دید و بازدید نوروزی مسافران با مرگ

نورنیوز- گروه اجتماعی:  با پایان یافتن سفرهای نوروزی 1404، رئیس پلیس راهور فراجا آخرین آمار تصادفات در ایام تعطیلات را اعلام کرد. هرچند آمار قطعی تلفات و مصدومیت‌ها، معمولا با فاصله‌ای یک ماهه از سوی سازمان پزشکی قانونی کشور اعلام می‌شود اما اعداد و ارقامی که مقام ارشد انتظامی کشور عرضه کرد نشان از افزایش تلفات ناشی از تصادفات دارد. سردار تیمور حسینی، با اعلام پایان طرح ترافیکی نوروز ۱۴۰۴ پس از ۲۱ روز، گفت: در این مدت یک میلیون و ۱۶ هزار و ۳۴۳ فقره تصادف ثبت شد و ۸۸۰ نفر بر اثر سوانح رانندگی جان خود را از دست دادند. 

ثبت رکورد 880 فوتی ناشی از تصادفات جاده‌ای در ایام نوروز امسال درحالی رقم خورد که سال گذشته، 813 نفر در صحنه تصادفات فوت کرده بودند. نوروز 1402 نیز تعداد قربانیان سوانح رانندگی، ۸۲۱ نفر بود. به این ترتیب، آمار اولیه فوتی‌های سوانح رانندگی کشور در خلال ایام تعطیلات نوروزی در قیاس با دو سال قبلی، رشدی نگران کننده را نشان می‌دهد. نوروز امسال، علاوه بر 880 فوتی، 20 هزار و 106 مصدوم هم روی دست نظام درمانی کشور گذاشت. آمار مصدومان رانندگی در نوروز 1403، 21 هزار و 441 نفر و در نوروز 1402،‌ نزدیک به 17 هزار نفر بود.

 البته آمارهای پزشکی قانونی با آمار پلیس درباره تصادفات جاده‎‎ای معمولا تفاوت‌هایی دارد. دلیل آن هم این است که آمار پزشکی قانونی، مرگ‌های ناشی از تصادف تا چندین روز بعد از وقوع را نیز شامل می شود و به این دلیل امسال هم باید منتظر ماند و دید که آمار نهایی  پزشکی قانونی از جان باختگان و مصدومان حوادث رانندگی در نوروز اخیر چه تعداد خواهد بود.   

  بررسی آماری تصادفات مرگبار سفرهای نوروزی طی سالهای اخیر نشان می دهد سفرهای نوروزی، که معمولا بین 15 تا 20 روز به درازا می‌کشد، به طور میانگین روزانه 45 قربانی و هزار مصدوم برجای می گذارد. این شرایط آنجا تاسف برانگیزتر می‌شود که مرگ‌ومیر سالانه ناشی از تصادفات در ایران با آمار کل اتحادیه اروپا که شامل ۲۷ کشور و ۴۵۰ میلیون نفر جمعیت است، برابری می‌کند!  طبق محاسبات و تخمین ها، طی دو دهه اخیر یعنی از سال 1382 تا 1402 بیش از 420 هزار نفر در حوادث رانندگی کشور جان باخته‌اند؛ این عدد هولناک، فاصله زیادی با دوبرابر کل شهدای هشت سال جنگ تحمیلی (213 هزار و 255 نفر) ندارد. همچنین بنابر آماری که جمعیت طرفداران ایمنی راه‌های کشور اعلام کرده، میزان تصادفات جاده‌ای ایران، ۲۰ برابر استاندارد جهانی است و در نتیجه این تصادفات سالانه بین 40 تا 60 هزار معلول به جمعیت معلولان ایران اضافه می‌شود.

