نورنیوز-گروه اجتماعی: مصطفی طاهری، نایبرئیس فراکسیون هوش مصنوعی مجلس شورای اسلامی، در حاشیه بازدید از نمایشگاه اینوتکس در جمع خبرنگاران با تمجید از تلاشهای برگزارکنندگان این رویداد اظهار کرد: در شرایط خاص کشور که برخی آن را شرایط نارس و برخی دیگر شرایط نه جنگ و نه صلح مینامند، بنده آن را شرایط «هم جنگ و هم صلح» اسمگذاری میکنم. قاعده عمومی بر این است که در چنین شرایطی کمتر به آینده فکر شده و بیشتر به امور روزمره پرداخته شود و بقا بر توسعه پیشی بگیرد؛ اما آن چیزی که در این نمایشگاه میان جوانان، نسل دوم و گامدومیها مشاهده شد، خلاف این قاعده است.
وی افزود: با وجود اینکه در شرایط خاصی به سر میبریم و همین دو شب گذشته درگیری و جنگ جدی در کشور وجود داشت، اما گروهی از جوانان با انگیزهای بیشتر از سالهای گذشته گرد هم آمدهاند تا با امید به آینده برای ساختن ایرانی قوی، مسائل و مشکلات کشور را رصد و راهکارهای حل آن را بررسی کنند.
نایبرئیس فراکسیون هوش مصنوعی مجلس ادامه داد: شرکتهای کوچک دو سه نفره تا مجموعه شرکتهای بزرگ حاضر در نمایشگاه، همگی بسیار پرروحیه و حتی باانگیزهتر از سالهای قبل ظاهر شدهاند و این موضوع بزرگترین نکته و دستاوردی بود که در این بازدید با آن مواجه شدم. قطعاً با حضور چنین جوانانی هیچ کشوری و هیچ دشمنی نمیتواند آسیبی به ایران وارد کند.
طاهری در تشریح آخرین وضعیت قانونگذاری در حوزه هوش مصنوعی اعلام کرد: خوشبختانه هوش مصنوعی در کشور صاحب قانون شد و تکالیف آن به طور کامل به تصویب رسید. قانون خوبی در موضوع هوش مصنوعی تدوین شده بود که پس از رفتوبرگشتها در هیئت عالی نظارت و بررسی مسائل مربوطه، خوشبختانه مراحل آن دو روز قبل به پایان رسید و کشور هماکنون دارای قانون رسمی در حوزه هوش مصنوعی است.
وی با اشاره به ابعاد مختلف این قانون تصریح کرد: در این قانون ساختار لازم ایجاد شده و متولی و راهبر اصلی هوش مصنوعی در کل کشور مشخص شده است. نکته دوم و محوری قانون این است که در جایجای مواد آن، وزن و بار اصلی بر دوش بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان قرار داده شده است.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی درباره بخش مربوط به دادهها و زیرساختها در این قانون گفت: بخشی از این قانون به موضوع دادههای کشور اختصاص یافته است تا مشخص شود بخش خصوصی چگونه میتواند از دادههای بخش دولتی و خصوصی در زمینه هوش مصنوعی استفاده کند. در بخش زیرساخت نیز وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مسئول و مکلف به فراهم کردن زیرساختهای لازم شده است.
طاهری در خصوص حمایتی بودن این قانون افزود: پیش از این در «قانون جهش تولید دانشبنیان» تسهیلات و حمایتها را به تفصیل تدوین کرده بودیم و در قانون جدید، حوزه هوش مصنوعی نیز به همان قانون متصل شد؛ لذا تمامی حمایتهای مندرج در قانون جهش تولید دانشبنیان شامل حال شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی نیز خواهد شد.
وی با تاکید بر اهمیت تعاملات بینالمللی در حوزه فناوریهای نوظهور بیان کرد: بخش دیگری از قانون به موضوعات بینالملل میپردازد؛ چرا که میدانیم هرچه ارتباطات کشور با سایر جوامع در پروژههای مشترک، تبادل داده و تبادل زیرساختهای پردازشی بیشتر باشد، آورده و منافع بیشتری برای کشور خواهد داشت.
