روابط لبنان و ایران بر پایه ارزش‌ها بنا شده است

نورنیوز-گروه بین الملل: محمد وسام المرتضی وزیر فرهنگ لبنان که دارای کارشناسی حقوق، کارشناسی ارشد در قضاوت، و دکتری در قانون خاص است، در گفت و گو با «نورنیوز» چگونگی روابط ایران و لبنان و تاثیر شهادت رهبران مقاومت بخصوص شهید سید حسن نصرالله برفعالیت جریان مقاومت را تشریح کرد.

- می توانید در مورد روابط ایران و لبنان برامون توضیح بدید 

همانطور که به وضوح قابل مشاهده است روابط لبنان و ایران در اصل بر پایه ارزش‌ها بنا شده است. و این امر امروزه در روابط بین کشورها نادر است. یعنی من از پایه‌هایی که بر اساس منافع بنا شده‌اند، انتقاد نمی‌کنم. اما به طور خاص بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری لبنان، ریشه‌های این رابطه بر پایه ارزش‌هایی چون رد ظلم، حمایت از مظلومین، پایبندی به اصول اخلاقی، دوستی با دیگران، همکاری و تعاون برای دستیابی به خیر در منطقه و جهان، و عدم تسلیم در برابر استکبار بنا شده است. این چیزی است که در واقع رابطه لبنان و ایران را در سطح مردمی و در سطح تعامل رسمی به هم پیوند می‌دهد، حتی کسانی که با گرایش‌های ایرانی همسو نیستند،  به این که ایران رویکردی متفاوت با سایر کشورها دارد و  برای مردم لبنان احترام واقعی قائل است احترام می گذارند. 

- به نظر شما چرا شهید بزرگوار حسن نصرالله مردم لبنان و اهل مقاومت را شریف ترین و کریم ترین و پاک ترین مردم دنیا خطاب می کرد؟ 

احترام و قدردانی واقعی از تمام تلاش و فداکاری‌ مردم لبنان امری بود که باعث می شد سید در سخنرانی هایش به ویژه  پس از بحران‌های بزرگ، تاکید کند که مردم مقاوم لبنان شریف‌ترین و پاک‌ترین مردم هستند، زیرا این مردم در آزمایش‌های سخت ثابت کرده است که صرفاً حامی یک حزب نیست بلکه حامی لبنان و خط مقاومت است‌. اما نکته بسیار مهم دیگری که سید (رحمه الله علیه) به مردم بعلبک و بقاع گفتند این بود که گفتند شما محیط حامی مقاومت نیستید، شما خود مقاومتید. پس بین این محیط و این مقاومت ارتباط تنگاتنگی وجود دارد. و پایداری مقاومت، حاصل پایداریاین محیط است. و همه اینها به معنای این است که این موضوع در عصر ما که منافع بر ارزش‌ها و معنویات غلبه دارد، استثنایی است، بدون شک شایسته است که این محیط به همان اندازه شرافتمند، پاک در رویکردها و عزتمند توصیف شود. 

- مردم لبنان سالهاست که به الگویی برای مقاومت در همه ی دنیا تبدیل شده اند، به نظر شما سید در وصول این مردم به این جایگاه چه نقشی داشت؟ 

در این مقاومت در لبنان چه چیزی وجود دارد؟ محیط انسانی حامی مقاومت در لبنان به سطحی از بلوغ رسیده است که الهام‌بخش همه مردم آزادی خواه در سطح جهان و حتی در دین داری شده است. یا به تعبیری چشم همه به آن دوخته شده است. یعنی بسیاری در این دنیا نمی‌توانند درک کنند که چگونه یک محیط لبنانی در این کشور کوچک از نظر جغرافیایی، همه این نقش‌ها را ایفا کرده و همه این دستاوردها را کسب کرده است.

