نورنیوز-گروه سیاسی-دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر در موضعی تهدیدآمیز اعلام کرده که اگر ایران درباره برنامه هستهای خود به آمریکا به توافق نرسد، با «شدیدترین بمبارانها» مواجه خواهد شد. این سخنان که در مصاحبهای با شبکه خبری انبیسی مطرح شد، بخشی از راهبرد قدیمی دولت ترامپ در قبال ایران است؛ راهبردی که بر پایه تهدید، فشار حداکثری و تلاش برای وادار کردن ایران به عقبنشینی تنظیم شده است. در حالی که تهران همواره تأکید کرده که برنامه هستهای آن صلحآمیز است، واشنگتن با تکرار این ادعا، تلاش دارد تا از طریق "دیپلماسی اجبار" ایران را به یک توافق جدید و مطلوب آمریکا وادار کند.
واکنش قاطع ایران؛ رد فشار و تهدید
ایران اما تاکنون نشان داده که در برابر تهدیدات آمریکا منفعل نخواهد شد. مقامات ارشد کشور هم زمان با ارسال پاسخ نامه ترامپ اعلام کردند که ایران ضمن خویشتنداری هرگز در شرایط تهدید وارد مذاکره مستقیم با آمریکا نخواهد شد و تسلیم درخواستهای غیر قانونی و زیاده خواهانه واشنگتن نیز نمی شود.از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و عضو شورای عالی امنیت ملی در روز قدس امسال با اعلام موضع رسمی کشور، تأکید کرد که هرگونه اقدام نظامی آمریکا با پاسخی «متناسب» همراه خواهد شد و این میتواند به یک جنگ فراگیر در منطقه منجر شود. در موضعگیری اخیر، قالیباف هشدار داد که در صورت هرگونه تجاوز نظامی به ایران، پایگاههای آمریکا و متحدانش نیز در امان نخواهد ماند. این پیام روشن، نشاندهنده آمادگی ایران برای مقابله با هرگونه اقدام خصمانه است.
پاسخ ایران به آمریکا؛ مذاکره غیر مستقیم اما با حفظ بی اعتمادی
در کنار تهدیدات نظامی ترامپ، ادعای مذاکره میان ایران و آمریکا نیز در رسانهها مطرح شده است. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در جلسه هیئت دولت تأکید کرد که پاسخ جمهوری اسلامی به نامه ترامپ از طریق عمان به طرف آمریکایی منتقل شده است. وی تصریح کرد که در این پاسخ، هرچند مذاکره مستقیم رد شده، اما مسیر گفتوگوهای غیرمستقیم همچنان باز است. ایران همواره نشان داده که از اصل مذاکره پرهیز نمیکند، اما در عین حال، نسبت به حسن نیت آمریکا بدبین است. به گفته پزشکیان، دلیل این بدبینی، بدعهدیهای مکرر واشنگتن در توافقات بینالمللی و فشارهای اقتصادی یکجانبهای است که تاکنون علیه ایران اعمال شده است.
ترامپ و تلاش برای نمایش موفقیت در سیاست خارجی
دونالد ترامپ بهخوبی میداند که ایران تسلیم تهدیدات او نخواهد شد. با این حال، او در تلاش است تا پاسخهای صریح و قاطع ایران را به گونهای جلوه دهد که گویی تهران در برابر فشارهای او عقبنشینی کرده است. در واقع، ترامپ از این تاکتیک برای دستاوردسازی رسانهای و جلب حمایت داخلی استفاده میکند. وی که در بیشتر پرونده های سیاست خارجی تاکنون ناموفق بوده نیاز دارد تا خود را بهعنوان یک سیاستمدار موفق در عرصه بینالمللی نشان دهد. از این رو، ایجاد فضای رسانهای درباره مذاکرات ایران و آمریکا میتواند بخشی از راهبرد او برای نمایش موفقیت باشد.
نقش رسانهها در پیشبرد استراتژی ترامپ
رسانهها همواره یکی از ابزارهای اصلی در سیاست خارجی آمریکا بودهاند. در این راستا، شبکههایی نظیر سیانان و انبیسی، نقش مهمی در شکلدهی به افکار عمومی ایفا میکنند. انتشار اخبار تأییدنشده درباره آغاز مذاکرات میان ایران و آمریکا، میتواند بخشی از عملیات رسانهای باشد که با هدف تأثیرگذاری بر افکار عمومی داخلی و خارجی انجام میشود. هرچند تاکنون هیچ مقام رسمی در تهران یا واشنگتن این مذاکرات را تأیید نکرده، اما انتشار این اخبار میتواند به تقویت راهبرد فشاری آمریکا کمک کند.
سیاست ایران در برابر تهدیدات و دیپلماسی اجباری
در طول سالهای اخیر، ایران نشان داده که سیاست خارجی خود را بر اساس اصول مشخصی تنظیم کرده و از "دیپلماسی اجبار" آمریکا پیروی نخواهد کرد. تهران نهتنها در برابر تهدیدات نظامی کوتاه نیامده، بلکه در حوزه دیپلماتیک نیز همواره بر حفظ استقلال خود تأکید کرده است. رد مذاکره مستقیم با آمریکا و تأکید بر مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری عمان، نشاندهنده همین راهبرد است. ایران با در نظر گرفتن تجارب گذشته، از جمله خروج آمریکا از برجام، نسبت به وعدههای واشنگتن بیاعتماد است و خواهان تضمینهای عملی برای هرگونه توافق احتمالی است.
بازی ترامپ و واقعیتهای سیاست ایران
ترامپ با تهدیدهای خود، بهدنبال ایجاد فضایی است که نشان دهد ایران در برابر فشارهای او کوتاه آمده است. اما در عمل، تهران نهتنها تسلیم نشده، بلکه با حفظ مواضع اصولی خود، تلاش دارد تا مسیر دیپلماسی را بر اساس منافع ملی خود پیش ببرد. در این میان، فضاسازی رسانهای و تلاش برای نمایش موفقیت در سیاست خارجی، بخشی از استراتژی ترامپ است. با این حال، تا زمانی که تهران و واشنگتن رسماً موضوع مذاکرات را تأیید نکنند، نمیتوان این اخبار را چیزی بیش از گمانهزنی رسانهای دانست.
نورنیوز