نوبت نقش آفرینی «نسل زد»

نورنیوز- گروه اجتماعی: عبارت "نسل زد" چندی است به جمع تعابیر رایج و پرکاربرد اضافه شده است. این عبارت خصوصا در شبکه‌های اجتماعی زیاد دیده و شنیده می‌شود و گروهی از جوانان را در برمی‌گیرد که دارای خصوصیات مشترکی هستند.

زمانی که صحبت از نسل به میان می‌آید، اولین چیزی که به ذهن خطور می‌کند افرادی با مشخصات سنی واحد هستند که نسل خاصی را تشکیل داده‌اند. در واقع می‌توان به آنها لقب هم‌نسل داد و ما نیز خیلی وقت‌ها از عبارت هم‌نسل برای بیان خاطرات و تجربه‌های مشترک استفاده می‌کنیم. ممکن است حتی صفت های مختلفی برای نسل خود در نظر بگیریم، مثلا ترکیب «نسل سوخته» که بسیار رایج است و افراد متولد دهه‌های مختلف گاهی از آن برای توصیف خود و هم نسلانشان استفاده می‌کنند.

معنا و مصداق «نسل زد»

اما نسل زد که این روزها نقل محافل هستند شامل کدام گروه می‌شوند و چه خصوصیات و ویژگی هایی دارند؟

Generation Z یا همان نسل زد که به اختصار به آن Gen Z می‌گویند، بنا به تعریف جامعه شناسان، افرادی هستند که بین سال های 1995 تا 2010 میلادی و به تاریخ شمسی ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۰ متولد شده‌اند. برای این نسل خصوصیات مختلفی عنوان شده است. نسل زد را افرادی کم حوصله، پرمطالبه، حواس پرت و البته تأثیرگذار می دانند اما این ها تمام خصوصیاتی نیست که نسل زد با آن تعریف می‌شود.    

شاید مهم ترین ویژگی نسل زد را بتوان ارتباط آن با اینترنت و دنیای دیجیتال دانست به گونه‌ای که عنوان می‌شود این نسل علاقه مند است تا بیشتر فعالیت های خود را از طریق اینترنت انجام دهد و همانند نسل‌های گذشته به شیوه‌های سنتی علاقه چندانی ندارد. به عنوان مثال اگر شما به افراد این نسل بگویید برای نقل و انتقال وجه به شعبه بانک مراجعه می‌کنید، به احتمال زیاد برایشان آنچنان غریب خواهد بود که انگار بگویید برای باز کردن دهانتان از دست شخصی دیگر استفاده می‌کنید. برای آنها همه چیز در ساده‌ترین شکل ممکن و تنها با چند کلیک قابل انجام است. نسل زد حتی خیلی وقت‌ها مشاغل اینترنتی را برای گذران زندگی خود انتخاب می‌کنند و از این رو دائم به دنبال یادگیری بیشتر در این زمینه هستند. اطلاعات آنها از این حوزه گاهی آنقدر زیاد است که اطرافیان را شگفت‌زده می‌کند. آنها همچنین علاقه خاصی به خرید اینترنتی دارند و نیاز چندانی به حضور در فروشگاه‌ها احساس نمی‌کنند. نسل زد از کوچکترین تغییرات در فضای وب آگاه می‌شوند و اخبار و اطلاعات خود را از این فضا به دست می‌آورند و از این جهت به آنها لقب نسل همیشه آنلاین هم داده‌اند.

نسل زد همچنین عاشق فعالیت در شبکه‌های اجتماعی است و ارتباطات گسترده‌ای در این شبکه‌ها ایجاد می‌کند و دوستان مجازی فراوانی دارند. آنها دوست دارند وقایع روزمره خود را در شبکه‌های اجتماعی با دوستان بی شمارشان به اشتراک بگذارند و از نظرات آنها استفاده کنند. بی محابا در گفت و گوهای آنلاین شرکت می‌کنند و دلشان می‌خواهد هر روز دامنه دوستی‌های مجازی خود را گسترده‌تر کنند اما با وجود این گستردگی ارتباط، احساس تنهایی و افسردگی را نیز تجربه می‌کنند.   

افراد این نسل به آزادی بیان اعتقاد فراوانی دارند و لازم می‌دانند آنچه در فکرشان می‌گذرد، بدون ملاحظات عنوان کنند. این نسل روحیه مطالبه‌گری بالایی دارد و منتقد و ریزبین است. برای او مهم است تا درباره مطالباتش صحبت و مذاکره کند و برای سامان بخشیدن امور از تمام قوای خود سود جوید.

برای نسل زد تأیید از سوی دیگران هم اهمیت زیادی دارد. آنها دوست دارند دیگران نتایج مثبت کارشان را ببینند و آن را مورد تحسین قرار دهند و از این رو با نسل فروتن قبل از خود تا اندازه‌ای فرق می‌کنند. البته در نسل زد با توجه به روحیه خلاقانه آنها، احتمال این که دست به ابتکارات و اختراعات بزنند بیشتر است و از این رو تأثیرگذاری بیشتری نسبت به نسل‌های قبل خود دارند. 

چرا باید نسل زد را بشناسیم؟

شاید فکر کنیم آشنایی با خصوصیات نسل زد اصلا چقدر دارای اهمیت است و چرا باید این نسل را بشناسیم. در حال حاضر افراد بین 13 تا 28 ساله در طیف سنی نسل زد قرار می‌گیرند. این یعنی بخشی از آنها وارد دنیای کار شده‌اند و بخشی نیز در حال تحصیل هستند و در آینده وارد بازار کار می‌شوند. طبیعی است نیروی کار شامل مدیران و کارکنان در بخش های مختلف کشور در آینده به این نسل تعلق دارند و از این رو لازم است با خصوصیات آنها آشنا باشیم تا چشم انداز بهتری نسبت به آینده به دست آوریم.

