چرخ اقتصاد دولت چهاردهم به کدام سو مى‌چرخد؟

نورنیوز-گروه سیاسی: رییس جمهور علاوه بر انتصاب دکتر عارف به عنوان معاون اول، تاکنون شش حکم انتصاب دیگر امضا کرده و تقریبا تکلیف فقط یک چهارم کابینه دولت مشخص شده است.

 بر اساس احکام صادره حاجی میرزایی به عنوان رییس دفتر رییس جمهور، محمدجواد ظریف به عنوان معاون راهبردی، سیدحمید پورمحمدی به عنوان رییس سازمان برنامه و‌بودجه،  طیب نیا به عنوان مشاورعالی، قائم پناه به عنوان معاون اجرایی و دبیری به عنوان معاون امور مجلس منصوب شده اند.

سه شنبه هفته گذشته محمدجوادظریف از پایان فعالیت شورای راهبری خبر داد و اعلام کرد که بعد از گفت‌وگوهای تفصیلی و نظرخواهی مخفی، گزینه‌های برتر به رئیس جمهور معرفی شدند.

 تا آن زمان پیش بینی می شد که رییس جمهور بلافاصله پس از مراسم تحلیف، فهرست وزرای پیشنهادی خود را به رییس مجلس شورای اسلامی ارائه کند، اما ظاهرا روند انتخاب گزینه‌های نهایی برای وزارتخانه‌ها و معاونت‌ها و سازمان‌های تشکیل دهنده کابینه پیچیده شده و به دلایل مختلف دکتر پزشکیان و معاون اولش هنوز نتوانسته‌اند این فهرست را نهایی کنند.

در همین حال روزنامه ها امروز به انتخاب برخی از مسئولان دولت چهاردهم بخصوص تیم اقتصادی واکنش های متخلفی داشته اند و با بررسی کارشناسی به این انتخاب و وزاری دولت چهاردهم پرداخته اند. در زیر نگاهی داریم به گزارش و سرمقاله های برخی از روزنامه های امروز.

**کابینه چهاردهم کابینه همه

روزنامه آرمان امروز در مطلبی با عنوان کابینه چهاردهم کابینه همه  در گفت و گو با سجاد سالک، آورده است: طرح موضوع استفاده از همه نیروها در کابینه به این معنی است فردی به دلیل اینکه گرایش فکری خاصی دارد یا به علت جنسیت او شایستگی‌های او نادیده گرفته نشود.

در صورتی که حامیان اقای پزشکیان اصرار داشته باشند که از یک گرایش، جناح و تفکر خاص همکاران دولت انتخاب شوند و یا منتقدان و مخالفان رئیس جمهور فشار وارد کنند که از یک طیف خاص یا گرایش خاص به بهانه‌های مختلف افرادی انتخاب نشوند، این روحیه و باور ناقص می‌ماند. لازمه اجرای این تفکر، باور و روحیه اقای رئیس جمهور بستگی به این دارد که تمام فعالان و کنشگران سیاسی با او همراهی کنند.

در صورتی که فشارهای مختلف رسانه‌ای و سیاسی در مجلس و مطبوعات به گونه ای رقم بخورد که افراد شایسته به بهانه های مختلف کنار گذاشته شوند طبیعتا این فشارها روی دولت اثر خواهد گذاشت و دور از انتظار نیست که دولت برای دوری از حاشیه ها و کاهش فشارها در مواردی ناچار به قبول نظر منتقدان شود.

تحقق استفاده از ظرفیت بانوان و همه ایرانیان و مشارکت نیروهای شایسته در اداره کشور یکی از جلوه‌های ظهور و بروز آن حضور باتوان شایسته و توانمند است. دولت باید با استفاده از ظرفیت بانوان در کابینه به شکل چشمگیر و شایسته این پیام مثبت را به همه جامعه بدهد که چشمشان را به سوی افراد توانمند نمی‌بندد.

