چرا دلار رکورد می‌شکند؟

نورنیوز-گروه اقتصادی: بر اساس آمار، قیمت دلار در بازار غیررسمی روز پنج‌شنبه به 83 هزار و750 تومان رسید که نسبت به روز چهارشنبه این قیمت حاکی از افزایش 300 تومانی داشت.

ضمن اینکه دلار در بازار رسمی نیز با افزایش همراه بود به طوری که هر دلار آمریکا درمرکز مبادلات به قیمت 68 هزار و 805 تومان معامله می شد.

امروز البته قیمت دلار در اوایل معاملات بازار غیر رسمی 83 هزارو 510 تومان داد و ستد شد ولی در پایان کاری بازار و تا زمان انتشار این گزارش به قیمت 83 هزار و650 تومان فروخته شد. همچنین در مرکز مبادلات نیز دلار ۶۸ هزار و ۷۹۰ تومان و حواله آن به ۶۶ هزار و ۹۱۶ تومان قیمت خورد.

***قیمت دلار و یورو امروز شنبه

قیمت رسمی دلار آمریکا بر اساس آخرین آمار معاملات سامانه ارز تجاری (توافقی) توسط بانک مرکزی اعلام شد و قیمت اسکناس دلار به ۶۸ هزار و ۷۹۰ تومان و حواله آن به ۶۶ هزار و ۹۱۶ تومان رسید. ‌

امروز (شنبه ۱۳ بهمن ماه ۱۴۰۳) قیمت دلار آمریکا بر اساس معاملات ثبت شده توسط بانک‌ها و صرافی‌ها در سامانه ارز تجاری (توافقی) نسبت به روز گذشته با ۱۵ تومان کاهش در اسکناس‌های یک دلاری، در زمان تهیه این گزارش هر یک دلار اسکناس آمریکا به نرخ ۶۸ هزار و ۷۹۰ تومان معامله شد و حواله دلار آمریکا نیز با کاهش ۱۵ تومانی به قیمت ۶۶ هزار و ۹۱۶ تومان به فروش رفت.

روند افزایش قیمت دلار آمریکا از انتهای سال ۱۴۰۱ تا به امروز نشان ازافزایش ۲۷ هزار تومان دارد که رشد قیمتی ۶۵ درصدی را تجربه کرده است.

این در حالی است که قیمت هر اسکناس یورو با کاهش ۱۳۷ تومانی به قیمت ۷۱ هزار و ۵۳۸ تومان معامله شد و نرخ فروش حواله یورو نیز با کاهش ۱۳۳ تومانی، به قیمت ۶۹ هزار و ۵۸۹ تومان رسید.

***دلایل افزایش قیمت دلار

کارشناسان اقتصادی مهم ترین دلایل افزایش قیمت دلار در بازار ایران را سال نوچینی، آغازبه کار دولت جدید آمریکا و راه اندازی بازار ارز تجاری عنوان می کنند.

هر چند این کارشناسان معتقدند افزایش قیمت دلار را نمی توان به دو یا سه متغیر نسبت داد وعوامل متعددی در گرانی ارز دخیل هستند.

به اعتقاد کارشناسان دلایلی عمده ای مانند: نگرانی از کاهش درآمدهای ارزی به دلیل تشدید تحریم‌ها، رفع تعهد ارزی صادرکنندگان و انتقال معاملات نیما به بازار تجاری با هدف یکسان سازی نرخ ارز، تقاضای فصلی در افزایش نوسانات ارزی، سال نوی چینی به دلیل افزایش معاملات و مراودات مالی بین فعالان اقتصادی ایران و چین، افزایش تقاضای خرید ارز برای تأمین اجناس شب عید و خبرهای مربوط به افزایش قیمت حامل های انرژی هر چند این خبر از سوی دولت رد شد اما تاثیر خود را در بازار ارز گذاشت، موجب افزایش قیمت ارز در بازار داخل شد.

*** بازار از نگاه تحلیلگران

فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، اخیرا در نشست خبری در مورد بی‌ثباتی نرخ ارز در روزهای اخیر گفت: «در برنامه هفتم برای دولت و بانک مرکزی تکلیفی مشخص شده است تا با راه‌اندازی سامانه مبادله ارزی فرآیند قیمت‌گذاری ارز در بازار بر اساس عرضه و تقاضا انجام شود. با اجرای این طرح، طبیعی است که به جهت تغییر در جریان عرضه و تقاضا نرخ ارز اندکی افزایش پیدا کند.»

همچنین مرتضی عزتی کارشناس اقتصادی، با بیان اینکه بازار کشش افزایش بیشتر نرخ ارز را ندارد، معتقد است که خبرمذاکرات ایران با اروپا و آمریکا می‌تواند باعث ریزش نرخ دلاربه کانال٧٠ هزار تومانی شود مگر اینکه دولت نخواهد نرخ دلار پایین بیایید.

وی با بیان اینکه بازار ارز در ایران تحت عوامل مختلفی نوسان دارد، گفت: در میان عوامل مختلف، بازار نسبت به ترامپ حساسیت بیشتری دارد و اظهارات ترامپ و تیم او در بازار ارز به سرعت اثر می‌گذارد. اما در این بین عده‌ای نوسان‌گیر وجود دارند که تلاش می‌کنند این نوسانات ادامه پیدا کند و به این شرایط دامن می‌زنند.

