طبق گزارش فایننشالتایمز، روبیو برخلاف وزرای خارجه پیشین، هدایت مذاکرات مرتبط با ایران را به جرد کوشنر و استیو ویتکاف سپرده و خود بر مسئولیتهای امنیت ملی متمرکز شده است.
نورنیوز-گروه بین الملل: «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه آمریکا تا حد زیادی در مذاکرات هستهای ایالات متحده با ایران و همچنین مذاکرات صلح اسلامآباد و سایر جلسات خارجی غایب بوده و در عوض بر نقش دوگانه خود به عنوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید تمرکز کرده است. او برخلاف وزرای امور خارجه گذشته که رهبری تلاشهای دیپلماتیک اصلی را بر عهده داشتند، چنین وظایفی را به چهرههایی مانند «جرد کوشنر» داماد رئیسجمهور آمریکا و «استیو ویتکاف» فرستاده ویژه رئیسجمهور به منطقه واگذار کرده است.
در حالی که نقش دوگانه او امکان هماهنگی نزدیکتر با رئیس جمهور ترامپ را فراهم میکند، منتقدان معتقدند که این امر وزارت امور خارجه و دیپلماسی ایالات متحده را به طور کلی تضعیف کرده است.
روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی در اینباره با اشاره حضور همیشگی «جان کری» وزیر امورخارجه سابق آمریکا در مذاکرات هستهای با ایران در دوران ریاست جمهوری «باراک اوباما» نوشت: دیپلماسی هستهای سطح بالا، نقشی طبیعی برای دیپلمات ارشد ایالات متحده بود. وزرای امور خارجه آمریکا بهطور سنتی رهبری بزرگترین وظایف دیپلماتیک کشور، از معاهدات کنترل تسلیحات گرفته تا توافقات اسرائیل و فلسطین را بر عهده دارند.
اما در حالی که دونالد ترامپ آماده میشود تا احتمالا هیاتی را برای دور جدید مذاکرات ایالات متحده و ایران در پایتخت پاکستان اعزام کند، وزیر امور خارجه او، در جایی که اغلب حضور دارد، باقی خواهد ماند: در خانه.
روبیو در گفتوگوهای اخیر ایالات متحده با ایران در اوایل این ماه شرکت نکرد. او همچنین در چندین جلسه برگزار شده در طول سال گذشته در ژنو و دوحه، شرکت نکرد. روبیو بهعلاوه در هیاتهای آمریکایی خارج از کشور که برای حل و فصل جنگ در اوکراین و جنگ اسرائیل در نوار غزه تلاش میکنند، غایب بوده است. با وجود یک دوره طولانی بحران و جنگ در منطقه، او از زمان توقف کوتاهی در اسرائیل در اکتبر گذشته، به غرب آسیا سفر نکرده است.
به نوشته روزنامه چاپ لندن، فاصله روبیو از سنگرهای دیپلماسی نشان دهنده نقش دوگانه او در تیم امنیت ملی ترامپ است. او در طول یک سال گذشته، به عنوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید نیز خدمت کرده است - اولین کسی که از زمان «هنری کیسینجر» در اواسط دهه ۱۹۷۰ این سمت را بر عهده داشته است.
«اِما اشفورد» تحلیلگر دیپلماسی ایالات متحده در «مرکز استیمسون» در واشنگتن خاطرنشان کرد: در حالی که ویتکاف، کوشنر و «جی دی ونس» معاون رئیس جمهور، اوایل این ماه با مقامات ایرانی در پاکستان دیدار کردند، روبیو در مسابقات قهرمانی مبارزه نهایی (UFC) در کنار ترامپ بود. او افزود: روبیو آشکارا ترجیح میدهد نزدیک ترامپ بماند. اما او شکایات بسیاری از دیپلماتهای فعلی و سابق را تکرار کرد که روبیو کمتر شبیه کسی است که هر دو شغل را انجام میدهد و بیشتر شبیه یک مشاور امنیت ملی است که گاهی اوقات در وزارت امور خارجه حاضر میشود.
اشفورد گفت: من فکر میکنم خالی بودن پست وزیر امور خارجه به ضرر کل وزارت امور خارجه و توانایی آمریکا در انجام دیپلماسی به طور کلی است.
روبیو در یک کنفرانس خبری در دسامبر در پاسخ به سوالی در مورد برنامههای سفرش گفت که دلیل کمتری برای سفر به خارج از کشور دارد، زیرا به گفته او، «ما رهبران زیادی داریم که دائماً به اینجا میآیند تا با ترامپ در کاخ سفید ملاقات کنند». روبیو بهعلاوه به عنوان مشاور امنیت ملی در سفرهای خارجی ترامپ شرکت میکند.
فایننشال تایمز در بخش دیگری از گزارش خود، بهویژه به غایب بودن روبیو در دو دور مذاکرات پاکستان اشاره و خاطرنشان کرد که او ممکن است عمداً از شرکت در مذاکرات با ایران در اسلامآباد خودداری کرده باشد.
به گفته «استفان والت» دانشمند علوم سیاسی و استاد دانشگاه هاروارد، این دیپلمات ارشد آمریکایی به سادگی نمیخواهد با شکست در درگیری با ایران مرتبط شود.