نورنیوز-گروه بین الملل: نشست لندن که به میزبانی انگلیس برگزار شد، شامل ۱۸ کشور اروپایی و همچنین ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین بود. در این نشست، بر تداوم حمایت از اوکراین تأکید شد و کشورهای اروپایی بستههای جدید کمک نظامی و اقتصادی را وعده دادند. با این حال، این نشست در غیاب نمایندهای از آمریکا برگزار شد که خود نشانگر شکاف عمیق میان رویکرد اروپا و سیاستهای جدید کاخ سفید تحت رهبری دونالد ترامپ است.
این نشست دارای نکات کلیدی بود که از جمله آنها می توان به تأکید اروپا بر حمایت قاطع از اوکراین و تدوین تضمینهای امنیتی بلندمدت، افزایش بودجه دفاعی اروپا و کاهش وابستگی به آمریکا ، اختلاف نظر درباره نحوه برخورد با روسیه و لزوم مذاکره یا تداوم جنگ و غیبت نماینده آمریکا و نگرانی از کاهش حمایت واشنگتن از ناتو و اوکراین اشاره کرد.
مهمترین اظهارات مقامات اروپایی در نشست لندن
توسک در نشست لندن تأکید کرد که «غرب قصد تسلیم شدن در برابر روسیه را ندارد» و هشدار داد که هرگونه عقبنشینی در برابر مسکو میتواند به تضعیف امنیت کل اروپا منجر شود. وی افزود: «باید هر کاری انجام داد تا اطمینان حاصل شود که اروپا و آمریکا با یک صدا حرف میزنند.»
توسک همچنین تصریح کرد که اوکراین پیش از مذاکره با روسیه به حمایت مداوم و موضع قوی نیاز دارد و هرگونه صلح باید بر اساس شرایطی باشد که امنیت بلندمدت اوکراین را تضمین کند.
ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان برخلاف بسیاری از رهبران اروپایی، نسبت به ادامه جنگ در اوکراین ابراز نگرانی کرد و نشست لندن را «خطرناک» توصیف نمود. وی اعلام کرد که «رهبران اروپایی در لندن تصمیم گرفتند که به جای انتخاب صلح، به جنگ ادامه دهند» و این اقدام را اشتباه دانست. نخستوزیر مجارستان تأکید کرد که مجارستان طرفدار مذاکرات صلح است و خواهان راهحلی برای پایان سریع جنگ بدون تداوم درگیریهای نظامی است.
مارک روته، دبیرکل ناتو در نشست لندن اعلام کرد که برخی کشورهای اروپایی برنامههایی برای افزایش هزینههای دفاعی تدوین کردهاند و این امر را «خبر بسیار خوبی» توصیف کرد. وی گفت: «اروپا باید مسئولیت امنیت خود را بیش از پیش بر عهده بگیرد.»
دبیرکل ناتو در پاسخ به نگرانیها درباره کاهش حمایت آمریکا از اوکراین تصریح کرد که «واشنگتن همچنان به ناتو متعهد است»، اما کشورهای اروپایی باید در جهت توسعه قابلیتهای دفاعی خود مستقلتر عمل کنند.
افزایش هزینههای نظامی اروپا؛ ضرورت یا فشار آمریکا؟
یکی از پیامدهای کلیدی نشست لندن، تأکید کشورهای اروپایی بر افزایش بودجه دفاعی و توانمندسازی نظامی بود. مارک روته، دبیرکل ناتو، از برنامههایی برای افزایش هزینههای نظامی خبر داد و اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، خواستار تجدید تسلیحاتی سریع اروپا شد.
چرا اروپا به افزایش هزینههای دفاعی رو آورده است؟ علت اینکه اروپا به افزایش هزینههای دفاعی روی آورده است را باید در سه موضوع جستجو کرد.
فشار ترامپ: رئیسجمهور آمریکا بارها از اعضای ناتو خواسته است که سهم بیشتری در هزینههای نظامی بپردازند.
نگرانی از آینده ناتو: با تشدید اختلافات، اروپا نگران است که آمریکا از تعهدات خود در قبال ناتو عقبنشینی کند.
