تابستان گران

نورنیوز – گروه اجتماعی: با شروع تابستان و اوقات فراغت، بیشتر خانواده‌ها به‌دنبال راهی برای سرگرم‌کردن فرزندان خود هستند . آنهایی که در مدارس غیر انتفاعی درس می خوانند شرایط شان کمی فرق می کند. معمولااین مدارس برای تابستان بچه ها برنامه دارند و علاوه بر مرور درس ها برنامه های تفریحی و آموزشی و اردو را در لیست برنامه های تابستان قرار می دهند. در این میان نیز خانواده هایی که به سختی هزینه های یک سال تحصیلی را تأمین کرده اند باید برای تابستان و پر کردن اوقات فرزندشان بازهم دست به جیب بشوند. تب تبلیغات کلاس‌های فوق‌برنامه در کوچه و خیابان‌ها و همچنین فضای‌مجازی نیز این روزها بالا گرفته  و بسیاری از خانواده ها برای پیدا کردن کلاس مناسب دست به کار می شوند.

برخلاف اینکه وزارت آموزش و پرورش هر سال مدعی نظارت بر شهریه های مدارس غیردولتی  است بررسی ها نشان می دهد نظارتی بر هزینه کلاس های تابستانی نیست. به این ترتیب هر مدرسه بر اساس کلاس هایی که برای بچه ها  در نظر می‌گیرد شهریه تعیین می کند. این بار هم خبری از قسطی کردن شهریه نیست و خانواده ه باید همان اول شهریه را پرداخت کنند.

مرتضی که دخترش در پایه سوم یکی از مدارس غیردولتی تهران تحصیل می کند با اشاره به شهریه های کلاس تابستانی و رقم هایی که هر سال بیش از 50 درصد افزایش پیدا می کند به نور نیوز  می گوید : «کلاس های تابستانی زمان تحصیل ما با امروز خیلی متفاوت است. ما در کلاس های کانون های پرورش فکری و یا کلاس های تابستانی مساجد شرکت می کردیم و در کنار آن استخر و توپ بازی باعث می شد اوقات فراغت ما پر شود. هزینه این کلاس ها هم آن قدر زیاد نبود و خیلی از آنها هم رایگان بود. اما الان باید برای هر کلاس پول زیادی پرداخت کنیم. خیلی از خانواده ها فقط برای اینکه در تابستان زمان فرزندشان به بیهودگی سپری نشود سراغ کلاس های تابستانی می روند . مدارس غیر انتفاعی معمولا برای دو ماه کلاس تابستانی برگزار می کنند و مبالغ عجیبی هم می گیرند. مثلا برای سه روز در هفته و آن هم برای 4 ساعت شهریه 10 میلیون تومانی می گیرند. کلاس ها هم شامل بازی های فکری و هنری و رباتیک در کنار چند اردوی داخل شهر است. باور کنید چیز زیادی هم بچه ها یاد نمی گیرند و فقط چند ساعتی کنار هم هستند و بازی می کنند.  اگر هم نخواهیم ثبت نام کنیم باید دخترم هر روز به خانه مادربزرگ و یا خاله هایش برود چون همسرم شاغل است. در ساعت هایی هم که آن جا است یا تلویزون تماشا می کند و یا با تبلت و گوشی بازی می کند. متاسفانه آن قدر هزینه وسایل بازی مثل دوچرخه و اسکوتر بالا است که خیلی از خانواده ها توان خرید آن را ندارند.»

 از شنای 5 میلیونی تا رباتیک 8 میلیونی

با شروع تابستان بازار کلاس های آموزشی مخصوص این فصل نیز داغ می شود. شنا ، فوتبال ، صنایع دستی ، ورزش های رزمی تا کلاس های قصه گویی و شاهنامه خوانی و شطرنج. هر کدام هم نرخ خودشان را دارند. برخی از آموزشگاه ها نیز چند کلاس را در قالب یک پکیج ارایه می دهند تا بچه ها به صورت فشرده در همه این کلاس ها حضور داشته باشند.