**در انتظار معجزه

روزنامه سازندگی هم با تیتر در انتظار معجزه نوشت:  باید دید وزیر اقتصاد و رئیس‌کل بانک مرکزی چه کسانی خواهند شد و آیا این‌ تیم می‌تواند اقتصاد فلج ایران را شفا دهد یا نه؟

 با انتصاب حمید پورمحمدی به‌عنوان رئیس سازمان برنامه و بودجه و علی طیب‌نیا به‌عنوان مشاور عالی رئیس‌جمهور، ترکیب تیم اقتصادی دولت درحال روشن شدن است. می‌ماند وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی که همین روزها تعیین‌تکلیف خواهد شد و این پازل تکمیل می‌شود. باید دید از بین گزینه‌ها مسعود پزشکیان با مشورت طیب‌نیا و عبده‌تبریزی چه کسی را برای وزارت اقتصاد یا بانک مرکزی انتخاب خواهند کرد.

تا اینجا مهم‌ترین انتصاب مسعود پزشکیان، حمید پورمحمدی است که بیشتر یک تکنیسین اقتصادی است و به‌نوعی دولت‌های گذشته را به دولت چهاردهم پیوند می‌دهد.

**مهره‌چینی تیم اقتصادی

روزنامه دنیای اقتصاد هم در واکنش به انتخاب مسئولان در دولت چهاردهم نوشت: رئیس‌جمهور در احکامی علی طیب‌نیا را به‌عنوان مشاور عالی رئیس‌جمهوری و سیدحمید پورمحمدی را به ریاست سازمان برنامه و بودجه منصوب کرد

بررسی سوابق و دیدگاه‌های این دو مدیر اجرایی نشان می‌دهد هر دوی این مدیران، دیدگاه‌های علمی و سوابق مرتبطی دارند که می‌توانند در صورت داشتن اختیارات لازم، اهداف دولت چهاردهم را عملیاتی کنند. به این ترتیب می‌توان گفت انتصاب‌های اخیر می‌تواند گامی در راستای اصلاحات ساختاری باشد. البته به شرطی که سایر نهادها با این مدیران همراهی کنند و در مدیریت این سازمان‌ها مداخله نکنند.

جهانبخش قلاوند، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس به این روزنامه گفته که سخت‌ترین بخش مسوولیت دولت، اقتصاد است و تیم اقتصادی دولت مسوول حل مشکلات اقتصادی است و باید به راهکارهای صحیحی برسند تا شاهد بهبود فضای کسب‌و‌کار و اقتصاد باشیم. او معتقد است که مهم‌تر از افراد، ساختارها، سیاست‌ها و برنامه‌هایی است که به تیم اقتصادی  دولت جهت می‌دهد.

**آغاز کار سخت

روزنامه هم میهن هم در مطلبی با عنوان آغاز کار سخت آورده است: سکان اقتصاد ایران به علی طیب‌نیا سپرده شد. اگرچه سمت «مشاور عالی رئیس‌جمهور» به تعبیر برخی افراد یک پست سازمانی فرمایشی است اما کسی تردید ندارد که طیب‌نیا با همین پست قرار است فرماندهی اقتصاد را برعهده بگیرد. انضباط مالی و پولی ماموریت مهم تیم اقتصادی است و وزرای اقتصادی برای رسیدن به این انضباط باید از سیاست‌های طیب‌نیا تبعیت کنند انتخاب طیب‌نیا، تکلیف مانیفست اقتصادی دولت چهاردهم را مشخص می‌کند.

مسعود پزشکیان پیش از انتخابات و در مناظرات بارها بر استفاده از تجربیات همه جناح‌ها و گروه‌ها تاکید کرده و بارها اذعان کرده بود که از حضور همه تفکرات و مکاتب در تیمش استقبال می‌کند. این اظهارات موجی از نگرانی را بین اندیشمندان و تحلیلگران ایجاد کرد که با چندگانگی مکاتب فکری ممکن است به آشفتگی سیاستگذاری و تضاد روش‌ها برسیم.

