نگرانی آمریکا از توافق نفتی ریاض – پکن

نورنیوز - گروه سیاست: تغییر رویکرد دولت بایدن در قبال غرب آسیا به خصوص در همراهی با سعودی‌ها موجب شده تا خریداران عربی امنیت با گسترش روابط با پکن به عنوان یک اهرم در برابر ترک احتمالی آمریکا از توافقات امنیتی و دفاعی با آنها استفاده کنند.

تغییر سیاست خارجه آمریکا در حمایت از عربستان

پس از شکست ترامپ در تصاحب مجدد صندلی‌ ریاست کاخ سفید و با روی کار آمدن دولت دموکرات بایدن، روابط دوجانبه آمریکا و عربستان دستخوش تغییرات اساسی شده است. دامنه این تغییرات به قدری شدید است که نشانه‌های اولیه آن را می‌توان در همراهی ریاض با تصمیمات نفتی اوپک برای کاهش عرضه نفت یافت که موجب سردی بیش از پیش روابط دو کشور نیز شد.

از آنجا که واشنگتن بعد از روی کار آمدن دولت بایدن اولویت‌های سیاست خارجه خود را بر تمرکز برای مقابله با چین قرار داده است و از سوی دیگر چندان تمایلی برای هزینه کرد بیشتر برای حفظ کشورهای عربی منطقه مانند گذشته ندارد این نگرانی را در میان متحدان عربی خود برانگیخت که ممکن است ایالات متحده به اندازه گذشته به آنها متعهد نباشد و در موقع نیاز با آنها همان کاری را کند که با اشرف غنی در افغانستان کرد.

توسعه روابط تجاری غیر دلاری چین با عربستان

بر اساس آمار منتشر شده عربستان سعودی بزرگترین شریک تجاری چین در غرب آسیا و بزرگترین تامین کننده جهانی نفت خام این کشور است. آمار گمرک چین نشان می‌دهد تجارت دوجانبه عربستان و چین به 87.3 میلیارد دلار رسیده که 30 درصد نسبت به قبل افزایش یافته و بیشترین سهم این تجارت بر روی محصولات نفتی متمرکز بوده است.

از سوی دیگر بر اساس گزارشات غیر رسمی، ریاض در حال مذاکره با پکن برای قیمت گذاری بخشی از فروش نفت خود به یوان به جای دلار آمریکا است. چنین معامله‌ای می‌تواند به صورت همزمان موجب گسترش نفوذ جهانی پول چین و  تضعیف «سیستم دلاری نفتی» شود.

 هر چند منابع خبری تایید کردند این اتفاق در حال حاضر رخ داده است اما نه چین و نه سعودی‌ها نمی‌خواهند آن را آشکارا برجسته کنند زیرا هر دو طرف بیش از حد در معرض فشار دلار در بازارهای جهانی هستند اما قدر مسلم دیگر دلیلی وجود ندارد آنها به تجارت دوجانبه خود با ارز ثالث ادامه دهند به خصوص زمانی که این طرف ثالث مورد اطمینان هیچ‌یک از آنها نیست.

تحولات جهانی و چالش امنیت انرژی کشورها

جنگ اوکراین یک بحران جهانی انرژی را برای کشورهای جهان به وجود آورده و در آخرین اقدام، اعمال تحریم و سقف قیمتی بر نفت روسیه به عنوان دومین صادرکننده بزرگ نفت خام جهان، کشورها را به رقابت بیشتر برای تامین منابع پایدار انرژی واداشت که چین نیز به عنوان بزرگترین واردکننده و مصرف‌کننده انرژی از این حیث مستثنی نیست بنابراین دلیل اصلی سفر اخیر رئیس‌جمهور چین به ریاض را می‌توان دسترسی به منابع انرژی با ثبات از سوی پکن و تنوع بخشی به بازار فروش آن از سوی عربستان سعودی دانست.

نیاز امنیتی - دفاعی عربستان

آنچه مسلم است عربستان سعی دارد از وابستگی کامل به آمریکا تا آنجا که ممکن است فاصله بگیرد ولی به دلیل توافقات و تعهدات امنیتی و دفاعی که با این کشور دارد قادر به ایجاد تغییر عمده‌ای در این حوزه نیست و فقط می‌تواند در بخش‌های اقتصادی بازیگران جدیدی را به عرصه تعاملات بین‌المللی خود اضافه کند و به همین دلیل سفر رئیس‌جمهور چین را نمی‌توان به عنوان نقطه عطفی در روابط پکن و ریاض فرض کرد که در ادامه موجب ایجاد تحولات استراتژیکی در روابط چین با منطقه شود یا تمام مناسبات عربستان با آمریکا و منطقه را به هم زند یا حتی موجب شود ایران از دایره توجهات چین خارج و یا اهمیت آن نادیده گرفته شود.

چنین تحلیل‌هایی بیشتر از آنکه مبنای واقعی داشته باشند مبنایی احساسی دارند و قدر مسلم نفوذ چین در حیاط خلوت عربی آمریکا در منطقه باید بیشتر مایه نگرانی واشنگتن باشد.