ملیحه که پسرش در پایه پنجم تحصیل می کند با اشاره به هزینه های بالای کلاس های آموزشی به نور نیوز می گوید : «کلاس های آموزشی و تفریحی تابستان این سالها با زمان کودکی ما خیلی فرق می کند. هم در نوع کلاس ها و هم در هزینه ها. متاسفانه دیگر مثل گذشته خبری از برگزاری کلاس های تابستانی در مساجد و حسینیه ها نیست. دهه 70 و 80 در خیلی از مساجد کلاس های تابستانی برگزار می شد و خیلی از بچه ها هم در این کلاس ها شرکت می کردند . برای دخترها کلاس های بافندگی ، گلدوزی ، قرائت قرآن و احکام و آموزش زبان و شاهنامه خوانی برگزار می شد و هزینه چندانی هم از خانواده ها دریافت نمی‌شد. همه بچه های محل هم در این کلاس ها حاضر می شدند و لحظه های خوبی کنار هم سپری می‌کردیم. اما نسل امروز متفاوت است و تک فرزندی باعث شده تا خانواده ها سعی کنند فرزندشان را در بهترین کلاس های آموزشی ثبت نام کنند. در این میان هم آموزشگاه ها هر نرخی که دوست دارند تعیین می‌کنند. مثلا کلاس آموزش شنا برای 12 جلسه 5 میلیون تومان ، کلاس آموزش فوتبال سه ماه و هفته ای دو روز 8 میلیون تومان ، کلاس رباتیک 15 جلسه 7 میلیون تومان و آموزش شطرنج 3 میلیون تومان. کلاس های آموزش رزمی هم نرخ های متفاوت دارند. از 2 میلیون تومان تا 6 میلیون تومان. اینها به جز هزینه خرید لباس و وسایل ورزشی است. کلاس های آموزش موسیقی هم شهریه های نجومی می گیرند.  این هزینه ها برای خانواده هایی که حقوق کارمندی دارند زیاد است و خیلی از خانواده ها به دنبال آموزشگاه های دولتی مثل کانون پرورش فکری و یا مراکزی هستند که شهریه کمتری می گیرند. این آموزشگاه ها هم به دلیل استقبال زیاد خانواده ها خیلی زود پر می شوند. متاسفانه شرایط بازی کردن بچه ها در کوچه و خیابان مثل گذشته نیست و آنها نمی توانند در آپارتمان انرژی شان را تخلیه کنند.»

 غیبت نهادهای فرهنگی

نیمه دهه ۸۰ بود که فرهنگسراهای تابستانی در برخی از مراکز تهران فعال شد. این مراکز ایجاد شدند تا با برنامه‌های متنوع بتوانند بخش زیادی از ساعات فراغت کودکان و نوجوانان را پر کنند. تقریبا با توجه به قیمت مناسبی که کلاس‌های تابستانی این مراکز مثل نقاشی، خوشنویسی، کاراته، تکواندو و… داشت، باعث شد تا خانواده‌ها از این مراکز استقبال کنند اما تقریبا در دهه ۹۰ دیگر از این فرهنگسراهای تابستانی خبری نبود. البته یک نکته مهم این است که کودک و نوجوان امروز با کودک و نوجوان دهه ۷۰ و ۸۰ متفاوت است، برای همین کلاس‌ها باید مطابق با سلیقه او باشد. علاوه بر آن نهاد فرهنگی مثل مساجد و یا کانون های پرورش فکری که در دهه 70 و 80 مهمترین مراکز فرهنگی و آموزشی در تابستان بودند در دهه 90 کمرنگ شدند وامروز نیز در هر منطقه فقط یک یا دو مسجد و یا کانونی رامی توان پیدا کرد که کلاس های تابستانی برگزار می کند. وقتی پای حرف رتبه های برتر کنکور دهه 70 و یا 80 می نشینیم آنها یکی از موفقیت های شان را حضور در کلاس های تابستانی مساجد و کانون ها عنوان می کنند. کلاس هایی که دانشجویان ممتاز به بچه ها تدریس می کردند و علاوه بر آن بچه ها در اردوهایی که مسئولان مساجد برپا می کردند شرکت کرده و ساعت های خوبی را کنار هم سپری می کردند. امروز این مراکز فرهنگی جای خودشان را به خانه های کودک و نوجوان و یا مراکز خصوصی آموزش هنر و ورزش داده اند. یکی از این خانه های کودک دو زبانه که فارسی و انگلیسی تدریس می کند برای سه ماه  تابستان شهریه 13 میلیون و 600 هزار تومان تعیین کرده است. همچنین نگاهی به شهریه های یکی از فرهنگسراها نشان می‌دهد که میانگین نرخ کلاس های آموزش های هنری مانند خوشنویسی و خیاطی و کمک های اولیه و زبان و شطرنج بین 400 هزار تومان تا 800 هزار تومان است.

 این روزها زیاد می‌شنویم که خلاقیت بچه‌ها را باید پرورش داد و این خلاقیت پا را از مدارس فراتر گذاشته و به کلاس‌های اوقات فراغت هم رسیده است. هزینه ۱۰ جلسه کلاس پرورش خلاقیت هنری کودکان در تهران 2 میلیون و 500  هزار تومان است. رباتیک طرفداران خودش را دارد و همین باعث شده که در جست‌وجوهای خانواده ها  به‌عنوان یکی از کلاس‌های پرطرفدار تابستان ۱۴۰۲ مطرح شود. کسی که بخواهد فرزندش را در این کلاس‌ها ثبت‌نام کند، برای ۲۰ جلسه ۲ ساعته باید حدود 8 میلیون و ۶۸۰ هزار تومان پرداخت کند. البته برای کلاس‌های درجه ۲ رباتیک این قیمت به حدود 4میلیون و ۷۰۰ هزار تومان می‌رسد.

به نظر می رسد نهادهای فرهنگی که بودجه های کلانی نیز برای کارهای فرهنگی می گیرند باید برای پرکردن مناسب اوقات فراغت نوجوانان در تابستان برنامه ریزی مناسب تری داشته باشند. این برنامه ها باید الگوی جدیدی از برنامه های فرهنگی در تابستان برای نسل نوجوانی طراحی کنند که بعد از 9 ماه تحصیل به دنبال تفریح و فعالیت های غیردرسی اند.