سید شهید فرزند مقاومت است، محصول آن است. اما این مانع نمی‌شود که با دیدگاه هویتی، ثبات، آینده‌نگری، عمق تفکر و مجموعه‌ای از مهارت‌های دیگر که خداوند به او عطا کرده بود و خود ایشان (رحمه الله علیه) آن‌ها را پرورش داد، این محیط را در سطح آگاهی، رویکرد نهادی ارتقا دهد. ما در نهایت، مردم شرقی هستیم و به سمت احساسات گرایش داریم. اما ایشان، خود را و کل این محیط را در فضایی قرار داد که باعث می‌شد امور را به روشی موثرتر به هم نزدیک کنند. و همه این‌هایی که ایشان کاشت، باعث شد که لبنان و لبنانی‌ها و مقاومت و محیط مقاومت، از پس تجاوز اخیر برآیند؛ جایی که همه دنیا با هدف سرنگونی مقاومت، چه از نظر مادی و چه از نظر روانی، در برابر آن متحد شدند، اما موفق نشدند و ان‌شاءالله موفق نخواهند شد، زیرا آنچه ایشان کاشت، فصلی نیست، بلکه برای همه فصول است و ان‌شاءالله ما از آن به عنوان چشمه‌ای برای روشنایی و هدایت استفاده خواهیم کرد تا با هر چالشی که در آینده با آن روبرو می‌شویم، مقابله کنیم.

- جنگ اخیر را به جنگ اراده‌ها و انتخاب‌ها توصیف می کنند به نظر شما شهادت رهبران مقاومت می‌تواند بر مقاومت و اهالی آن تأثیر بگذارد؟ آیا شهادت سید تأثیری بر اراده مردم داشته است؟

من با تواضع تمام، این نظر را مطرح می‌کنم که از دست دادن سید خسارتی جبران‌ناپذیر است. اما اکنون باید بر قلب خود سخت بگیریم، زیرا این اندوه عمیقی است که شایسته مقام والای ایشان است. این اندوه می‌تواند پیامدهای روانی و مادی ای داشته باشد. اما در بحبوحه نبرد، اندوه باید به تعویق بیفتد. حتی امروز هم می‌گویم که باید اندوه خود را به تعویق بیندازیم. با دیدن اندیشه‌ها و دیدگاه‌های سید متوجه می‌شویم که او برای همه موقعیت‌ها آماده بود. یکی از این موقعیت‌های بسیار دشوار، ترور رهبران است. او حتی ترور شخص خود را نیز پیش‌بینی کرده بود و برای این واقعه‌ نیز آمادگی داشت. سید با توجهی که به این قضیه داشت، شرایطی را با حضور خود پایه‌گذاری کرد که باعث شد مقاومت و محیط مردمی حامی مقاومت و لبنان در برابر این تجاوز مقاومت کنند و به آن پایان دهند.

-    در هفته آخر منتهی به آتش بس شاهد کشته شدن یک تاریخدان 70 ساله اسرائیلی در جنوب لبنان بودیم آیا می توانید در مورد دلیل این امر توضیح بدهید.

 مشکل اصلی اسرائیل، این است که می‌خواهد به دنیا و به خود و به مردم خود بقبولاند که بین آن‌ها و فلسطین اشغالی پیوندی وجود دارد. روایت اسرائیلی آن‌طور که باید مستند نیست و نه غصب فلسطین را توجیه می‌کند و نه ادامه حضور صهیونیست‌ها و مستعمره‌نشینان در سرزمین فلسطین را. آن‌ها همیشه می‌خواهند روایتی مبتنی بر تحریف تاریخ بسازند. به همین دلیل به تاریخ شما حمله می‌کنند و در عین حال سعی می‌کنند بخشی از این تاریخ و میراث تاریخی را به خود اختصاص دهند. اسرائیل همیشه سعی در تحریف تاریخ دارد. آن‌ها با میراث تاریخی شما مشکل دارند، زیرا این میراث هویت شما را در این سرزمین ثابت می کند و آن‌ها فاقد چنین میراثی هستند.