به دنبال این نگرانی، ایجاد وحدت فرماندهی بارها از سوی محافل کارشناسی به مقام ارشد دولت توصیه شد. با این حال حضور طیب‌نیا در ستاد پزشکیان این امیدواری را ایجاد می‌کرد که در صورت پیروزی پزشکیان در انتخابات، هدایت سیاست‌های اقتصادی با او باشد. هرچند ریسک گرفتن آرای نمایندگان سبب شد طیب‌نیا گزینه وزارت اقتصاد نباشد اما او در سمت مشاور عالی قرار است همان نقش راهبری را ایفا کند. همانگونه که راهبری سیاست خارجه با سمت «معاون راهبردی» به محمدجواد ظریف سپرده شد.

**شکل‌گیری آرام دولت متخصصان

در روزنامه ایران هم مطلبی با عنوان شکل‌گیری آرام دولت متخصصان منتشر شده است. این روزنامه نوشت: با سه انتصاب جدید رئیس جمهور ساختار کابینه چهاردهم آرام آرام درحال شکل گرفتن است؛ ساختاری که تا اینجای کار، اجزای اصلی آن را متخصصان تشکیل می‌دهند. مسعود پزشکیان با این احکام سکانداران دو معاونت مهم ریاست جمهوری را مشخص کرد؛ می‌توان گفت شاکله دولت چهاردهم تقریباً درحال شکل‌گیری است.

هرچند حوزه‌های کاری منصوبان جدید رئیس جمهور پزشکیان متفاوت است، اما در احکام آنها، غیر از مأموریت‌های سازمانی، عناوین ثابتی درج شده است. این عناوین که عمدتاً شامل حرکت در «چهارچوب سند چشم‌انداز، سیاست‌های کلی مصوب مقام معظم رهبری مدظله‌العالی و قانون برنامه توسعه با رعایت منشور اخلاقی کارگزاران دولت چهاردهم در تحقق اهداف دولت» است، اساساً نشان دهنده جهت‌گیری‌های کلی دولت چهاردهم نیز هست. جهت گیری‌های مبتنی بر قوانین و اسناد بالادستی که رئیس جمهور پزشکیان در دوران انتخابات بارها بر آنها تأکید کرده است. این قوانین و اسناد و حرکت در مسیر آنها همان ایده کلی و اساسی دولت چهاردهم است، ایده‌ای که رئیس جمهور می‌خواهد با استفاده از توانایی و ظرفیت‌های همکاران متخصص، تجربه آموخته و امتحان پس داده خود به آنها دست یابد.

** «طبیب اقتصاد» کابینه نیامده کنار گذاشته شد!

روزنامه کیهان در واکنش تندی به انتخاب مسئولان دولت چهاردهم نوشت: قرار گرفتن علی طیب‌نیا به عنوان مشاور عالی ، نشان داد اهمیت حل مشکلات اقتصادی در اردوگاه مدعیان اصلاحات، شعاری بیش نیست و تنها مربوط به دوره انتخابات و ابزاری برای گرفتن رای مردم است.

قرار گرفتن عارف در مقام معاون اولی و ظریف به عنوان معاون راهبردی و طیب‌نیا به عنوان مشاور اقتصادی رئیس‌جمهور نشان می‌دهد که قرار است در دوران مشکلات اقتصادی، نگاه سیاسی در سطوح عالی دولت غلبه داشته باشد. ضمن اینکه افراد منصوب شده در سن بازنشستگی هستند و جای آنها در مقام مشاوره است اما آنها همه کاره‌اند و وزیران و دیگر عوامل اجرائی در حد پادوی امثال ظریف و عارف خواهند بود البته اگر پیر و فرتوت نباشند.انتصابات پزشکیان تا اینجای کار این است که سیاست برای اقتصاد تصمیم خواهد گرفت؛ همان کاری که دولت خاتمی هم انجام می‌داد.

