دیپلماسی یا مقابله‌به‌مثل/ واکنش تند اروپا به جنگ تجاری ترامپ

نور نیوز-گروه بین الملل: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار دیگر تهدید به اعمال تعرفه‌های جدید بر کالاهای اتحادیه اروپا، چین، کانادا و مکزیک کرده است. این اقدام که با هدف کاهش وابستگی اقتصادی آمریکا و تقویت تولید داخلی انجام می‌شود به‌سرعت با واکنش شدید مقامات اروپایی مواجه شده است. رابرت هابک، وزیر اقتصاد آلمان، تأکید کرده که اروپا برای اقدامات تلافی‌جویانه آماده است و به آمریکا هشدار داده که این سیاست می‌تواند عواقب ناگواری داشته باشد.

واکنش تند اروپا: آماده برای مقابله به مثل

اتحادیه اروپا سابقه‌ای طولانی در مقابله با سیاست‌های حمایت‌گرایانه ترامپ دارد. در دوره اول ریاست‌جمهوری او، اروپا در برابر تعرفه‌های فولاد و آلومینیوم اقدام متقابل انجام داد و اکنون نیز برای مقابله با دور جدید تعرفه‌ها آماده شده است. مقامات بروکسل به‌وضوح اعلام کرده‌اند که در صورت اجرای تعرفه‌های جدید، کالاهای آمریکایی مشمول تعرفه‌های تلافی‌جویانه خواهند شد. هابک هشدار داده که آمریکا نباید تصور کند این اقدامات بدون پاسخ باقی خواهند ماند، زیرا اقتصاد این کشور نیز از وابستگی به بازارهای اروپایی مصون نیست.

 آلمان در خط مقدم جنگ تعرفه‌ای

 آلمان به‌عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا از جمله آسیب‌پذیرترین کشورها در برابر این تنش‌های تجاری محسوب می‌شود. صادرات آلمان به آمریکا بخش قابل‌توجهی از درآمدهای این کشور را تشکیل می‌دهد و هرگونه افزایش تعرفه‌ها می‌تواند زنجیره تأمین بسیاری از صنایع آلمانی را مختل کند. خودروسازی، صنایع شیمیایی و ماشین‌آلات صنعتی از جمله بخش‌هایی هستند که بیشترین ضربه را خواهند خورد. به همین دلیل، آلمان از جمله نخستین کشورهایی است که سیاستی سخت‌گیرانه در قبال تعرفه‌های جدید آمریکا اتخاذ کرده است.

 اجماع اروپایی: یکپارچگی در برابر تهدید اقتصادی

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت اتحادیه اروپا در مقابله با تهدیدهای اقتصادی، توانایی این اتحادیه در اتخاذ مواضع مشترک است. روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، تأکید کرده که اتحادیه اروپا باید همچنان به مذاکرات تجاری با آمریکا ادامه دهد، اما در عین حال برای اقدامات تلافی‌جویانه نیز آماده باشد. بروکسل تلاش دارد تا از طریق ابزارهای دیپلماتیک، آمریکا را به کاهش تنش‌ها ترغیب کند، اما در صورت شکست مذاکرات، اتحادیه اروپا قادر خواهد بود از ظرفیت اقتصادی خود برای مقابله استفاده کند.

 پیامدهای اقتصادی برای اروپا و آمریکا

اعمال تعرفه‌های جدید نه‌تنها برای اتحادیه اروپا، بلکه برای اقتصاد آمریکا نیز پیامدهای گسترده‌ای خواهد داشت. در گذشته، اقدام‌های تلافی‌جویانه اروپا باعث افزایش قیمت کالاهای آمریکایی در بازارهای بین‌المللی و کاهش صادرات این کشور شد. اکنون نیز اروپا می‌تواند با اعمال تعرفه بر کالاهایی مانند خودروهای آمریکایی، محصولات کشاورزی و فناوری‌های پیشرفته، فشار اقتصادی مضاعفی بر واشنگتن وارد کند. این موضوع می‌تواند به کاهش اشتغال در برخی ایالت‌های صنعتی آمریکا منجر شود و در نهایت به ضرر تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان آمریکایی تمام شود.

جنگ تجاری یا بازگشت به میز مذاکره؟

دو قطب بزرگ تجاری جهان، آمریکا و اتحادیه اروپا در آستانه تقابلی هستند که می‌تواند سرنوشت اقتصادی هر دو را متحول کند. اگر سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ بی‌وقفه ادامه یابد، واکنش اروپا نیز اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. صحنه این رقابت به‌مانند صفحه‌ای از یک بازی شطرنج پیچیده است. می توان انتظار داشت که هر حرکت آمریکا با پاسخی حساب‌شده از سوی اروپا مواجه شود.

از یک‌سو، می‌توان سناریوی تیره‌ای را متصور شد که در آن، جنگ تعرفه‌ای شدت می‌گیرد، هزینه‌های تولید افزایش می‌یابد و زنجیره‌های تأمین جهانی در هم می‌شکند. اروپا با اعمال تعرفه‌های متقابل، فشار مضاعفی بر کالاهای آمریکایی وارد خواهد کرد. خودروسازان آلمانی، تولیدکنندگان فولاد فرانسوی و صادرکنندگان مواد غذایی ایتالیایی، همگی زیر سایه این بحران قرار خواهند گرفت. در آن‌سو، کشاورزان آمریکایی و شرکت‌های فناوری مستقر در سیلیکون ولی نیز با کاهش صادرات به اروپا آسیب خواهند دید.

اما در مقابل، گزینه‌ای دیگر نیز بر روی میز مذاکره قرار دارد؛ مسیر دیپلماسی اقتصادی. اتحادیه اروپا احتمالا به تلاش‌های دیپلماتیک خود برای منصرف سازی واشنگتن  از اتخاذ تصمیمات تندروانه ادامه خواهد داد. مذاکراتی فشرده میان بروکسل و واشنگتن می‌تواند این تنش را به فرصتی برای تدوین توافقات جدید تجاری تبدیل کند.

در حال حاضر موضوعی که نگرانی ها در اروپا را افزایش داده این است که سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ یک بار دیگر اقتصاد جهانی را در آستانه یک جنگ تجاری گسترده قرار داده است. اتحادیه اروپا که در گذشته تجربه مقابله با چنین سیاست‌هایی را داشته، این بار نیز آماده پاسخگویی است. با این حال، شدت واکنش اروپا و سرنوشت این جنگ اقتصادی به تصمیم‌های آتی دولت آمریکا و توانایی بروکسل در مدیریت بحران بستگی دارد. در هر صورت، جهان شاهد یکی از حساس‌ترین دوره‌های تنش اقتصادی میان دو قطب بزرگ تجاری خواهد بود.