تهدید روسیه: اروپا نمیخواهد بدون حمایت آمریکا در برابر مسکو بیدفاع بماند، بنابراین به سمت تقویت نیروهای خود رفته است.
با این حال، افزایش هزینههای نظامی، فشار اقتصادی زیادی بر کشورهای اروپایی وارد کرده و برخی مانند مجارستان، به شدت با آن مخالف هستند.
اختلافات اروپا و آمریکا بر سر اوکراین؛ شکاف عمیقتر از همیشه
پس از دیدار تنشزای ترامپ و زلنسکی در کاخ سفید، مشخص شد که کاخ سفید به دنبال کاهش حمایت از اوکراین و تمرکز بر مذاکره با روسیه است. در مقابل، اروپا همچنان بر ادامه جنگ و فشار بر کرملین تأکید دارد.
اما مهمترین اختلافات بین اروپا و آمریکا را می توان در سه مساله کنکاش کرد.
حمایت مالی و نظامی از اوکراین: ترامپ از کاهش کمکهای آمریکا به اوکراین صحبت کرده، در حالی که اروپا خواهان افزایش حمایتهاست.
نقش ناتو: اروپا نگران است که واشنگتن نقش خود را در ناتو کاهش دهد و این ائتلاف را تضعیف کند.
مسیر صلح: ترامپ به دنبال توافق سریع با روسیه است، اما اروپا نگران یک صلح تحمیلی و ناپایدار است.
در نشست لندن، رهبران اروپایی تلاش کردند پیامی محکم به واشنگتن ارسال کنند که قصد ندارند اوکراین را تنها بگذارند، اما نبود آمریکا در این نشست، آینده همکاری ترانس آتلانتیک را بیش از پیش مبهم ساخته است.
آیا نشست لندن اروپا را به استقلال استراتژیک نزدیکتر کرد؟
یکی از پیامدهای نشست لندن، تأکید بر استقلال امنیتی اروپا و کاهش وابستگی به آمریکا بود. فرانسه و آلمان پیشنهاد تقویت همکاریهای نظامی و حتی اشتراکگذاری تسلیحات هستهای را مطرح کردند، اما این موضوع همچنان با مخالفتهایی روبرو است.
استقلال نظامی اروپا با چالشهایی روبرو است که از جمله آنها می توان به نیاز به سرمایهگذاریهای هنگفت، وابستگی سنتی کشورهای اروپایی به حمایت نظامی آمریکا و اختلاف نظر در میان کشورهای اروپایی در مورد مسیر آینده دفاعی اشاره کرد.
با این حال، نشست لندن نشان داد که اروپا در حال حرکت به سمت یک نقش مستقلتر در امنیت جهانی است، حتی اگر این روند به کندی پیش برود.
آینده روابط اروپا و آمریکا پس از نشست لندن
نشست لندن، به جای اینکه اتحاد اروپا و آمریکا را تقویت کند، بر شکافهای موجود تأکید بیشتری داشت. در حالی که اروپا تلاش میکند نقش پررنگتری در بحران اوکراین ایفا کند، آمریکا در حال فاصله گرفتن از تعهدات سنتی خود است.
از این رو بعد از برگزاری انی نشست چند سناریو پیش رو می تواند باشد .
تقویت استقلال نظامی اروپا: اگر اروپا بتواند به وعدههای خود عمل کند، احتمالاً شاهد یک ناتو اروپامحور خواهیم بود.
بازگشت آمریکا به تعهدات خود: اگر فشارها بر واشنگتن افزایش یابد، ممکن است کاخ سفید حمایت خود را از اوکراین ادامه دهد.
تشدید اختلافات و تضعیف ناتو: اگر تنشها ادامه یابد، ممکن است ناتو دچار تغییرات ساختاری یا حتی بحران بقا شود.
در نهایت، نشست لندن نشان داد که آینده روابط ترانس آتلانتیک بیش از هر زمان دیگری در هالهای از ابهام قرار دارد و بحران اوکراین تنها یکی از عواملی است که این شکاف را تشدید کرده است.