ایران و ریاست جمهوری پزشکیان

نورنیوز-گروه بین‌الملل: روزنامه الکترونیکی رای الیوم به بررسی ایران در دوران ریاست جمهوری مسعود پزشکیان، پرداخته و نوشته است: از ابتدای رقابت سیاسی در ایران بر سر انتخابات ریاست جمهوری تا پیروزی  مسعود پزشکیان‌، ناظران سیاسی سعی کردند تا به یک چارچوب تحلیلی مناسبی در خصوص خط مشی سیاست خارجه تهران طی چهار سال آینده دست یابند اما هیچ یک از این تحلیل‌ها و الگوهای ارائه شده به اندازه کافی کامل و عمیق نبوده اند. مهم ترین دلیل این موضوع عدم آشنایی کافی تحلیل گران و ناظران به شخصیت  مسعود پزشکیان و موضع اصلاح طلبان در داخل ایران است. از همان ابتدا (پزشکیان) با حسن روحانی مورد مقایسه قرار گرفت و اشتباه از همین جا آغاز شد.

رئیس جمهور فعلی ایران بارها اعلام کرد که به عنوان یک اصلاح طلب به اصول جمهوری اسلامی ایران پایبند است. این اختلاف میان  پزشکیان و تقریبا همه اصلاح طلبان کاندید ریاست جمهوری باعث شد تا شورای نگهبان قانون اساسی با نامزدی وی برای انتخابات ریاست جمهوری موافقت نماید. با آغاز رقابت انتخاباتی و پیش افتادن وی در نظرسنجی‌ها‌، بسیاری از دنبال کنندگان تحولات اعلام کردند که  پزشکیان همان روحانی دوم است و در صدد حل و فصل چالش‌ها با غرب برخواهد آمد و ایران اهداف منطقه ای خود را فراموش خواهد کرد. چنین نگرشی نگرانی بسیاری را برانگیخت و حتی بر همپیمانان منطقه ای تهران نیز تاثیر گذاشت.

در نهایت  پزشکیان در انتخابات پیروز شد و بر اساس وعده‌های گذشته خود پس از تصدی منصب ریاست جمهوری به طور رسمی عهده دار پیشبرد مسائل مهم متعددی در سیاست خارجه ایران شد. اولویت‌های وی فقط مذاکره با آمریکا و توافق هسته ای نبود همچنان که خود توضیح داد و اعلام کرد که روابط خوب با همسایگان را در راس اهداف سیاست منطقه ای خویش قرار داده است.

 پزشکیان برخلاف رؤسای جمهور پیشین ایران یکی از افراد با سابقه در نهادهای اطلاعاتی و امنیتی کشور نبود و بر همین اساس وقتی از منطقه غرب آسیا سخن می‌گفت به طور مشخص با چالش‌های فعالیت در این منطقه آشنا نبود. 

 پزشکیان سالها است که اعتقاد دارد با عدم دخالت در تحولات منطقه ایران می‌تواند موقعیت کنونی خود را حفظ کند و بر سایر پرونده‌ها در خارج از منطقه تمرکز نماید اما نتانیاهو در ابتدای ریاست جمهوری  پزشکیان و در خود مراسم تحلیف او را با واقعیت‌های منطقه و منطق کشمکش‌های ایران آشنا کرد. اسرائیلی‌ها اسماعیل هنیه را پس از شرکت در مراسم رسمی و در ابتدای ریاست اصلاح طلب‌ها در ایران ترور کردند تا همگان بدانند که ایران بخشی از تنش‌ها را تشکیل نمی‌دهد بلکه به زور به سوی تنش‌ها سوق داده می‌شود.

در دوران پیروزی  پزشکیان این ترس و نگرانی به شدت در رسانه‌های گروهی انتشار یافت مبنی بر اینکه ایران به " محور مقاومت " پشت خواهد کرد و موضوع فلسطین را فراموش خواهد نمود. اما مشاهده کردیم که رئیس جمهور جدید ایران طی چند روز پس از ترور شهید هنیه حال و روز خوبی نداشت و در نهایت اندوه و غم از رهبر فقید حماس یاد می‌کرد و پس از ترور وی مراسم سوگواری و یادبود متعددی در تهران برگزار شد تا افراد به گونه بهتری با دیدگاه‌های آقای  پزشکیان و رویکرد وی نسبت به تحولات منطقه آشنا شوند.

رئیس جمهور ایران در سخنرانی‌های متعددی تاکید کرد که ایجاد نزدیکی میان کشورهای منطقه و وحدت میان کشورهای اسلامی بهترین راه حمایت از فلسطین است.

  پزشکیان به عنوان یک گام رو به جلو همانند سایر رؤسای جمهور ایران‌، عراق را به عنوان اولین مقصد سفرهای خارجی خود برگزید تا نشان دهد که همسایگان ایران همواره در اولویت قرار دارند. آقای  پزشکیان به عنوان یک سیاست مدار که هیچ تجربه ای در زمینه مسائل امنیت منطقه ای و حضور در عراق ندارد‌، وارد بغداد شد در حالی که طرح‌های عمرانی و توافقنامه‌های همکاری بسیاری با خود به همراه داشت.

او حتی با رهبران اقلیم کردستان عراق دیدار کرد و با آنها در خصوص مسائل امنیتی به گفت وگو پرداخت. حتی بصره به عنوان یک شهر مرزی نزدیک به ایران برای وی حائز اهمیت بود و طی سفر خود خواهان سرعت بخشیدن به طرح‌های مشترک گردید. علاوه بر همه اینها بسیاری از ایرانیان و عراقی‌ها ساکن مناطق مرزی با هم دارای روابط اقتصادی و حتی خانوادگی هستند و اهمیت دادن به شیوه زندگی مرزنشینان یکی از وظایف دولت‌ها در بغداد و تهران به شمار می‌رود.

سیاست ایجاد نزدیکی میان کشورهای منطقه در تاریخ چهل ساله جمهوری اسلامی ایران به دوران ریاست جمهوری رفسنجانی فقید بازمی‌گردد. تهران در دوران ریاست جمهوری وی از بهترین روابط با کشورهای عربی برخوردار بود. هم اکنون اگر این سیاست را میراث به جا مانده از رفسنجانی برای اصلاح طلب‌ها بدانیم در خواهیم یافت که بهترین فرصت فراروی کشورهای عربی قرار دارد تا بار دیگر به جای تبلیغات منفی علیه ایران در رسانه‌های گروهی خود سیاست صلح و آشتی با ایران را در پیش بگیرند.

ما همگی می‌دانیم که ازسرگیری روابط میان ریاض و تهران در ماه مارس 2023 در واقع یک نوع صلح منفی جهت پایان دادن به درگیری‌ها در یمن و شماری از پرونده‌ها به شمار می‌رفت اما منطقه ما هم اکنون برای پیشگیری از جنگ و روی آوردن به سوی همکاری نیازمند صلح مثبت است. ریاست جمهوری یک شخص پاکدست و میانه رو همچون  مسعود پزشکیان در ایران فرصت سیاسی بزرگی در منطقه به وجود آورده است تا با کمک آن بتوان اختلافات گذشته را برطرف کرد و در جهت تحقق بخشیدن به اهداف بزرگ تر تلاش کرد.