داد که واشنگتن قابل اعتماد نیست. در گزارش‌های دیگر نیز، کیهان بر قدرت بازدارندگی ایران و نقش جبهه مقاومت در وادار کردن آمریکا به مذاکره تأکید کرد.

«ایران»: نگذاریم سیاست داخلی قربانی دیپلماسی شود

روزنامه دولت با تیتر «نگاه رو به جلو» سعی کرد تصویری متعادل از گفت‌وگوها ارائه دهد. در تحلیل‌های داخلی این روزنامه، کارشناسانی چون هاشمی‌طبا و سلیمی‌نمین هشدار دادند که نباید مذاکرات را به بحران‌های داخلی گره زد. از دید این دو تحلیلگر، هرچند گفت‌وگو می‌تواند به حل برخی مسائل کمک کند، اما راه حل اصلی در اصلاح ساختارهای مدیریتی داخل کشور نهفته است. تاکید آنها بر این بود که باید مراقب بود تا مذاکرات، هم به ابزاری برای شرطی‌سازی افکار عمومی و هم برای فرافکنی ضعف‌های داخلی بدل نشود.

شرق و بازار: احتیاط در میانه هیجان

روزنامه شرق از زاویه‌ای متفاوت به ماجرا پرداخت. در گزارشی از بورس و بازار ارز، این روزنامه نوشت که برخلاف دور نخست مذاکرات، بازارها این‌بار با احتیاط واکنش نشان دادند. تحلیل‌گر اقتصادی شرق، اگرچه از کاهش خوش‌بینی‌ها نسبت به دور اول خبر داد، اما همچنان فضای انتظاری بازار را مثبت ارزیابی کرد. شرق همچنین با روایتی خبری و تصویری، به حواشی مذاکرات و نحوه ورود هیأت‌ها پرداخت و ظرافت‌هایی مانند تأخیر نداشتن هیأت ایرانی را برجسته کرد؛ گویی رسانه می‌خواست نشان دهد نه‌تنها دیپلماسی، بلکه نظم در رفتار نمایندگان ایران نیز تغییر کرده است.

هشدار فرهیختگان: لابی‌های خارجی در کمین مذاکرات

در موضعی نسبتاً متفاوت، فرهیختگان با نگاهی استراتژیک، بر خطر مداخله لابی‌های ضدایرانی در روند مذاکرات انگشت گذاشت. این روزنامه، با معرفی مؤسساتی مانند آیپک و بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها به‌عنوان محورهای ضدتوافق، هشدار داد که این نهادها با منابع مالی کلان و ابزارهای اطلاعاتی و رسانه‌ای، مسیر گفت‌وگوها را مسموم می‌کنند. به زعم نویسنده فرهیختگان، این گروه‌ها با روایت‌سازی درباره تهدید بودن ایران، سعی دارند فضای دیپلماسی را خنثی کنند و خصومت ساختاری میان تهران و واشنگتن را حفظ کنند.

مذاکرات در تقاطع افکار عمومی

واکنش مطبوعات ایران به دور دوم مذاکرات، بازتابی از شکاف‌های سیاسی و تحلیلی در داخل کشور است. اگرچه برخی نشریات مانند هم‌میهن و ایران، از احتمال یک چرخش دیپلماتیک استقبال می‌کنند، اما روزنامه‌هایی چون کیهان و فرهیختگان، با نگاهی محتاطانه یا نقادانه، بر لزوم حفظ هوشیاری تأکید دارند.