سدها خالی شد؛ کم آبی را برای پایتخت نشینان جدی بگیرید

نورنیوز ـ گروه اقتصاد: این در حالیست که استان تهران سومین ماه فصل پاییزخود را با ثبت ۶.۶ میلیمتر بارش پشت سر می گذارد که نسبت به مدت مشابه سال گذشته و همچنین متوسط بلند مدت به ترتیب با کاهش ۶۳ و ۸۲ درصدی نزولات جوی مواجه بوده است. از طرفی ،آمارهای سازمان‌ها و وزارتخانه‌های متولی و یا متاثر از منابع آبی کشور بیان کننده شرایط نامساعد و حتی خطرناک درباره عدم توجه به مصرف آب است. این آمار به ویژه در آبخوان‌ها، سفره‌های آب زیرزمینی، چاه‌های مجاز و غیر مجاز و یا فرونشست زمین چنان نگران کننده است که می توان به عنوان یک هشدار جدی برای سال آینده پایتخت نشین ها تلقی کرد.

اما کاهش بارش‌ها ازیک‌طرف و افزایش مصرف از طرف دیگر وضعیت ۱۳ سد مهم و بزرگ کشور را با بحران شدید روبرو کرده است بطوریکه میزان خروج آب از سدها (برای مصارف) نسبت به سال گذشته ۲۱ درصد رشد را نشان می‌دهد. این شرایط ،ضرورت توجه جدی به مدیریت مصرف را دو چندان می کند تا بتوان بدون نگرانی در باره تأمین آب شرایط را پشت سر گذاشت. اگرچه بر اساس پیش بینی‌های سازمان هواشناسی، انتظار فعالیت پدیده النینو و وقوع بارش های فرانرمالی در فصل پاییز و به ویژه ماه های آبان و آذر می‌رفت، ولی برخلاف الگوهای پیش بینی شده، فصل پاییز نیز با کاهش قابل توجه ریزش‌های جوی، به پایان رسید .

مصرف آب در بخش کشاورزی غیر بهره‌ور است

فیروز قاسم‌زاده می گوید: طبق اعلام سازمان ملل اگر ۴۰ درصد منابع تجدیدپذیر در هر کشوری مصرف شود، پس در شرایط پایداری آبی قرار دارند. این در حالیست که تحلیل‌ها در ایران نشان می‌دهد با توجه‌ به اینکه در سال‌های اخیر در بخش‌های اقتصادی و اجتماعی رشدهای چشمگیری داشته، اماهمین امر سبب شده تا نیاز آبی که برای همه فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی و کشاورزی و حتی آب شرب نیاز دارد رشد یابد. این رشد سبب شده ۹۰ درصد و حتی بالاتر از ۹۰ درصد آب تجدیدپذیر کشور را مصرف کنیم که اختلاف بسیار فاحش با آن ۴۰ درصدی مورد تأکید سازمان ملل قرارداد.

سخنگوی صنعت آب کشوردر باره مصرف آب در بخش کشاورزی می افزاید: مصرف آب در این بخش نیز بسیار غیر بهره‌ور است و اگر بتوان میزان مصرف را به متوسط جهانی رساند ۵۰ درصد در مصرف این بخش صرفه‌جویی محقق خواهد شد.

وی بیان می کند: البته قرار است وزارت نیرو با آگاهی از ظرفیت‌های کشور بر اساس برنامه تدوین شده ،در فاز اول حدود ۱۵ میلیارد مترمکعب از مصرف آب کشاورزی را از برنامه کل که ۹۰ میلیارد متر بود را کاهش دهد.

بحران آب در ایران تنها ناشی از تغییرات اقلیمی نیست

اول آبان ماه امسال بود که مرکز پژوهش های مجلس ،گزارشی را منتشر کردکه در آن تصریح کرده که ما در ایران، به ازای یک متر مکعب آب فقط به ارزش 5 دلار آمریکا می‌توانیم بهره وری داشته باشیم در حالی که این عدد در کشورهای توسعه یافته، 56 دلار است.

این مرکز در گزارشی با عنوان «مفهوم سازی کل نگر بحران آب با استفاده از پویایی شناسی سیستم ها» ،ابعاد مختلفی از وضعیت کنونی کشور در مواجهه با بحران های آبی را که با آن روبه‌روست، مورد بررسی و ارزیابی قرار داده است. دراین گزارش وضعیت منابع آبی کشوردرحوضه های آبریز، شاخص بهره وری آب، تعیین شاخص سرانه آب تجدیدپذیر، شاخص وابستگی کشاورزی به منابع آب و پیش بینی وضعیت آب درصورت ادامه سناریوی وضع موجود بررسی و با آماروارقام آن را پیش روی سیاست گذاران کشور نهاده است.

همچنین دراین گزارش تاکید شده است که ؛«بحران آب در ایران تنها ناشی از تغییرات اقلیمی نیست، به عبارت دیگر سوءمدیریت و نبود برنامه ریزی در بخش آب نیز در این بحران دخیل بوده اند. بررسی های انجام شده نشان می دهد سهم عوامل انسانی از جمله توسعه مصارف آب بر، وضعیت اقتصادی و معیشت وابسته به آب، وضعیت صادرات - واردات، سطح زیر کشـت، رشد جمعیت، امنیت غذایی، انگیزه اصلاح الگوی مصرف و بهره وری و ... در ازدیاد مصارف، بیشتر از سهم عوامل طبیعی ناشی از کاهش بارش ها در کمیابی های آبی بوده است.