فغان از فقر بیمارستان ها

نورنیوز - گروه اجتماعی: کمبود تجهیزات و پزشکان متخصص و توزیع نامناسب امکانات درمانی و متخصص، همچنان نظام سلامت را کشور را آزار می دهد و با وجود افزودن حدود 50 هزار تخت بیمارستانی در یک دهه گذشته، اما سرانه تخت به ازای هر هزار نفر کم تر از 2 تخت است در حالی که سرانه تخت بیمارستانی در جهان 3.1 تخت به ازای هر هزار نفر است. البته که این رقم در کشورهای با درآمد بالا همچون ژاپن و کره 10 تخت به ازای هر هزار نفر است. ما ابعاد این کاستی ها را با میرمحمدی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بررسی کردیم. او معتقد است، آن طور که باید اراده ای برای رفع این مشکلات وجود ندارد.

وزارت بهداشت: کمبود تخت داریم
اواخر سال 1402، سعید کریمی معاون وزیر بهداشت از تلاش این وزارتخانه برای رفع کمبود تجهیزات سخن گفته و تاکید کرده بود: «تلاش وزارت بهداشت، تأمین تجهیزات پیشرفته، جدید و مدرن برای مراکز درمانی است. امیدواریم با اقداماتی که در دستور کار قرار دارد، کمبودها و نیازمندی‌های بیمارستان‌ها به تجهیزات پزشکی، برطرف شود.»

افتتاح بیمارستان های بدون تجهیزات؟
بنا بر گزار ش بخش های دولتی طی سال های 1392 تا 1399 حدود 40 هزار و در دولت سیزدهم نیز 16 هزار تخت بیمارستانی به ظرفیت درمانی کشور افزوده شده اما آیا این تخت ها توانسته دردی از وضعیت کمبودها درمان کند؟ اگر توانسته، چرا همچنان شاهد سیل مراجعه بیماران از شهرستان ها به مراکز استان ها هستیم؟
کدام بیمارستان در مراکز استان هایی همچون تهران و مشهد را سراغ داریم که اطراف آن، انبوه خانواده های بیماران شهرستان ها اتراق نکرده یا در انتظار نباشند؟
اما بخشی از این چالش مربوط به کمبود تجهیزات و نبود متخصص در بیمارستان های شهرستان است که برخی گزارش ها حاکی از افتتاح بیمارستان هایی است که به دلیل فقدان امکانات از ارائه خدمات ناتوان هستند.
علی جعفریان، رئیس سابق دانشگاه علوم پزشکی تهران در این باره گفته است: «همین حالا بررسی کنید و ببینید بیمارستان‌هایی که طی 2 سال گذشته افتتاح شده‌اند، چقدر فعالند. باید بررسی شود که بخش‌های غیرفعال در چه وضعیتی قرار دارند. برای اولین‌بار در تاریخ، دانشگاه علوم پزشکی تهران آگهی داد که هر پرستاری مراجعه کند، به‌صورت مستقیم استخدام خواهد شد، اما حتی نتیجه آن هم استخدام بسیار ناچیز پرستاران بود. هم‌اکنون در یکی از کلان‌بیمارستان‌های افتتاح شده در تهران بخشی وجود دارد که رزیدنت و اتند دارد، اما پرستار ندارد و بخش تعطیل شده. اتاق عمل داریم و کادر پزشکی هم هست اما پرستار وجود ندارد،‌ وضعیتی که در بسیاری از بیمارستان‌های کشور برقرار است و ارائه خدمات امکان‌پذیر نیست.»(هم میهن-20فروردین)

سرانه ایران، سرانه جهان
بنابر آمار سازمان بهداشت جهانی، آمار تخت‌های بیمارستانی کشور در سال 1379 به ازای هر هزار نفر، 5/1 بوده است. تا سال ۱۳۸۶ این آمار به 7/1 نیز رسیده است اما در دو سال بعدی به ۱.۳ کاهش پیدا کرده است. سال ۱۳۸۹ آمارها به 7/1 تخت به ازای هر هزار نفر رسید و بنابر گفته قائم مقام وقت وزیر بهداشت و به گزارش خبرگزاری ایسنا در مهر 1395، این سرانه به ازای هر هزار نفر 1.5 تخت بوده است.یعنی وضعیت سرانه تخت بیمارستانی کشور از 79 تا 95 شرایط بغرنج و بدون پیشرفتی را تجربه کرده است. در عین حال با افزودن حدود 40 هزار تخت تا 1399 و 16 هزار تخت در دولت سیزدهم، سرانه تخت بیمارستانی کشور بنابر اعلام کریمی معاون کنونی وزیر بهداشت، «ما الان حدود ۱۶۰ هزار تخت بیمارستانی داریم و ۸۵ میلیون هم جمعیت داریم. این 2 عدد را تقسیم بکنیم می‌شود 88/1 یا 89/1، به ازای ۱۰۰۰ نفر جمعیت.»

چقدر کمبود داریم؟
رقم های متفاوتی درباره کمبود تخت بیمارستانی و تعداد تخت‌های فرسوده تاکنون مطرح شده است. اما جست وجو در اخبار و گزارش ها در نقل های مختلف، از کمبود 60 تا  100 هزار تخت بیمارستانی روایت شده و می شود. به علاوه این که طبق گفته سال قبل معاون وزیر بهداشت به ایلنا، «۱۵۵ هزار تخت بیمارستانی فرسوده در کشور داریم.»
همه این کمبودها و آمار و ارقام خجالت آور در شرایطی است که حوزه پزشکی و علوم پزشکی ایران در منطقه و جهان دارای شان و جایگاهی آبرومند است اما دولت‌ها در دهه های اخیر هیچ گاه نتوانسته اند آن طور که باید، حوزه سخت افزار بهداشت و درمان را به جایگاه واقعی خود برسانند. مروری بر وضعیت سایر کشورها این امر را تایید می کند که وضعیت کشور ما آبرومند نیست. طبق اعلام وزارت بهداشت، سرانه کشورهای منطقه، حدود 3 تخت به ازای هر هزار نفر است. این رقم در اروپا 5 و در کشورهایی همچون کره و ژاپن 10 تخت به ازای هر یک هزار نفر است.

برنامه تا پایان برنامه هفتم چیست؟
وزارت بهداشت، معتقد است باید این سرانه را تا پایان برنامه هفتمتوسعه(پایان 1407)  از رقم فعلی 1.88 به 2.5 تخت به ازای هر هزار نفر برساند که البته این رقم تا 5 سال آینده با وجود فرسودگی های جدید، قطعا ناچیز است و کمبودها را جبران نخواهد کرد.

* صادق غفوریان