نوروز،‌فصل تصادف مرگبار  

بررسی مقایسه‌ای تعداد کشته شدگان نوروز امسال با سال گذشته که از سوی پلیس راهنمایی و رانندگی اعلام شده  نشان از روند افزایشی فوتی‌ها و کاهشی جرحی‌ها دارد. سردار حسینی گفت: در طول ۲۱ روز تعطیلات (25اسفند تا 15 فروردین )، شاهد ۷۳۸ فقره تصادف منجر به فوت، ۱۵ هزار و ۸۳۳ فقره تصادف جرحی، و 80 هزار و ۵۷۲ فقره تصادف خسارتی بودیم. مجموع تصادفات درون‌شهری و برون‌شهری در این بازه به یک میلیون و ۱۶ هزار و ۳۴۳ فقره رسید. این آمار درسال گذشته و در خلال  24 اسفند 1402 تا بامداد 14 فروردین 1403 ، ۶۳۳ فقره تصادف فوتی، ۱۶ هزار و ۹۶ فقره تصادف جرحی، و ۸۰ هزار و ۴۶۰ فقره تصادف خسارتی بود.

امسال هم مثل سال گذشته استان‌های کرمان، فارس، سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی و خوزستان بیشترین آمار تصادفات فوتی را داشتند. در نوروز امسال، استان کرمان با ۷۹ فوتی در صدر استان‌های پرتصادف قرار گرفت و پس از آن به ترتیب استان‌های فارس با ۷۶ نفر، خراسان رضوی با ۶۰ نفر، سیستان و بلوچستان با ۵۶ نفر و خوزستان با ۵۱ نفر در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

  در جریان سفرهای نوروزی امسال، بالغ بر 558 میلیون تردد جاده‌ای در کشور ثبت شد. این آمار در سال گذشته از ۲۴ اسفند تا 15 فروردین 1403، حدود ۵۰۲ میلیون تردد بود. این ارقام نشانگر آن است که در ایام تعطیلات نوروز سال‌های اخیر،‌روزانه به طور متوسط بیش از ۲۶.۵ میلیون تردد جاه‌ای در کشور صورت می‌گیرد. 

هرچند امسال به ابتکار دولت، پویش « نه به تصادف» مطرح و توسط پلیس و نیز صداوسیما به طور گسترده مورد حمایت قرار گرفت اما همچنان آمار تصادفات و تلفات در روزهای شاد نوروز بالاست. عامل انسانی، خودروهای ناایمن،‌و جاده‌های نامناسب سهم  بالایی در علت بروز این آمار تلخ دارند. وزیر صمت در دولت سیزدهم، در سال 1402 اعلام کرده بود که کل خودروهای درحال تردد در کشور بیش از ۳۵ میلیون  دستگاه است که از این تعداد بیش از ۱۳ میلیون آن خودروهای فرسوده است .

مرگبارترین حادثه تصادف نوروز امسال روز 10 فروردین در استان کرمان رقم خورد؛ جایی که اتوبوسی با 60 سرنشین! به دلیل نقص ترمز واژگون شد و 14 نفر را به کام مرگ کشاند. سال گذشته نیز تلخ ترین حادثه رانندگی در جاده جندق – معلمان در سمنان اتفاق افتاد. در آن تصادف رخ به رخ،‌ دو خودروی سواری سوناتا و پژو آتش گرفتند و ۹ نفر جان باختند و یک پسر پنج ساله مصدوم شد.

سردار حسینی در تحلیل دلایل اصلی تصادفات فوتی امسال اعلام کرد: ۴۴ درصد از تصادفات مرگبار به علت عدم توجه به جلو، ۱۵ درصد به دلیل ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه و ۱۴ درصد به‌خاطر تغییر مسیر ناگهانی بوده‌اند همچنین بیشترین زمان وقوع تصادفات فوتی در بازه ساعت ۱۶ تا ۲۰ ثبت شده است. پارسال هم مقامات ارشد پلیس اعلام کرده بودند که حدودا ۴۰ درصد تصادفات به دلیل عدم توجه به جلو بوده که علت اصلی آن استفاده از تلفن همراه و خستگی و خواب آلودگی بوده است. همچنین ۳۰ درصد نوع تصادفات از نوع واژگونی بود که عمده دلیل آن  هم خستگی، خواب آلودگی یا سرعت غیرمجاز است.

