نورنیوز - گروه بینالملل: «رزماری دی کارلو» مسئول امور سیاسی سازمان ملل متحد شب گذشته به وقت محلی در نشست شورای امنیت ۱۶امین گزارش دبیرکل سازمان در خصوص برجام را قرائت کرد.
او گفت: دبیرکل همچنان بر این باور است که برجام بهترین گزینه موجود برای اطمینان از اینکه برنامه هستهای ایران منحصراً صلحآمیز باقی میماند، است.
«آنتونیو گوترش» در ابتدای گزارش خود بدون توجه به عدم اجرای تعهدات آمریکا و کشورهای اروپایی ذیل برجام مدعی شد: ایران ضروری است که اکنون از گامهایی که از زمان فروپاشی توافق برداشته شده «که با تعهدات هستهایاش تحت این برنامه سازگار نیست و متعهد شده قابل برگشت هستند» بازگردد.
دبیرکل سازمان ملل متحد همچنین تأکید کرد که ایالات متحده باید تحریمهای خود علیه ایران را لغو کند و معافیتهای مربوط به تجارت نفت با ایران را تمدید کند تا این توافق از سرگرفته شود.
گوترش همچنین در گزارش خود با وجود بازرسیهای شدید و نظارتهای گسترده آژانس بینالمللی انرژی اتمی از تأسیسات هستهای ایران مدعی شد: راستیآزمایی و نظارت بر برجام توسط آژانس بینالمللی انرژی اتمی بهطور جدی تحت تأثیر توقف تعهدات هستهای ایران در چارچوب برجام قرار گرفته است. آژانس هنوز قادر به راستی آزمایی ذخایر اورانیوم غنی شده در ایران نیست و ایران بیش از ۲۰ برابر حد تعیین شده در برجام، ذخایر اورانیوم غنی شده را حفظ میکند.
این ادعاها در حالی مطرح شده که بازرسان آژانس به طور دائم بازرسیهای خود را از ایران انجام میدهند. پیشتر محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در جریان رونمایی از سه رادیوداروی جدید در خصوص بازرسیها گفت: ما حدود ۱۲۰ بازرس را پذیرفتیم و همین الان که خدمات شما هستیم، دو بازرس به طور سرزده و البته در چارچوب پادمان بازدید دارند. اینها یک امر تعریف شده است. هیچ فعالیتی غیر از چارچوب پادمان و ان پی تی بین ما و آژانس وجود ندارد. آژانس گزارشی که میدهد بر اساس برجام است و این یک امر روشن است، اما وقتی طرفین دیگر به تعهداتشان عمل نکردند فشار سیاسی و روانی به ایران که عین برجام عمل کند، درست نیست و به این مساله هم پاسخ دادیم.
گوترش همچنین با وجود اعلام رسمی مقامات ایران مبنی بر دست نداشتن در حملات ارتش یمن به مواضع آمریکا و رژیم صهیونیستی و تاکید بر این نکته که این تصمیمات کاملا توسط یمن اتخاذ شده، مدعی شد که دبیرخانه ارزیابی کرده که موشک کروز مورد استفاده در حمله نوامبر ۲۰۲۲ توسط یمن نیز منشأ ایرانی داشته و ممکن است به روشی مغایر با قطعنامه ۲۲۳۱ منتقل شده باشد.
این ادعاها همچنین توسط ایروانی، نماینده ایران نزد سازمان ملل متحد مورد انتقاد قرار گرفت. وی در خصوص حق ایران برای کاهش تعهدات خود در قبال عدم اجرای کامل برجام توسط آمریکا و اروپا گفت: اقدامات اصلاحی ایران توسط بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام مجاز شده است که بر اساس آن، در صورت «تحریمهای جدید یا اعمال مجدد تحریمها»، ایران «حق» دارد، تکرار میکنم، ایران «حق توقف اجرای» تعهدات خود را به صورت «کلاً یا جزئی» دارد. با این حال، بر خلاف عواقب غیرقابل برگشت اقدامات غیرقانونی ایالات متحده، همه اقدامات ما به محض برداشته شدن همه تحریم ها به شیوه ای قابل راستی آزمایی قابل برگشت هستند.
نماینده ایران همچنین درخصوص ادعاهای مطرح شده در خصوص ارسال موشک و پهپاد توسط ایران گفت: محدودیتهای مرتبط با تسلیحات و ممنوعیتهای سفر ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۰، خوشبختانه تمامی محدودیتهای مربوط به فعالیتهای مرتبط با موشکهای بالستیک و نقل و انتقالات به و از ایران و همچنین مسدود شدن داراییها بر افراد و نهادهای فهرستشده در قطعنامه ۲۲۳۱، به طور خودکار در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۳ خاتمه یافت. بر این اساس، دبیرخانه سازمان ملل فهرست ۸۴ فرد و نهاد مشمول چنین تدابیری را از وب سایت شورا حذف کرد و رسماً این موضوع و خاتمه سایر اقدامات محدودکننده را به اطلاع همه کشورهای عضو سازمان ملل متحد رساند.
تسنیم