نگرانی اروپایی‌ها از تحمیل توافق صلح بر اوکراین

نورنیوز-گروه بین‌الملل: دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین رئیسان جمهوری آمریکا و روسیه روز چهارشنبه ( ۲۴ بهمن)  در یک تماس تلفنی ۹۰ دقیقه‌ای، در ارتباط با موضوع توقف درگیری‌ها در اوکراین گفت‌وگو کردند. ترامپ پس از این تماس تلفنی در شبکه اجتماعی تروث سوشال (Truth Social) نوشت که مسکو و واشنگتن به زودی مذاکرات را برای حل مناقشه در اوکراین آغاز خواهند کرد. در این راستا ونس  معاون دونالد ترامپ  رئیس جمهور آمریکا  هم در مونیخ با ولودیمیر زلنسکی، رئیس ‌جمهوری اوکراین دیدار کرد. ونس و زلنسکی از ارائه جزئیات بحث‌های خود در مونیخ خودداری کردند، اما رئیس ‌جمهوری اوکراین تأکید کرد که کشورش به «تضمین‌های امنیتی واقعی» نیاز دارد.

گفته می‌ شود دولت دونالد ترامپ پیشنهاد داده است که آمریکا ۵۰ درصد از سهام مواد معدنی کمیاب اوکراین را به عنوان غرامت برای کمک‌های نظامی و مالی ارائه شده به کی یف در طول جنگ روسیه دریافت کند. بر اساس این پیشنهاد، اوکراین کنترل بخشی از منابع معدنی ارزشمند خود را به جای بازپرداخت مالی به واشنگتن منتقل خواهد کرد. این طرح همچنین شامل امکان استقرار نیروهای آمریکایی برای حفاظت از این دارایی ها، مشروط به قطعنامه دیپلماتیک با روسیه است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا، این پیشنهاد را در نشستی در کی یف به ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین ارائه کرده است. به گفته هشت مقام آمریکایی که از این گفتگوها آگاهی دارند، بسنت پیش نویس این پیشنهاد را به زلنسکی تحویل داده است.

بسنت این پیش نویس را مطابق با هدف رئیس جمهوری آمریکا توصیف کرد، اما جزئیات بیشتری در مورد آنچه دولت آمریکا پیشنهاد کرده بود، فاش نکرد. زلنسکی در این دیدار، توافقنامه را امضا نکرد، بلکه گفت که برای مطالعه آن و مشورت با دیگران به زمان بیشتری نیاز دارد.

سفارت اوکراین در واشنگتن و سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید به درخواست ها برای اظهار نظر در این باره پاسخ ندادند.

نگرانی کشورهای اروپایی 

گروهی از کشورهای اروپایی که نگرانی‌های فزاینده‌ای در مورد اولویت‌های امنیتی آمریکا دارند، بی سر و صدا در حال کار بر روی طرحی برای اعزام نیرو به اوکراین با هدف کمک به اجرای هرگونه توافق صلح با روسیه در آینده هستند.

اگرچه جزئیات چندانی در مورد این طرح فاش نشده است، اما انگلیس و فرانسه در خط مقدم این کشورها قرار دارند.

کشورهای درگیر در این طرح تمایلی به ارائه جزئیات نداشته و قرار نیست امتیازی به ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهوری روسیه برای پایان جنگ سه ساله بدهند.

 اما به وضوح می توان تشخیص داد که ولودیمیر زلنسکی رئیس‌جمهوری اوکراین به دنبال تضمین برای برقراری صلح در کشورش است. او بهترین راه برای تضمین این امر را عضویت در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) می داند که از مدت‌ها پیش وعده آن به کی‌یف داده شده بود، اما با آمدن دونالد ترامپ این گزینه از روی میز رئیس‎ جمهوری آمریکا برداشته شده است.

رد مذاکره بدون اروپا 

زلنسکی رئیس جمهور اوکراین معتقد است که «اوکراین هیچ‌گاه توافقاتی که پشت سر ما و بدون مشارکت‌ما انجام شود، نمی‌پذیرد و این قانون باید برای تمام اروپا هم اعمال شود. تنها زمانی با پوتین صحبت خواهد کرد که اوکراین به توافقی مشترک با ترامپ و رهبران اروپایی رسیده باشد.