 خاطرات تلخ نوروزی در سال‌های مرگبار 

آمارهایی که هر سال از تصادفات و شمار قربانیان حوادث رانندگی در ایام نوروز منتشر می‌شود، نگران کننده است. تصادفات مرگباری که بهار زندگی چندین خانواده را به خزان تبدیل می کند. با وجود اینکه هرسال  پلیس، راهداری، هلال احمر و  اورژانس با اجرای طرح نوروزی تمام اقدامات و امکانات خود را برای کاهش تصادفات جاده ای به کار می گیرند، اما همچنان نگرانی‌ها در مورد قربانیان حوادث رانندگی در ایام نوروز بالاست .

 طبق داده‌های آماری، از سال 1388 تا بهار 1404 درمجموع طی 16 سال، نزدیک به 18 هزار و  300 ایرانی جان خود را در تصادفات جاده‌ای سفرهای نوروزی از دست داده‌اند. بر اساس آماری که سازمان پزشکی قانونی اعلام کرده در یک فاصله 10 ساله، یعنی از سال ۹۳ تا سال۱۴۰۲، تعداد کشته شدگان تصادف در تعطیلات نوروزی، به ترتیب ۱۰۸۴، ۹۶۸، ۹۶۴، ۸۷۴، ۱۰۳۴، ۹۱۴، ۵۳۴، ۱۰۸۰، ۱۱۴۶ و ۱۲۱۷ نفر بوده است. به عبارتی می‌توان گفت که در مجموع در این ۱۰ سال، ا۹ هزار و ۸۱۵ نفر در ایام نوروز هیچگاه سفرشان به پایان نرسیده و جان خودشان را از دست دادند. البته تعداد کشته‌شدگان تصادفات سفرهای نوروزی از حدود 1368 نفر در نوروز سال 1388 به زیر هزار نفر در سال‌های 94 تا 98 رسیده بود (بدون در نظر گرفتن دوره کرونا)، اما این تعداد در  سال‌های اخیر بار دیگر به بالای 1200 نفر رسید.

دراین میان استان های سیستان و بلوچستان ،  فارس و کرمان در صدر بیشترین کشته های تصادفات نوروزی قراردارند . کارشناسان گفته اند که در این استان ها چند علت باعث افزایش تصادفات است. علت اول کفی بودن جاده است. به این معنا که جاده های این استان ها بسیار طولانی و مستقیم هستند که باعث خواب آلودگی راننده می‌شود.علت بعدی جدا نبودن لاین های رفت و برگشت و در واقع نبود جداکننده در جاده ها است که باعث بروز تصادفات می شود. اما در کنار این موارد همچنان خستگی و خواب‌آلودگی و راننده با سرعت غیرمجاز است که موجب مرگ مسافران می شود. در جاده‌های کفی یا همان کویری و مسطح، راننده با این تصور که پیچ و خم زیادی در مسیر نیست، با دقت کمتری به رانندگی ادامه می‌دهد.

7 درصد بودجه کشور خرج تصادفات

بر اساس آماری که پلیس راهور اعلام کرده روزانه به طور میانگین 50  نفر درحوادث رانندگی کشور جان خودر ا از دست می‌دهند. در دو دهه گذشته بیش از ۴۰۰ هزار نفر در ایران جان خود را بر اثر این حوادث از دست داده‌ و بیش از ۶ میلیون نفر نیز مصدوم شده‌اند؛ این ارقام هراسناک، عمق یک فاجعه انسانی را نشان می‌دهد. آمارهای موجود نشان می‌دهد که تصادفات رانندگی هر سال حدود ۷ درصد تولید ناخالص ملی را می‌بلعد و هر سال ۹ تا ۱۱ درصد از بودجه کل کشور یعنی ۳۵ هزار میلیارد تومان به عنوان خسارت شخص ثالث پرداخت می‌شود.  همچنین سالانه ۷ هزار میلیارد تومان خرج درمان مجروحان تصادفات می‌شود که باید به آن ۷ درصد خسارت معادل تولید ناخالص داخلی اضافه شود. این البته فقط رقم خسارت های مادی قابل محاسبه در تصادفات رانندگی است.