آیا معاهده مشارکت جامع ایران و روسیه دارای ابعاد راهبردی است؟

نورنیوز-گروه سیاسی: مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوراسلامی ایران امروز شنبه ۲۶ دی ماه برای سفر رسمی سه روزه عازم  تاجیکستان و روسیه می شود.امضای معاهده مشارکت جامع همکاری‌های راهبردی میان تهران و مسکو یکی از مهم‌ترین بخش‌های سفر پزشکیان به روسیه است. این اقدام نقطه عطفی در تقویت اقتدار منطقه‌ای و گسترش همکاری‌های استراتژیک ایران در سطح بین‌المللی است.

این معاهده که در حوزه‌هایی همچون اقتصادی، سیاسی، امنیتی و نظامی طراحی شده، نشان‌دهنده پیگیری مداوم سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی ایران برای تقویت جایگاه کشور در عرصه جهانی است. تدوین این معاهده بر اساس اصول حکمت، عزت و مصلحت، به‌ویژه در شرایط کنونی که جهان شاهد تحولات ژئوپولتیک و اقتصادی است، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. این معاهده که بر اساس قانون معاهده سال ۱۳۷۹ و با توجه به روند رو به توسعه روابط دو کشور در چند دهه اخیر شکل گرفته، نشان‌دهنده رویکرد فراجناحی است که در تمامی دولت‌های مختلف ایران دنبال شده و اکنون به نتیجه رسیده است.

 تاکید بر روابط بلندمدت و پایدار ایران و روسیه

یکی از برجسته‌ترین جنبه‌های این معاهده، تأکید بر روابط بلندمدت و پایدار میان ایران و روسیه است. این معاهده که بر مبنای اصول منشور سازمان ملل متحد تنظیم شده، شامل بیش از ۳۰ محور مختلف از جمله حوزه‌های اقتصادی،پولی و مالی، حمل‌ونقل، سرمایه‌گذاری، انرژی، کشاورزی و امنیت غذایی است.

این توافق‌نامه نه تنها به گسترش تجارت و سرمایه‌گذاری میان دو کشور کمک می‌کند، بلکه به‌طور ویژه به تقویت زیرساخت‌های اقتصادی و شبکه‌سازی بلندمدت در این زمینه‌ها توجه دارد. این همکاری‌ها به‌ویژه در راستای تقویت تولیدات داخلی ایران و فراهم‌کردن بازارهای جدید برای کالاهای ایرانی در سطح منطقه و جهان است. از طرفی، همکاری‌های دوجانبه در زمینه انرژی و کشاورزی نیز برای هر دو کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. علاوه بر این، معاهده مذکور در تقویت بلوک ضددلار و مقابله با تسلط دلار در نظام مالی جهانی نقش کلیدی دارد.

 نقش معاهده در تقویت صلح و ثبات منطقه‌ای

این معاهده نشان‌دهنده نقش حیاتی جمهوری اسلامی ایران در ثبات و امنیت منطقه‌ای است. ایران و روسیه در شرایط کنونی به‌عنوان دو بازیگر اصلی در ایجاد تعادل در برابر نظام تک‌قطبی غرب و تحریم‌های اقتصادی و سیاسی، همکاری نزدیک دارند.

این همگرایی استراتژیک در حوزه‌های مختلف از جمله در برابر سیاست‌های اقتصادی یک‌جانبه‌گرایانه آمریکا و سایر قدرت‌های غربی، یک پیام قوی به دنیا ارسال می‌کند که ایران می‌تواند در کنار کشورهای هم‌ سو ، به‌ویژه روسیه، به‌عنوان یک قدرت مؤثر در نظم جهانی جدید نقش ایفا کند. از سوی دیگر، همکاری‌های نظامی و امنیتی ایران و روسیه به تقویت قدرت دفاعی هر دو کشور و مقابله با تهدیدات مشترک کمک می‌کند. در این راستا، معاهده مشارکت جامع نیز به‌عنوان یک ابزار مهم در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به حفظ و تقویت این ثبات و صلح در منطقه و جهان کمک خواهد کرد.

 پاسخ به انتقادات و تلاش‌های رسانه‌های غربی

همزمان با امضای این معاهده، برخی رسانه‌ها و جریان‌های غربی تلاش دارند تا از طریق سیاه‌نمایی و حاشیه‌سازی، این توافق‌نامه را به‌عنوان نشانه‌ای از وابستگی بیش از حد ایران به روسیه یا انزوای بین‌المللی ایران معرفی کنند. این ادعاها نه تنها فاقد مبنای واقعی هستند بلکه نشان‌دهنده عدم درک صحیح از روابط ایران و روسیه و ظرفیت‌های متقابل دو کشور است. واقعیت این است که این معاهده نشان‌دهنده یک همکاری متوازن و سودآور برای هر دو طرف است. ظرفیت‌های روسیه در حوزه‌های مختلف و نیاز جدی این کشور به همکاری با ایران، به‌ویژه در زمینه انرژی و ترانزیت، نشان‌دهنده اهمیت و توازن روابط استراتژیک بین دو کشور است.

نتایج بلندمدت و راهبردی معاهده ایران و روسیه

این معاهده صرفاً یک اقدام تاکتیکی یا کوتاه‌مدت نیست، بلکه به‌عنوان یک راهبرد بلندمدت برای توسعه روابط اقتصادی و سیاسی میان دو کشور طراحی شده است.

نتایج این توافق در میان‌مدت و بلندمدت آشکار خواهد شد و به گشایش‌های اقتصادی و سیاسی در سطح جهانی و منطقه‌ای کمک خواهد کرد. با توجه به ساختار جهانی جدید و تلاش برای مقابله با سیاست‌های انزوای دیپلماتیک غرب، این معاهده می‌تواند به تقویت جایگاه ایران در عرصه‌های مختلف کمک کند. همچنین، این معاهده می‌تواند گامی مؤثر در شکستن سلطه نظام تک‌قطبی جهانی باشد که توسط قدرت‌های غربی ایجاد شده است.

امضای این معاهده می‌تواند علاوه بر تقویت روابط ایران و روسیه، به ایجاد یک نظم جدید در منطقه و جهان کمک کند که در آن امنیت و ثبات بیشتر از همیشه برقرار باشد.