سکه زرد جایگزین پول سبز شد؛ قیمت‌ها واقعی‌اند یا حباب؟

نورنیوز- گروه اقتصادی: بازار طلای ایران تحت تاثیر بازارهای جهانی روند افزایشی به خود گرفته است. آخرین قیمت‌های گزارش شده در بازار تهران نشان می‌دهد تمام سکه طرح جدید به محدوده 55 میلیون تومان رسیده و هر گرم طلای 18 عیار نیز در محدوده 4 میلیون و 300 هزارتومان نرخ گذاری می‌شود. افزایش قیمت طلا درحالی است که نرخ دلار با افزایش محسوسی همراه نبوده و به نسبت فلز زرد نوسانات کمتری را تجربه کرده است.

آمار تاریخی یک روند فرسایشی و کم نوسان در معاملات دلار را نشان می‌دهد. مطابق با این آمار طی روزهای گذشته نرخ دلار در حفظ محدوده‌های بالاتر از  64 هزار تومان ناکام مانده و در سطوح فعلی ناپایدار است. پول سبز درحالی تمایلی برای رشد سریعتر از خود نشان نمی‌دهد که محدوده‌های جاری حتی بسیار پایین‌تر از ارقام پیش‌بینی شده دلالان پس از  پاسخ موشکی ایران به جنایات رژیم صهیونیستی است.

این اتفاق درشرایطی رخ داده که افزایش نرخ ها در بازار رسمی فشار مضاعفی بر قمیت‌های حاشیه‌ای ایجاد کرده است؛ اما به نظر می‌رسد جبهه تقاضا همچنان در یارگیری از جناح سیاست‌گذاران و عوامل خارجی ناموفق است و نیروی لازم برای فتح سریع قیمت‌ها را درخود نمی‌بیند.

در مقابل، اظهارات کارشناسان حاکی از آن است که بازارساز به عنوان عرضه‌کننده اصلی همچنان قدرتمند مانده و توانسته نبض بازارها را در دست خود حفظ کند. عرضه مستمر ارز در بازارهای رسمی و کاهش زمان تخصیص ارز به واردکنندگان از جمله عوامل تاثیرگذار در ثبات بازار ارز به شمار می‌رود.

البته موضوع مهم دیگر این است که سرمایه‌ها برای مصون ماندن از ریسک‌های خارجی به سمت بازار ارز نرفته‌اند و این بار پول فلزی را به ارزهای کاغذی ترجیح داده‌اند. عدم شکل‌گیری تقاضای احتیاطی قوی در بازار ارز به دلیل آن است که درحال حاضر توانایی دلار در حفظ ارزش پس‌اندازها در عرصه جهانی متزلزل شده است و نمی‌توان مثل گذشته به آن اعتماد کرد.

بازار ارز و طلای ایران درحال حاضر علی رغم عوامل خارجی از سیاست‌های داخلی تاثیر می‌پذیرند. توانایی بانک مرکزی در حفظ نقدینگی و جلوگیری از شکل گیری موج تقاضای سفته بازانه در بازارها می تواند ثبات بازار از مجرای داخلی را تضمین کند. در مقابل برخی اقدامات برای بی‌ثبات کردن قیمت‌ها می تواند از طریق شکل گیری انتظارات منفی قدرتمند به هیجانات در بازارها دامن بزند.

فارغ از این موارد، برخی سناریو‌ها در خصوص امکان موفقیت بریکس در جایگزینی ارزهای ملی در تجارت، تقویت شده است و برخی گمانه زنی‌ها درخصوص اقدام به خرید ریال توسط بانک‌های مرکزی کشورهای عضو بریکس رنگ و بوی واقعیت گرفته است. این اتفاق می‌تواند تحولات بسیار مهمی در بازار ارز و طلای ایران به دنبال داشته باشد.