اخیراً این موضوع به طور اتفاقی در یکی از شهرهای بخش مرکزی به نام شَمِع و قلعه باستانی آن آشکار شد. در این قلعه زیارتگاه پیامبری به نام شمعون الصفا وجود دارد. شمعون نامی یهودی است اما در این منطقه بین یهودیان و غیریهودیان رایج است. وقتی اسرائیلی‌ها وارد شمع شدند، یک جعل‌کننده تاریخ هفتاد ساله را که آثار جعل او در کرانه باختری مشهور است، با خود آوردند تا روایتی بسازد که نشان بدهد این سرزمین یهودی و اسرائیلی است. این مورخ جعل‌کننده به همراه نیروهای گولانی توسط قهرمانان مقاومت کشته شد و این موضوع افشا شد. پس از حدود یک هفته، اسرائیلی‌ها دوباره به همان منطقه رفتند و قلعه را منفجر کردند اما مرقد نبی شمعون را باقی گذاشتند. من نمی‌توانم نتیجه دیگری جز این بگیرم که اسرائیلی‌ها این مقبره را برای سوءاستفاده‌های آینده نگه داشته‌اند.  مبارزه فرهنگی ما با اسرائیل همین قدر عمیق و تاریخی است.

- در مورد بقیه آثار تاریخی لبنان، جنگ چه تأثیری بر آن‌ها داشته است؟

اسرائیلی‌ها تقریباً آثار باستانی صور و معبد بعلبک را نابود کردند. این دو اثر در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌اند، و فقط ملی نیستند. علاوه بر این، اسرائیلی‌ها با کینه توزی، آثار قدیمی‌ دیگری را نیز هدف قرار داده‌اند. مثلاً مساجد باستانی در شهر برعشیت و مناطق دیگر در شهرهای مرزی با فلسطین اشغالی. بازار باستانی شهر نبطیه و خانه‌های قدیمی در نبطیه و همچنین یک اثر رومی مهم در شهر قصر نباء در بقاع. اسرائیلی‌ها با کینه توزی، خانه قدیمی بسیار زیبایی در مجاورت قلعه بعلبک به نام خانه المنشیه را نیز هدف قرار دادند. آن‌ها نه از تخریب سنگ‌ها و ساختمان‌ها و نه از آسیب رساندن به آثار باستانی دریغ نکردند.

- آیا لبنان شکایاتی در این زمینه ثبت کرده است؟

بله، ما شکایت‌هایی را ثبت کرده‌ایم، به ویژه در مورد قلعه شمع که اخیراً تخریب شد. این قلعه، تنها یک ماه قبل از تخریب، توسط یونسکو تحت حفاظت ویژه قرار گرفته بود. آسیب رساندن به اثری که تحت حفاظت ویژه یونسکو است، می‌تواند منجر به پیگرد قانونی در دادگاه کیفری بین‌المللی شود. ما در این سطح شکایت‌هایی را ثبت کرده‌ایم و در انتظار هستیم تا بتوانیم با انجام بررسی‌های کامل از تمام آثار باستانی در سراسر لبنان، شکایت‌های دیگری را نیز مطرح کنیم.

-    با توجه به این که شما قاضی هستید می توانم نظر شما را در مورد احکام بین المللی که برای نتانیاهو و وزیر جنگش صادر شده بدانم؟

من هنوز هم علامت سؤال بزرگی در مورد اثربخشی و کارایی نهادهای جامعه جهانی به طور کلی دارم. و ما از زمانی که حوادث غزه شروع شد، دیدیم که چه بلایی بر سر بیمارستان‌ها، مدارس، کودکان، زنان، سالمندان، اماکن عبادت و حتی مدارس آونروا و سربازان یونیفیل آمد، و هیچ‌کس تکان نخورد، حتی دادگاه کیفری بین‌المللی نیز با وجود صدور دستور بازداشت، اقدامی انجام نداد. یعنی اگر چیزی از نظر معنوی مهم باشد اما در سطح اجرا،  کشوری جرات نکند این دستورات را علیه خود یا علیه هر یک از این افراد اجرا کند؟ چه ارزشی خواهد داشت. باید صبر کنیم و ببینیم در دنیا چه تعاملی با این احکام خواهد شد.