** وعده دولت‌جوان‌ عملی می‌شود؟

روزنامه همشهری نیز در مطلب آورده:  گمانه‌زنی‌ها درباره زمان معرفی وزرای دولت چهاردهم به مجلس درحالی همچنان ادامه دارد که انتصاب‌های اخیر رئیس‌جمهور با انتقادهایی همراه شده و برخی احکام صادرشده برای مقام‌های دولتی ازسوی مسعود پزشکیان را برخلاف شعارها و رویکردهای اعلام شده ازسوی وی ارزیابی می‌کنند. در شرایطی که پزشکیان در کوران رقابت‌های انتخاباتی و پس از آن، بر تشکیل کابینه وفاق ملی با حضور جوانان تأکید می‌کرد، اما منتقدان انتصاب‌های اخیر بر این اعتقادند که تاکنون در احکام صادر شده ازسوی رئیس‌جمهور، چنین رویکردهایی درنظر گرفته نشده ‌است.

 بالا بودن میانگین سنی افراد منصوب شده، تعلق حزبی خاص و انتخاب از میان حلقه دوستان و همکاران سابق، ازجمله نکاتی است که طی روزهای اخیر ازسوی منتقدان مطرح شده‌؛ موضوعی که توجه کاربران شبکه‌های اجتماعی را نیز به‌خود جلب کرده و با واکنش‌هایی ازسوی چهره‌های نزدیک به دولت نیز مواجه شده‌است.

**انتصاب‌ها از ساختار اداری دولت پزشکیان چه می‌گویند؟

روزنامه فرهیختگان هم با اشاره به انتصاب سیدحمید پورمحمدی و شهرام دبیری نوشت: تعداد مسئولیت‌های تعیین‌تکلیف شده در دولت چهاردهم به عدد۷ رسید. به غیر از ظریف و طیب‌نیا نقش فکری برعهده دارند 4 مسئولیت تعیین شده دیگر وجهه بروکراتیک دولت را شکل می‌دهند.

ترکیب مسئولیت‌های تعیین‌تکلیف شده نشان می‌دهد مسعود پزشکیان بخش بروکراتیک دولت خود را که وظیفه ایجاد هماهنگی بین ارکان مختلف دولت را برعهده دارند تا حد زیادی تکمیل کرده است.

اگر شخصیت‌های انتخاب شده به قدر کافی برای مسئولیت جدید خود توانمندی‌های سیاسی و اجرایی را کسب کرده و وجاهت لازم را داشته باشند قادرخواهند بود در فراهم کردن بسترهای اجرای کلان سیاست‌های دولت موثر عمل کنند.

اگر رئیس سازمان برنامه دانشی نسبت به مسائل اقتصادی نداشته باشد هم مسیر هدررفت منابع را هموار کرده و هم با صرفه‌جویی غیر‌ضروری در مقابل پیشبرد کلان پروژه‌های ضروری کشور سد ایجاد می‌کند.

ستون دیگر شاکله بروکراتیک دولت را معاونت امور مجلس رئیس‌جمهور تشکیل می‌دهد. مسعود پزشکیان برای انتخاب معاون پارلمانی به جای وجهه سیاسی بیشتر بر فاکتور هماهنگی با خود تاکید کرده و فردی را انتخاب کرده است که بیشتر به‌خاطر فعالیت‌های مدیریتی‌اش در عرصه ورزش در کشور شهرت دارد تا فعالیت‌های سیاسی . پزشکیان که در زمان انتخابات بارها عنوان کرده بود کارشناس نیست و هدفش از ریاست‌جمهوری سپردن اداره امور به کارشناسان امر است اکنون خود را در معرض پاسخگویی به این مطالبه ایجاد شده می‌بیند.