زلنسکی در خصوص تمایل خود به ایجاد یک اروپای قدرتمندتر گفته که مبارزه سه‌ساله اوکراین با ارتش مهاجم روسیه ثابت کرد که بنیان تشکیل ارتش اروپایی وجود دارد. ارتش اروپایی موضوعی است که مدت‌ها میان برخی از رهبران قاره اروپا مورد بحث بوده است. من واقعاً باور دارم که زمان آن فرا رسیده است و نیروهای مسلح اروپا باید ایجاد شوند.»

آنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان هم نسبت به هرگونه تلاش برای تحمیل توافق صلح بر اوکراین هشدار داد.

اما دیوید لمی، وزیر خارجه بریتانیا گفت که او دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی را تشویق خواهد کرد تا در آینده همکاری‌های خود را عمیق‌تر کنند. بهترین تضمین امنیتی برای اوکراین در برابر تهاجمات آینده روسیه، پیوند دادن صنعت، کسب‌وکار و توانمندی‌های دفاعی آمریکا به آینده اوکراین است.

اینکه آیا این ایده در میان رهبران اروپایی مورد پذیرش قرار خواهد گرفت یا نه، هنوز مشخص نیست.

هر چند که اتحادیه اروپا یکی از بزرگترین حامیان کی‌یف بوده است، اما اختلافات سیاسی در درون اتحادیه اروپا در خصوص رویکرد این بلوک به مسکو و واقعیت‌های اقتصادی از جمله سطح بدهی‌های ملی که بر هزینه‌های دفاعی تاثیر گذاشته، مانع از حمایت‌های بیشتر در این موضوع شده است.

رادوسواف سیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان  هم گفت:  اعتبار کل ایالات متحده و نه فقط دولت ترامپ، بستگی به نحوه پایان جنگ [اوکراین] دارد. اروپا به‌طور فوری به برنامه‌ای برای اوکراین و امنیت خود نیاز دارد، وگرنه سایر بازیگران جهانی برای آینده ما و نه لزوماً مطابق با منافع ما تصمیم خواهند گرفت.

 دونالد توسک، نخست‌وزیر لهستان هم  گفت که اروپا به برنامه‌ای مستقل برای اوکراین و امنیت خود نیاز دارد، وگرنه آینده آن توسط قدرت‌های دیگر تعیین خواهد شد. او در ایکس نوشت: «اروپا به‌طور فوری به برنامه‌ای برای اوکراین و امنیت خود نیاز دارد، وگرنه سایر بازیگران جهانی برای آینده ما و نه لزوماً مطابق با منافع ما تصمیم خواهند گرفت.»

«پیت هگست» وزیر دفاع آمریکا ، بر بازگشت اوکراین به مرزهای ۲۰۱۴ تاکید و در واقع امکان پذیرش کی یف در ناتو را رد کرده بود.

اولاف شولتس، صدراعظم آلمان،  هم مونیخ تاکید کرد که هیچ توافق صلحی نباید بر اوکراین تحمیل شود و تامین حاکمیت اوکراین شرط اصلی برقراری صلح خواهد بود.

شولتس در واکنش به تماس اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با ولادیمیر پوتین درباره جنگ اوکراین، که بدون حضور مقامات اوکراینی انجام شد، اظهار داشت: «صلحی که دیکته شود، هرگز مورد حمایت ما قرار نخواهد گرفت.»

«مارک روته» دبیر کل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ( ناتو ) از کشورهای اروپایی خواست از عدم حضور احتمالی خود در پای میز مذاکره برای حل و فصل مناقشه اوکراین شکایت نکنند و در عوض به دنبال ارائه ایده های ملموسی برای اوکراین باشند.

وی تاکید کرد که اروپا باید ایده ها و پیشنهادات خاصی را درباره چگونگی تضمین امنیت اوکراین پس از محقق شدن صلح ارائه دهد و در عین حال نیز هزینه های دفاعی را افزایش دهد.

روته تصریح کرد که اعضای ناتو به طور مشترک معتقدند که اوکراین باید برای مذاکره با روسیه در بهترین موقعیت قرار داشته باشد.

دبیر کل ناتو همچنین از اتحادیه اروپا خواست به کمک های نظامی خود به کی یف در همین راستا ادامه دهند.

«پیتر سیجارتو» وزیر امور خارجه مجارستان نیز در همین ارتباط گفت که اتحادیه اروپا تلاش خواهد کرد تا روند دستیابی به توافق صلح و پایان درگیری ها در اوکراین را مختل کند.

وی همچنین از گفت و گوی تلفنی «ولادیمیر پوتین» و «دونالد ترامپ»، روسای جمهور روسیه و آمریکا و همچنین از قصد آن ها برای برگزاری نشستی در مورد مناقشه اوکراین استقبال کرد.