در تمام کشورها نسل زد یکی از مهم‌ترین نسل‌ها به شمار می‌آید و بر اساس آن چه گفته می‌شود افراد نسل زد تا چند سال آینده بیش از 50 درصد بازار کار را تشکیل می‌دهند و این روند صعودی همچنان ادامه خواهد داشت. پس باید نحوه ارتباط با این نسل را بدانیم تا به تعاملی بهتر با آنها خصوصا در محیط های کاری دست پیدا کنیم.

 در مقاله‌ای که در نوامبر 2023 در مجله آمریکایی فوربز منتشر شده، 6 راه برای ارتباط بهتر با نسل زد در محیط‌های کاری عنوان شده است. اول این که روی خروجی تمرکز کنید نه رفتار چرا که نسل زد می‌تواند اطلاعات را سریع‌تر از همکاران قدیمی‌تر پردازش کند و ممکن است در حالی که شما هنوز در حال توضیح دادن یک مسأله هستید، آنها متوجه موضوع مورد نظر شما شده باشند. دوم این که از کانال‌هایی برای ارتباط استفاده کنید که  که نسل زد  با آنها احساس راحتی می‌کند به عنوان مثال تلفن زدن ممکن است برای این نسل احساس اضطراب ایجاد کند. سوم این که تشخیص دهید چه چیزی برای نسل زد مهم است. به عنوان مثال این که شبکه‌های اجتماعی نقش مهمی در تعاملات نسل زد دارند باید مد نظرتان قرار گیرد. چهارم، شفافیت و صداقت را در اولویت خود قرار دهید. آنها می‌خواهند حقیقت را به سادگی بفهمند و ناصادق و غیرشفاف بودن نظرشان را جلب نمی‌کند. پنجم این که آنها درک متفاوتی از سکوت دارند و آن را احتمالا نشانه بی توجهی به حساب می‌آورند بنابراین باید بدانید در تعامل با آنها چگونه فضای سکوت را با صحبت‌های ثمربخش و ارتباط چهره به چهره پر کنید. ششمین مورد نیز این است که از ترس‌های آنها آگاه باشید. یکی از بزرگ‌ترین ترس‌های کارمندان نسل زد این است که همکاران قدیمی‌ترشان به آنها احترام نمی‌گذارند. آنها با شنیدن اینکه تنبل هستند یا از نظر عاطفی شکننده‌اند و  علاقه‌ای به کار ندارند، رضایت شغلی خود را از دست می دهند.

اهمیت نسل زد زمانی آشکارتر می‌شود که بدانیم این نسل در دنیا به سرعت در حال تصاحب بازار کار است. در مقاله‌ای که  آپریل 2024 در اکونومیست منتشر شده، عنوان شده که در حال حاضر حدود نیمی از نسل زد در کشورهای ثروتمند مشغول به کار هستند. آنها معمولا به طور تمام وقت کار می‌کنند و در حال پیشی گرفتن از  افرادی هستند که از سال 1945 تا 1964 متولد شده‌اند و از این رو شرکت ها، دولت ها و سرمایه گذاران باید آنها را درک کنند.

 البته به نظر می رسد فراگیر شدن حضور نسل زد در دنیای کار رابطه مستقیمی ‌با ایجاد رضایت و شادمانی در آنها ندارد. تحقیقات جدید موسسه گالوپ که آپریل 2024 منتشر شده نشان می‌دهد که  حدود یک چهارم افراد نسل زد خوشحال نیستند و حدود نیمی از آنها اغلب مضطرب اند و تقریباً از هر 5 نفر یک نفر اغلب احساس افسردگی می‌کند.

نسل زد ایرانی و چالش های پیش رو

این روزها که به انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری نزدیک می‌شویم، توجه به مطالبات و خواسته‌های نسل زد و نیز دریچه‌ای که آنها از آن به جهان می‌نگرند مورد توجه برخی کارشناسان و نیز کاندیداها و مشاورانشان قرار گرفته است. همانطور که گفته شد برای پی بردن به آنچه در سر افراد نسل زد می‌گذرد، باید با خصوصیات آنها آشنا شد و راه‌های ارتباط با این نسل را دانست.

برخی به درستی راه ارتباط با نسل زد را پیداکرده‌اند و می‌دانند گفت و گو با این نسل در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند ثمربخش باشد. گفت و گو در شبکه‌های اجتماعی این خاصیت را دارد که از حالت تک گویی خارج شده و دیالوگ بین دو طرف برقرار می‌شود. فرقی نمی‌کند شما سیاستمدار یا مدیر در بخش‌های مختلف باشید، در هرحال در این فضا دیگران می‌توانند به صورت مستقیم با شما گفت و گو کنند. این شیوه بسیار مورد پسند "نسل زد" است؛ نسلی که چندان علاقه ای به این که تنها شنونده باشد ندارد. نسل زد ایرانی نیز که با هم نسلان خود در سراسر دنیا به واسطه دنیای وب دارای اشتراک و نزدیکی است، امروز به طور شفاف و روشن درباره مطالبات خود حرف می‌زند و به دنبال یافتن راه حلی عملی برای رسیدن به آنهاست. بدون شک تعامل با این نسل می‌تواند آینده بهتری را با ورود زودهنگام آنها به عرصه های مختلف رقم بزند.