بشار اسد؛ از ظهور تا افول

نورنیوز-گروه بین الملل: بشار حافظ اسد در ۱۱ سپتامبر ۱۹۶۵ در دمشق، سوریه متولد شد. او فرزند دوم حافظ اسد، رئیس‌جمهور پیشین سوریه، و انیسه مخلوف است. بشار در خانواده‌ای علوی با نفوذ و سیاسی بزرگ شد. برخلاف برادرش باسل، که برای جانشینی پدر آماده می‌شد، بشار علاقه چندانی به سیاست نشان نمی‌داد و به تحصیلات خود در زمینه پزشکی پرداخت.

او در سال ۱۹۸۸ از دانشکده پزشکی دانشگاه دمشق فارغ‌التحصیل شد و به عنوان پزشک چشم‌پزشک مشغول به کار شد. برای تکمیل تخصصش به لندن رفت و در بیمارستان‌های آنجا به کارآموزی پرداخت.

ورود به سیاست

زندگی بشار اسد زمانی دچار تحول شد که برادرش باسل، وارث مورد نظر حافظ اسد، در سال ۱۹۹۴ بر اثر یک تصادف رانندگی درگذشت. پس از این حادثه، بشار به سوریه بازگشت و به تدریج وارد عرصه سیاسی شد. او آموزش‌های نظامی دید و در ساختار سیاسی حزب بعث جایگاهی پیدا کرد.

پس از درگذشت حافظ اسد در سال ۲۰۰۰، بشار به عنوان رئیس‌جمهور سوریه انتخاب شد. پارلمان سوریه پیش از انتخابات، حداقل سن ریاست‌جمهوری را کاهش داد تا بشار بتواند در سن ۳۴ سالگی به قدرت برسد.

ریاست‌جمهوری و تحولات سوریه

بشار اسد در آغاز ریاست‌جمهوری خود وعده اصلاحات اقتصادی و سیاسی داد. او تلاش کرد با به‌کارگیری تکنولوژی‌های نوین و گشودگی نسبی در فضای اقتصادی، تصویری مدرن از سوریه ارائه دهد. با این حال، اصلاحات وعده داده شده هیچ‌گاه به صورت کامل اجرایی نشد.

در سال ۲۰۱۱، با آغاز اعتراضات که در کشورهای عربی (بهار عربی) شکل گرفت، سوریه نیز دستخوش اعتراضات گسترده شد. این اعتراضات به سرعت به درگیری‌های مسلحانه و در نهایت جنگ داخلی تبدیل شد.

در چنین شرایطی گروههای تروریستی تکفیری مانند داعش و جبهه النصره و گروه موسوم به ارتش آزاد ترکیه و همچنین جدایی طلبان کرد ( قسد)وارد درگیری‌های گسترده با ارتش این کشور شدند و بخش‌های قابل توجهی از خاک سوریه را اشغال و حکومت مستقل تشکیل دادند.

بسیاری از کشورهای منطقه و جهان از جمله آمریکا، ترکیه، عربستان سعودی و قطر، به حمایت مالی، نظامی و سیاسی از گروه‌های مخالف بشار اسد پرداختند. این حمایت‌ها به مخالفان اسد قدرت بیشتری برای مقابله با حکومت او داد.

حکومت بشار اسد با حمایت‌هایی از جانب ایران، روسیه و حزب‌الله لبنان توانست بر گروههای تروریستی پیروز شود و بیشتر بخش‌های تصرف شده را مجددا به کنترل خود نگه درآورد

زندگی شخصی

بشار اسد در سال ۲۰۰۰ با “اسماء الاخرس”، یک زن سوری-بریتانیایی که در حوزه بانکداری کار می‌کرد، ازدواج کرد. اسماء نقش پررنگی در به تصویر کشیدن یک چهره مدرن برای بشار ایفا کرد. این زوج سه فرزند دارند: حافظ، زین، و کریم.

چالش‌ها

بشار اسد در طول حدود۲۴ سال حکومت در سوریه با چالش‌های متعددی روبرو بود؛ از جنگ داخلی و بحران انسانی گرفته تا تحریم‌های بین‌المللی و فشارهای اقتصادی.

سوریه یک کشور چندقومیتی و چندمذهبی است و حکومت اسد که به شدت به جامعه علوی تکیه دارد، در مدیریت تنش‌های قومی و مذهبی نیز با چالشهای جدی روبرو بود. همین مسئله باعث شد بخش زیادی از جامعه سنی کشور علیه او موضع بگیرند.

 از سال ۲۰۱۱ تاکنون یکی از مهمترین تهدیدات حکومت بشار اسد، اشغال بخشی از خاک این کشور توسط ارتش آمریکا و گروههای مسلح وابسته به ترکیه بود.

فشارهای بین‌المللی و تحریم‌ها

حکومت بشار اسد به دلیل اتهام‌های مربوط به نقض حقوق بشر، استفاده از سلاح‌های شیمیایی، با تحریم‌های شدید بین‌المللی مواجه شد. این تحریم‌ها اقتصاد سوریه را فلج کرد و به تضعیف حکومت مرکزی انجامید.

سقوط

گروه جبهه النصره( تحریر الشام) که از سوی ترکیه حمایت می شوند پس از پیروزی ارتش این کشور در مبارزه با تروریسم از پنج سال قبل در چارچوب توافق سوچی در استان ادلب مستقر بودند. این گروه مسلح از ده روز قبل و با انجام عملیات گسترده در منطقه حلب پیشروی از شمال این کشور به سمت دمشق را آغاز کرد.

گروه تحریر الشام با همکاری سایر گروههای مسلح که از بخش جنوبی سوریه اقدام به عملیات نظامی برای علیه ارتش این کشور کردند نیمه شب شنبه ۱۷ آذرماه موفق به تسخیر دمشق و ساقط نمودن دولت بشار اسد شدند و به ۲۴ سال حکومت وی بر سوریه پایان دادند.

رسانه ها اعلام کردند بشار اسد شب گذشته و پس از نفوذ شورشیان مسلح به دمشق با هواپیمای اختصاصی پایتخت سوریه را به مقصد نامعلوم ترک کرد