نورنیوز-گروه سیاسی: روابط ایران و قطر باید یک نوع مناسبات قوی و حساس قلمداد شود و رفتوآمدها هم برای تقویت روابط دو طرف نقش زیادی دارد. مشورت کردن میان دو کشور به گذر و عبور از بحرانهای منطقهای و بینالمللی کمک خواهد کرد و میتواند نقش مشخصی را ایفا کند.
باید توجه شود که قطر یکی از چند کشوری است که در میانجیگری بین حماس و اسرائیل نقش ایفا میکند و حضور مسئولان حماس در قطر هم این نقش را عملی و پررنگتر کرده است. ایران هم نسبت به توافقاتی که قرار است میان حماس و اسرائیل شکل بگیرد، حساسیت دارد و پیگیر مسائل اینچنینی است.
این درحالی است که دونالد ترامپ درحال اصرار بر اجرای یک طرح خطرناک است و از سوی دیگر لجاجت نتانیاهو در مقابل ایستادگی حماس باعث شده تا وضعیت پیچیده شود و حتی این مسائل بر روند تبادل اسرا تاثیر گذاشت و کارشکنی و تعلل اسرائیل هم مشهود است.
رفتوآمدهای مقامات ایالاتمتحده به اسرائیل و منطقه هم عملاً در جهت تحکیم مواضع تلآویو پیش میرود و این موضوع میتواند به بحران جدید در سطح منطقه و فلسطین بدل شود.
از سویی باید توجه شود که آغاز به کار ترامپ و تهدیدهایی که او درحال مطرح کردن است علناً باعث به چالش کشیده شدن روابط ایالاتمتحده با کشورها شده است. یکی از این چالشها، روابط آمریکا با ایران است. مواضعی که ترامپ درخصوص ایران اتخاذ کرده برای ناظران بینالمللی گیجکننده شده است؛ چراکه او از یکسو سخنان امیدوارکننده میزند و همزمان هم فهرستی از تهدیدهای خود را مطرح میکند.
این روند باعث میشود که دولتها نتوانند بفهمند که ماهیت سخنان ترامپ چیست و اساساً قرار است چه اتفاقی رخ دهد. با این شرایط، مشورت کردن و گفتوگو کردن میتواند نقاط تاریک مواضع آمریکا را روشن کند و این درحالی است که حملات و تهدیدهایی که ترامپ انجام داده شامل کشورهای منطقه و حتی متحدین آن هم میشود.
به همین جهت گاهی متحدان آمریکا هم نمیدانند که او قرار است چگونه رفتار کند یا اینکه نمیدانند، موضعی که وی اتخاذ کرده چگونه قرار است به خروجی برسد. برخی از سران منطقه که ادعاها یا تهدیدهای ترامپ آنها را بیشتر تحت فشار قرار داده (مانند مصر و اردن) سعی کردند، مواضع خود را در لفافه بیان کنند و در جایی هم مخالفت علنی خود را با طرحهای ترامپ بهخصوص نگاه او درباره غزه اعلام کردند. در چنین شرایطی نیاز به بحث و بررسی میان سران کشورها و ارزشیابی برای پاسخگویی به این تهدیدها بیش از هر زمان دیگر احساس میشود.
در این راستا باید توجه کرد که سفر امیر قطر به تهران مهم قلمداد میشود و در این میان برخیها فکر میکنند که او احتمالاً حامی پیامی خواهد بود. اما باید توجه شود که ردوبدل کردن پیامها میان ایران و آمریکا هیچ وقت قطع نشده و نمایندگی ایران در سازمان ملل فعال است و کانال سوئیس هم در این میان کار خود را انجام میدهد. در این راستا برخی از افراد و دولتها احساس میکنند که میتوانند، نقشی در این خصوص ایفا کنند و حتی کمک کنند و به نظر میرسد که این سفرها بیشتر به مسائل دوجانبه و هماهنگیهای منطقهای توجه خواهد داشت. بر این اساس سفر امیر قطر به تهران را هم میتوان در این راستا قلمداد کرد.
* سفیر و نماینده پیشین ایران در سازمان همکاری اسلامی
هم میهن