- سید همیشه به ما می گفت که پیروزی در پیش است. می توانید در مورد این پیروزی برایمان توضیح بدهید؟

این پیروزی با آگاهی عمیق پایه ریزی می شود. این رژیم چرا در این منطقه ایجاد شد؟ چه پروژه ای قرار بود اجرا شود؟ به نظر من، این میراثی غربی است که ایالات متحده آمریکا به ارث گذاشته است. اسرائیل در نهایت یک کشور یا یک رژیم نیست. این یک پایگاه نظامی پیشرفته برای غرب است. آنها یهودیان را از سراسر جهان آوردند و آنها را در اینجا قرار دادند تا به این پروژه خدمت کنند و من معتقدم که آمریکا دیر یا زود پس از همه این سال ها متوجه خواهد شد که آن بذری که در اینجا کاشته شده است، اگرچه تفرقه، جنگ و مشکلات بین کشورهای منطقه تولید می کند و برای مردم مرگ و خونریزی به بار می آورد اما ایالات متحده آمریکا ارا به نتیجه ای که می خواست نمی رساند.

آن روز دست از حمایت او خواهد کشید. و در آن زمان، او به تنهایی در مسیر نابودی قرار خواهد گرفت. تازه آن وقت است که اندازه خساراتی که به مردم منطقه وارد شده، کشف خواهد شد. حتی یهودیانی که از سراسر جهان آورده شدند تا به این رژیم مشروعیت بدهند، از بدبختی رنج می برند. اما قطعا اگر این امر با آگاهی مردم منطقه همراه شود، روزی خواهد آمد که نه تنها پیروزی بر این پروژه شوم را خواهیم دید بلکه آینده ای بهتر که شایسته فداکاری های مردم منطقه و آرزوهای این مردم است پایه گذاری خواهد شد.

- شما لبنانی ها در این جنگ فدیه های بزرگی دادید. به نظر شما اگر بخواهیم این قربانی و نقشی را که سید داشت قدردانی کنیم، تشییع سید  باید چگونه انجام بگیرد؟

به هیچ وجه قابل قبول نیست مگر اینکه تشییع جنازه سید یک نقطه عطف تاریخی به معنای واقعی کلمه باشد. یک نقطه عطف که همه چیزهایی را که دشمن سعی کرده است از طریق تجاوز به دست آورد، از بین ببرد و آینده ای که در آن ما بر دشمن و همه طرح ها و پروژه های او تسلط داشته باشیم، پایه ریزی کند. و این نقطه عطف نه تنها برای لبنان یا لبنانی ها یا مردم منطقه، بلکه برای همه آزادیخواهان جهان ضروری است. و این مستلزم بینش و سازماندهی استثنایی در همه ابعاد است.

- اگر دوست دارید پیامی به مردم ایران بدهید.

روابط ایران و لبنان بر اساس ارزش‌ها بنا شده و این دوستی که مردم دو کشور را به هم پیوند داده و به هم پیوند خواهد داد، برای آینده‌ای بهتر و واقعیت بهتری پایه گذاری شده است. من برای مردم برادر ایران آرزوی بهترین‌ها را دارم. اگر کمک و حمایت ایران برای لبنان و لبنانی‌ها و مقاومت و محیط مقاومت در لبنان نبود، لبنان به حال خود رها می‌شد. ایران آمد تا لبنان را به اندازه‌ای تقویت کند که بتواند در برابر دشمن اسرائیلی آماده شود و لبنان را از این منطق که "قدرت لبنان در ضعف آن است"، به منطق دیگری سوق داد، به رده بسیار مهم‌تری. حالا قدرت لبنان در قدرت اوست.

در اقتدار مقاومت آن. پایداری!مقاومت! ما به عنوان دو ملت متمدن و شایسته، مقدر هستیم که در شکوفایی این منطقه سهم داشته باشیم و آن را بر اساس اصول محکم‌تری بازسازی کنیم. ما از طریق همکاری می‌توانیم به این هدف دست یابیم، علی‌رغم همه مشکلات و علی‌غم همه خسارات و هزینه ای که برای انجام این وظیفه الهی می‌پردازیم. من مردم ایران را تحسین می‌کنم و برایشان آرزوی بهترین‌ها را دارم. سپاسگزارم. خدا حفظتان کند. ممنونم. 
- موفق و سربلندباشید.