ترس بازارهای جهانی از ترکیدن حباب طلا

در روزهایی که روند بازارهای مالی دنیا ارتباط خود را با نماگرهای اقتصادی قطع کرده، قیمت اونس طلای جهانی از رقم بی سابقه 2730 دلار عبور کرده است. برآوردها نشان می دهد نرخ اونس جهانی در یکسال گذشته، یعنی درست زمانی که مقاومت 2 هزاردلاری خود را برای همیشه از دست داد، بیش از 36 درصد رشد کرده است. این تاریخ حدود 10 ماه از زمانی که بانک‌مرکزی امریکا اقدام به کاهش نرخ بهره کرد عقب‌تر است. در این مدت نرخ طلا درست برعکس روندی که انتظار می رفت بعد از کاهش نرخ تورم و افزایش نرخ رشد اقتصادی امریکا طی کند را پیموده است.

از طرفی با اینکه برخی کارشناسان رشد تقاضای طلا از طرف بانک‌های مرکزی را عامل رشد قیمت‌ها در سال گذشته می‌دانستند، تازه‌ترین گزارش‌ها نشان می‌دهد تقاضای بانک‌های مرکزی برای طلا  از ابتدای سال 2024 ثابت مانده است. این موضوع در کنار رکود تقاضای کالایی طلا در بازار زیورآلات هند و چین معادلات را پیچیده‌تر کرده است.

عامل دیگری که از طرف کارشناسان برای رشد نرخ طلا عنوان می‌شود، تنش‌های روسیه و اوکراین و افزایش نگرانی‌ها در خصوص پایداری صلح در خاورمیانه است. هرچند این موضوع روند افزایشی قیمت طلای جهانی را پشتیبانی می‌کند اما نتوانسته نفت و سایر فلزات و فرآورده‌های معدنی را از رکود خارج کند. چنین اتفاقی نشان می‌دهد که جنگ نیز نمی‌تواند نوسانات طلا طی روزها و ماه‌های گذشته را به طور کامل توضیح دهد.

البته عامل ترسناک دیگر برای طلا و دلار اقدامات اخیر کشورهای عضو بریکس در جایگزینی ارزهای ملی در تجارت مشترک است. این کشورها در حال تقویت مبادلات مالی از طریق نظام پایاپای ارزی هستند و بسترهای جایگزینی را برای کنارگذاشتن سیستم مالی یکپارچه سوئیفت، توسعه داده‌اند. گفته می‌شود بانک‌های مرکزی عضو این پیمان بعد از طلا اقدام به خرید و افزایش ذخایر ارزهای ملی کشورهای هم پیمان در سبد دارایی خود کرده اند. موضوعی که رکود تقاضا در هر دو بازار دلار و طلا را به دنبال می‌آورد و می تواند بحران سال‌های گذشته در وال استریت را تکرار کند.

اقدامات اخیر کشورها برای ایران نیز امیدوارکننده است، چرا که بانک‌های بزرگ مرکزی مثل چین و روسیه به زودی برای خرید ریال اقدام می‌کنند و این اتفاق تحول بزرگی در بازار مبادله این کشور به دنبال خواهد داشت.

با تمام این تفاصیل هر روز بر تعداد کارشناسانی که در خصوص رشد بیشتر طلا مردد می‌شوند افزوده می‌شود و گمانه زنی‌ها در خصوص احتمال ترکیدن حباب طلا از گوشه و کنار به گوش می‌رسد.

به گفته برخی کارشناسان،‌ طلا دیگر تنها گزینه سرمایه گذاری در بازارهای بین المللی نیست و رقبای سرسختی را کنار خود می‌بیند. رشد معاملات انواع دارایی دیجیتال و سایر بازارهای سوداگرانه در دنیا باعث شده که جریان سرمایه بین بازارها تقسیم شود و جبهه تقاضا در بازارهای سنتی دیگر قدرت گذشته را نداشته باشد. حال آنکه تمامی این بازارها نیز در بالاترین درجه تردید قرار داشته و در شرایط بحرانی هیچ کدام سنگر امن و قابل اطمینانی برای سرمایه‌ها نخواهند بود. ترس و طمع در بازارهای مالی، حجم معاملات را به اوج می‌رساند که عموما اولین نشانه از آغاز بحران است.