بهاالدین حسینی هاشمی، مدیرعامل اسبق بانک صادرات نیز درباره این موضوع می گوید: سیاست تک نرخی شدن ارز به زیان بسیاری از واسطه‌ها تمام شد و این گروه‌ در تلاش هستند تا با جوسازی زمینه ورود و دخالت دولت در بازار ارز را فراهم کرده تا از این میان کسب سود کنند. بنابراین به نظر می‌رسد لازم نیست دولت در بازار آزاد ورود کرده و در نهایت نوسانات کاهش یافته و بازار به تعادل می‌رسد.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به عوامل و زمینه‌های بروز نوسانات ارزی اخیر در بازار ارز گفت: در رابطه با نوسانات اخیر نرخ ارز به ویژه اینکه در دو ماه اخیر که مسیر هیجانی را در پیش داشت، عوامل درونی و بیرونی بسیاری اثرگذار است. یکی از مهم‌ترین اقداماتی که در مدت اخیر بر بازار ارز اثرگذار بود، رویکرد تک نرخی کردن ارز است.

مدیر عامل اسبق بانک صادرات، گفت: علاوه بر این، هر ساله، سه ماهه پایانی سال، زمانی است که بازار به استقبال تورم سال آینده می‌رود. همچنین تقاضاهای ارزی در سه ماهه پایان سال با افزایش روبرو است. همچنین تولیدکنندگان از جمله در زمینه مواد غذایی و به ویژه پوشاک در ماه‌های اخر سال در جهت افزایش تولید خود برای تامین نیاز بازار، نیاز ارزی بیشتری دارند. ضمن اینکه، پایان سال و آغاز سال جدید با ماه رمضان هم زمان است، برای تامین نیازهای کالاها و همچنین مواد غذایی تقاضای ارز نیز بیشتر از سال‌های دیگر است. بنابراین، در سه ماهه پایانی سال، تقاضا برای ارز به طرز چشمگیری افزایشی است.

وی تصریح کرد: در طرف دیگر، عوامل خارجی مانند آمدن ترامپ به عنوان رئیس جمهوری جدید در آمریکا، یکی درگیر از عوامل روانی اثرگذار بر بازار آزاد ارز است. همچنین وقایع و تحولات منطقه‌ای که در سوریه و لبنان رخ داد نیز بر بازار ارز اثرگذار بود.

این کارشناس بانکی با اشاره به لزوم عدم دخالت دولت در بازار آزاد و فروکش شدن تدریحی حباب دلار و تعدیل نرخ آن در بازار آزاد گفت: به نظر می‌رسد که دولت در این شرایط نباید در بازار آزاد ارز دخالت کند تا درس عبرتی برای کسانی شود که از نوسانات هیجانی کسب سود می‌کنند و با جو سازی، ارز گران قیمت را به مردم فروخته و ارز ارزان قیمت را پس از مداخله بازار ساز و سیاست‌گذار خریداری می‌کردند.

***گرانی ارز و تاثیر مخرب آن در اقتصاد

گرانی ارز می‌تواند تأثیرات منفی زیادی بر اقتصاد یک کشور داشته باشد.

1. افزایش هزینه واردات: با افزایش قیمت ارز، هزینه واردات کالاها و خدمات نیز بالا می‌رود. این موضوع می‌تواند به افزایش قیمت کالاهای مصرفی و مواد اولیه برای تولید منجر شود.

2. تورم: گرانی ارز معمولاً باعث افزایش تورم می‌شود. وقتی هزینه‌های واردات افزایش می‌یابد، تولیدکنندگان برای جبران هزینه‌های خود، قیمت محصولات را بالا می‌برند که این امر به افزایش عمومی قیمت‌ها منجر می‌شود.

3. کاهش قدرت خرید: با افزایش قیمت‌ها، قدرت خرید مردم کاهش می‌یابد. این موضوع می‌تواند به کاهش مصرف و تقاضا در بازار منجر شود که خود به رکود اقتصادی دامن می‌زند.

4. نوسانات بازار: گرانی ارز معمولاً باعث نوسانات شدید در بازارهای مالی و اقتصادی می‌شود. این نوسانات می‌تواند به عدم اطمینان در سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی اقتصادی منجر شود.

5. تأثیر بر صادرات: اگرچه گرانی ارز ممکن است برای صادرکنندگان سودآور باشد، اما اگر هزینه‌های تولید نیز بالا برود، ممکن است توان رقابتی آنها در بازارهای بین‌المللی کاهش یابد.

6. مشکلات اجتماعی: افزایش قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید می‌تواند به نارضایتی اجتماعی و اعتراضات عمومی منجر شود، که خود مشکلات بیشتری برای دولت‌ها ایجاد می‌کند.

7. بیکاری: با افزایش هزینه‌های تولید و کاهش تقاضا، ممکن است شرکت‌ها مجبور به کاهش نیروی کار خود شوند که این امر به افزایش بیکاری منجر می‌شود.

در مجموع، گرانی ارز می‌تواند به طور گسترده‌ای بر اقتصاد یک کشور تأثیر بگذارد و چالش‌های جدی برای دولت‌ها و شهروندان ایجاد کند.