«پیتر پاول» رئیس جمهوری چک اذعان داشت که اروپا باید پس از دستیابی به یک موضع مشترک در مذاکرات صلح در اوکراین شرکت کند.

وی تاکید کرد که اروپا باید نشان دهد که می تواند مسئولیت آینده خود را بر عهده بگیرد و به حمایت از اوکراین از جمله بازسازی آن ادامه دهد

کی‌یر استارمر نخست‌وزیر انگلیس چند روز پیش در اظهاراتی محتاطانه گفت: «من به قابلیت‌های خاص ورود نمی کنم، اما می دانم چنانچه صلح برقرار شود، باید نوعی تضمین امنیتی برای اوکراین وجود داشته باشد و انگلیس نقش خود را در این مورد ایفا خواهد کرد.»

چنانچه روسیه و اوکراین بتوانند در مذاکرات صلح پیشرفت داشته باشند و به توافق برسند، اقدامات احتیاطی امنیتی کمتر و نیروی کوچکتری مورد نیاز است.

اما کارشناسان و مقامات هشدار داده اند که اروپایی‌ها باید به جای تیمی از نیروهای حافظ صلح سازمان ملل موسوم به «کلاه آبی ها»، یک گروه قدرتمند و مهم را در اوکراین مستقر کنند.

بن هاجز ژنرال بازنشسته ارتش ایالات متحده و فرمانده آمریکایی ارتش اروپا در ناتو در این خصوص تاکید کرد که «این نیرو باید به اندازه‌ای قدرتمند باشد که چنانچه روس‌ها قصد به چالش کشیدن این نیرو را داشته باشند، درهم شکسته شوند».

 وی خاطرنشان کرد: «بی تردید روس ها تلاش برای مقابله با این نیرو را در برنامه خواهند داشت. آنها تک تک توافق ها را نقض می کنند. بنابراین اگر نیرویی به آنجا بفرستیم، باید شامل نیروی هوایی، نیروی زمینی، پهپادها، ضد پهپادها، دفاع هوایی و موشکی نیز باشد. اما اگر به جای آنها کلاه آبی ها وارد اوکراین شوند، زیر پای روس ها له می شوند».

اما دومینیک ترانکان ژنرال بازنشسته فرانسوی و فرمانده پیشین نیروهای فرانسوی در سازمان ملل، نیروهای حافظ صلح را برای برای استقرار در اوکراین مناسب تر ارزیابی کرد. وی در خصوص اعزام نیرو از کشورهای مختلف حامی اوکراین افزود: «اجرای این عملیات با حضور سربازانی از سراسر جهان نزدیک به یک سال طول می کشد».

اعزام نیرو به اوکراین

به نوشته آسوشیتدپرس، درحالیکه زلنسکی بر ارسال دستکم ۱۰۰ هزار تا ۱۵۰ هزار نیرو تاکید کرده، اما منابع آگاه می گویند تعداد مدنظر اروپا ۳۰ هزار تا ۴۰ هزار نفر است.

مکرون در مصاحبه با روزنامه فایننشال تایمز گفت که ایده استقرار یک نیروی عظیم در اوکراین «دور از تصور» است. وی افزود: «ما باید کارهایی انجام دهیم که مناسب و واقع بینانه باشد و به خوبی در مورد آنها فکر، تخمین و مذاکره شده باشد».

همزمان پیت هگست وزیر دفاع امریکا در مقر ناتو شرایطی را تشریح کرد که براساس آن ایالات متحده ممکن است با ارسال نیرویی به اوکراین برای تضمین پایان جنگ کمک کند.

هگزت خطاب به حدود ۵۰ کشور حامی غرب موسوم به «رامشتاین» گفت: «هر گونه تضمین امنیتی باید توسط نیروهای توانمند اروپایی و غیر اروپایی پشتیبانی شود. اگر آنها به اوکراین بروند، این کار باید به عنوان بخشی از یک ماموریت غیر ناتو باشد. هر متحد اروپایی که به اوکراین نیرو بفرستد، در صورت حمله از سوی روسیه، از تضمین امنیت جمعی ناتو بهره مند نمی شود. وی تاکید کرد که «نیروهای آمریکایی در اوکراین مستقر نخواهند شد». او در ادامه هیچ توضیحی در مورد نقش واشنگتن در این میان ارائه نکرد.

هرچند آندری سیبیها وزیر دفاع اوکراین هشدار داد: «هر گونه تضمین امنیتی بدون آمریکایی ها غیرممکن است».