تداوم کمبود شیرخشک در بازار و سئوالات بی‌پاسخ!

نورنیوز - گروه اقتصاد: تولیدکنندگان شیرخشک، سازمان غذا و دارو، بانک مرکزی، داروخانه‌ها و سایر دستگاه‌های مرتبط، هر کدام تقصیر را به گردن دیگری می‌اندازند.

تولیدکنندگان می‌گویند ارز مورد نیاز برای واردات مواد اولیه شیرخشک تأمین نشده است؛ بانک مرکزی اما می‌گوید از ابتدای امسال تا پایان مهرماه، بنابر ثبت سفارش‌ها و اعلام اولویت‌ها و نظر دستگاه و سازمان غذا و دارو، ۱۸۳ میلیون دلار ارز ترجیحی تخصیص داده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۱ درصد رشد داشته است. سازمان غذا و دارو هم می‌گوید سهمیه ارز برای واردات مواد اولیه شیرخشک به تولیدکنندگان تخصیص یافته است و مشکلی در این زمینه وجود ندارد و کمبود این محصول، ناشی از قاچاق و مصرف شیرخشک در سایربخش‌ها از جمله قنادی‌هاست.

این کش و قوس‌ها حتی پای رئیس جمهور را هم به این قائله باز کرد؛ ابراهیم رئیسی وزیر بهداشت را مکلف کرد در توزیع شیر خشک به گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که این کالا به سهولت در اختیار متقاضیان واقعی قرار گیرد.

در همین ارتباط، از ۲۰ مهر بخشنامه‌ای صادر شد که شیر خشک تنها در ازای دریافت کد ملی و تاریخ تولد نوزاد و ثبت آن در سامانه‌های غذا ودارو ارائه ‌شود؛  این بخشنامه با هدف  رسیدن محصول به‌دست مصرف‌کننده واقعی صادر شده اما همین بخشنامه هم موجب شکل‌گیری مشکلاتی در توزیع شیرخشک شده است.

تأمین ارز ترجیحی

یکی از مهمترین مسایلی که دست اندرکاران این بخش بر آن تأکید می‌کنند، عدم تخصیص ارز ترجیحی برای تأمین مواد اولیه وارداتی است؛ کارشناسان اعلام کرده‌اند که درحال‌حاضر ۴۵ تا ۴۶ درصد مواد اولیه این محصول وارداتی است و به‌دلیل مقرون به صرفه نبودن تولید در حجم کم، ناگزیر به واردات مواد اولیه هستیم.

بانک مرکزی در ارتباط با تأمین ارز مورد نیاز برای این بخش، اعلام کرد که وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو تاکنون هر ثبت سفارشی را که در حوزه دارو و شیرخشک با اولویت ارسال کرده‌ اند بانک مرکزی ارز آن را بلافاصله تامین کرده و تخصیص داده است.

قاچاق؛ متهم ردیف دوم

پس از تأمین ارز، برخی دیگر ازفعالان این حوزه، دلیل کمبود شیرخشک را ناشی از قاچاق  این محصول به کشورهای همسایه ذکر می‌کنند؛ آنها می‌گویند اکنون به اندازه موالید و میزان مصرف در کشور، شیرخشک تولید می‌شود و کمبود و محدودیت عرضه نداریم اما مسئله اینجاست که بخشی از این محصولات به طور غیرقانونی به کشورهای دیگر قاچاق می‌شود.

بنابر این، همچنان که عده‌ای تخصیص نیافتن ارز ترجیحی برای تولید مواد اولیه شیرخشک را عامل شرایط کنونی می‌دانند، عده‌ای دیگر، همین عامل را موجب قیمت پایین این محصول در داخل کشور و قاچاق آن به کشورهای همسایه و درنتیجه شکل‌گیری کمبود در بازار عنوان می‌کنند!

علاوه بر این گفته می‌شود به دلیل پایین بودن شیرخشک داخلی، این محصول  با خارج شدن از چرخه طبیعی مصرف، در بخش قنادی‌ها و دامداری‌ها از سوی مصرف کننده غیرواقعی خریداری و مصرف می‌شود.

وعده وزارت بهداشت برای افزایش تولید و واردات

در این میان، وزارت بهداشت از افزایش تولید شیر خشک در صنایع داخلی و تسریع روند واردات برای جبران کمبود آن در داروخانه‌ها خبر داده و اعلام کرده است، این مشکل به‌زودی برطرف می‌شود.

در این زمینه، «پدرام پاک‌آیین» سخنگوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از تولید ۷۰ میلیون قوطی شیر خشک تا پایان سال خبر داد و گفت: تخصیص ارز ترجیحی به شیرخشک مورد نیاز بر حسب تعداد قوطی تولیدی ادامه دارد و باتوجه به اختلاف قیمت عرضه آن با بازار جهانی، نظارت هوشمند از کارخانه تا داروخانه انجام خواهد شد.

مسئله کمبود شیرخشک همچنان ادامه دارد

در همین زمینه، «سیدجلیل میرمحمدی میبدی» عضو کمیسیون بهداشت مجلس به تازگی با گلایه نسبت به کمبود شیر خشک در کشورگفت :چندین ماه است که با کمبود شیرخشک و دارو در کشور مواجه هستیم و تذکرات شفاهی و کتبی متعدد نمایندگان و حتی طرح سوال و برگزاری جلساتی با ریاست دکتر قالیباف رئیس مجلس و حضور وزرای بهداشت و اقتصاد، روسای بانک مرکزی، گمرک و سازمان غذا و دارو راه به جایی نبرده است.

او می‌گوید: در حالی که همه ارکان دولت قول و تعهد دادند که همه گونه همراهی را برای رفع مشکل داشته باشند اما متأسفانه همچنان شاهد کمبود جدی شیرخشک و دارو در کشور هستیم.

هر چند پس از رسانه‌ای شدن این مشکل در رسانه‌های جریان اصلی و شبکه‌های اجتماعی،  مسئولان دستگاه‌های ذی‌ربط نسبت به این مسئله واکنش نشان داده‌اند اما، هر دستگاهی صرفاً به دفاع از خود پرداخته و مشکل را متوجه بخش دیگری کرده است. به‌رغم وعده‌های مستمر دستگاه‌های مسئول در خصوص رفع شدن این مشکل آنچه در داروخانه‌ها همچنان مشاهده می‌شود، سرگردانی والدین و نبود شیر خشک است.

طی ماه‌های اخیر مشکلاتی از این دست در حوزه شکر، نهاده‌های دامی، روغن خام، لاستیک و... نیز مشاهده شده که بررسی دقیق موارد فوق از نوعی ناهماهنگی و بعضاً سوء مدیریت در برخی سطوح اجرایی خبر می‌دهد. در حالی که با تلاش مستمر دولت سیزدهم درآمدهای ارزی کشور به شرایط مناسب و پایداری رسیده و مشکل خاصی در واردات مواد اولیه وجود ندارد، برخی سیاست‌گذاری‌های اشتباه و نگرش‌های بخشی در دستگاه‌های متولی موجب بروز کمبودهای تصنعی در بازار و نارضایتی مردم می‌شود.

به نظر می‌رسد ستاد تنظیم بازار با در اختیار داشتن اختیارات گسترده، باید بیش از گذشته نسبت به ضرورت ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های متولی تأمین کالاهای مختلف در کشور و همچنین صدور دستورالعمل‌های راه‌گشا و پایدار، اهتمام داشته باشد تا ایجاد بحران‌های ناخواسته چون کمبود شیر خشک، بسترساز شکل‌گیری ادراک وجود ناکارآمدی در برخی دستگاه‌های اجرایی نشود.