نورنیوز-گروه بین الملل: دیدار روز پنج شنبه دونالد ترامپ با رهبران یهودی حریدی که نخستین گردهمایی از این نوع در کاخ سفید طی چند دهه اخیر توصیف شده در نگاه نخست میتواند یک ملاقات مذهبی و اجتماعی معمول تلقی شود؛ اما حضور رهبران ساتمار، جریانی که به دلایل مذهبی با صهیونیسم مخالف است، به این دیدار معنایی فراتر از یک برنامه تشریفاتی داده است. ترامپ در دفتر بیضی میزبان یهودیانی بود که بر یک تفکیک مهم تأکید دارند: یهودی بودن الزاماً به معنای صهیونیست بودن نیست.
اهمیت این تصویر زمانی بیشتر میشود که آن را در کنار تحولات اخیر جنگ ایران قرار دهیم. پنتاگون اعلام کرده «عملیات خشم حماسی» در پنجم مه پایان یافته و به نیروها و مقامات خود دستور داده برای درگیریهای جدید از این عنوان استفاده نکنند و به جای آن از تعبیر خنثیتر «عملیات برونمرزی در منطقه مسئولیت سنتکام» استفاده کنند.
این تغییر نام، در شرایطی که درگیری نظامی ادامه دارد، صرفاً یک اصلاح اداری به نظر نمیرسد. «خشم حماسی» نامی بود که یک عملیات بزرگ، تهاجمی و پیروزمندانه را تداعی میکرد؛ در حالی که عنوان جدید، جنگ را از یک «عملیات» با هویت مشخص به مجموعهای از «فعالیتهای برونمرزی» تقلیل میدهد. گویی جنگ هنوز در میدان جریان دارد، اما واشنگتن در حال فاصله گرفتن از نام و هویت سیاسی آن است.
این روند با تغییر ادبیات مقامهای ارشد دولت ترامپ نیز همزمان شده است. جیدی ونس در اظهارات اخیر خود حتی از بهکارگیری عنوان «جنگ» برای وضعیت موجود فاصله گرفت.
اما این رخدادهای زنجیره ای چرا اکنون به وقوع پیوسته است؟
پاسخ احتمالی را باید در نوامبر جستوجو کرد.
انتخابات میاندورهای آمریکا نزدیک است و جنگ ایران میتواند به یکی از پرهزینهترین موضوعات سیاسی برای جمهوریخواهان تبدیل شود. گزارشهای اخیر از نگرانی مشاوران ترامپ درباره پیامدهای جنگ در انتخابات حکایت دارد؛ نگرانیای که با افزایش هزینههای انرژی و فشار بر زندگی روزمره آمریکاییها جدیتر میشود.
افکار عمومی نیز نشانه مثبتی برای کاخ سفید ارسال نمیکند. نظرسنجی جدید رویترز/ ایپسوس نشان میدهد تنها حدود یکچهارم آمریکاییها جنگ ایران را ارزشمند میدانند.
ترامپ در چنین شرایطی با یک معمای سیاسی مواجه است: ادامه جنگ هزینه دارد و پایان دادن به آن ممکن است شبیه عقبنشینی یا شکست تعبیر شود.
راهحل میتواند تغییر روایت باشد.
ترامپ لازم نیست اعلام کند جنگ اشتباه بوده است. کافی است خود را رئیسجمهوری معرفی کند که «پیروز شد و سپس جنگ را تمام کرد». برای چنین روایتی، نخست باید خود جنگ از مرکز تصویر سیاسی رئیسجمهور کنار برود؛ نام عملیات تغییر کند، واژه «جنگ» کمتر استفاده شود و مسئولیت ادامه درگیری در ادبیات رسمی کمرنگتر شود.
در این چارچوب، دیدار با یهودیان ضدصهیونیست نیز میتواند یک قطعه دیگر از پازل باشد.
این دیدار بهتنهایی اثبات نمیکند که ترامپ در حال چرخش ضدجنگ یا ضدصهیونیستی است. رهبران ساتمار مسائل داخلی جامعه حریدی را نیز دنبال میکنند و دیدار با آنان الزاماً با جنگ ایران ارتباط مستقیم ندارد. اما در سیاست، تصاویر نیز پیام دارند.
تصویر ترامپ در کنار یهودیانی که میگویند نماینده صهیونیسم به عنوان یک ایدئولوژی که ساختار سیاسی برگرفته از آن شریک اصلی ترامپ در آغازگری و ادامه جنگ بوده، نیستند، میتواند به شکستن یک دوگانه کمک کند: اینکه مخالفت با جنگ الزاماً به معنای مخالفت با یهودیان نیست و حمایت از صلح الزاماً به معنای عقبنشینی آمریکا نیست.
از این زاویه، شاید ترامپ در حال ساختن یک چهره جدید برای مرحله انتخاباتی باشد: رئیسجمهوری که جنگ را آغاز نکرده، بلکه آن را مدیریت کرده؛ جنگطلب نیست، بلکه صلح را در زمان مناسب انتخاب میکند؛ و شکست نخورده، بلکه تصمیم گرفته درگیری را پایان دهد.
این همان چیزی است که میتوان آن را «خروج انتخاباتی از جنگ» نامید.
اما یک واقعیت سرسخت وجود دارد که با تغییر نام عملیات یا تغییر ادبیات سیاسی از بین نمیرود: هزینه جنگ واقعی است. قیمت سوخت، تورم، فشار بر بودجه، تلفات نیروهای آمریکایی و نگرانی از گسترش درگیری را نمیتوان با تغییر واژهها حذف کرد.
به همین دلیل، شاید مهمترین نبرد ترامپ در ماههای آینده نه در میدان جنگ، بلکه در میدان روایت باشد.
او میتواند نام «خشم حماسی» را کنار بگذارد؛ میتواند دیگر از واژه «جنگ» استفاده نکند؛ میتواند کنار یهودیان غیرصهیونیست بنشیند و تصویری متفاوت از خود ارائه دهد. اما اگر هدف نهایی این باشد که پیش از نوامبر، مسئولیت سیاسی جنگ را از دوش خود بردارد و چهرهای ضدجنگ بسازد، رأیدهنده آمریکایی یک سؤال ساده خواهد داشت: هزینه این جنگ را چه کسی پرداخت؟
و اینجاست که یک طنز تلخ انتخاباتی شکل میگیرد:
ترامپ ممکن است تلاش کند جنگ را پیش از انتخابات از سیاست خارج کند؛ اما شاید آمریکاییها جنگ را با خودشان به پای صندوقهای رأی ببرند.
آنگاه دیگر مهم نخواهد بود پنتاگون جنگ را چه نامیده، کاخ سفید از چه واژهای استفاده کرده یا ترامپ کنار کدام خاخام عکس گرفته است؛ رأیدهنده آمریکایی میتواند نام خود را بر کارنامه جنگ ترامپ بگذارد و احتمالا آن نام برای ترامپ خوشایند نخواهد بود.