نایبرئیس فراکسیون هوش مصنوعی مجلس در ادامه با اشاره به دو دغدغه مهم که مسئولیت آن به «سازمان ملی هوش مصنوعی» سپرده شده است، اظهار کرد: نکته اول مربوط به لایه بنیادین و لایههای عمیق مطالعاتی برای آیندهنگری است تا در مواجهه با مسائل نوظهور غافلگیر نشویم؛ یعنی سازمان باید با بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها لایههای آتی را پیشبینی کند تا هیچگاه دچار غافلگیری فناوری نشویم. نکته دوم نیز مدیریت مخاطرات هوش مصنوعی است؛ چرا که این فناوری ممکن است ابعاد آسیبزنندهای داشته باشد که سازمان باید مراقبتهای لازم را در این زمینه به عمل آورد.
طاهری به تکالیف دستگاههای آموزشی نیز اشاره کرد و گفت: در خصوص تربیت نیروی انسانی و استفاده از ظرفیت اساتید دانشگاهی، دو ماده مجزا تدوین شده که بر اساس آن وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف به انجام وظایف خود در حوزه هوش مصنوعی شدهاند.
وی در پاسخ به سوالی درباره نسبت وظایف ستادها و سازمان جدید تصریح کرد: با تصویب این قانون، «سازمان ملی هوش مصنوعی» تثبیت شد. چنانچه ستادهای قبلی (مانند ستاد توسعه هوش مصنوعی در معاونت علمی) تکالیفی داشتند که با تکالیف سازمان همپوشانی دارد، آن موازیکاریها حتماً ملغی خواهد شد؛ زیرا کار راهبری کلان باید از یک نقطه انجام شود.
نایبرئیس فراکسیون هوش مصنوعی مجلس تاکید کرد: البته این به معنای سلب تکلیف از دستگاههایی مانند معاونت علمی نیست، بلکه اتفاقاً تکالیف اجرایی آنها بیشتر شده است، اما کار راهبری ملی صرفاً بر عهده سازمان خواهد بود. این سازمان زیر نظر مستقیم رئیسجمهور فعالیت میکند؛ مشابه الگوی موفق بسیاری از کشورها که مدیریت هوش مصنوعی را در بالاترین سطح حاکمیتی قرار دادهاند.
طاهری در تشریح علت انتزاع راهبری هوش مصنوعی از معاونت علمی توضیح داد: معاونت علمی درگیر هزاران موضوع و فناوری مختلف از جمله نانو، میکروالکترونیک، کوانتوم و غیره است و در آن بخشها تسهیلگری میکند. منطق ما این بود که هوش مصنوعی به دلیل اهمیت شایان توجه، باید متولی مستقلی داشته باشد تا به صورت شبانهروزی و متمرکز بر آن تمرکز کند نه اینکه انرژی آن میان موضوعات گوناگون تقسیم شود. امیدواریم با این ساختار متمرکز، فرمایش و هدفگذاری رهبر معظم انقلاب مبنی بر قرار گرفتن ایران در جمع 10 کشور برتر هوش مصنوعی دنیا محقق شود.
وی در پایان در خصوص قوانین حوزه کودک و نوجوان و محدودیتهای هوش مصنوعی در مدارس گفت: در کشورهای مدعی آزادی و دموکراسی، قوانین مشخصی برای حضور کودکان و نوجوانان در فضای مجازی و هوش مصنوعی تدوین شده است. در قانون فعلی هوش مصنوعی اشاره مستقیمی به این موضوع نشده، هرچند در طرحها و لوایح دیگری که در مجلس در حال بررسی است به حوزه کودک و نوجوان پرداخته شده است. با این حال، با اختیاراتی که به سازمان ملی هوش مصنوعی داده شده، این سازمان میتواند آییننامههای تخصصی حوزه کودک و نوجوان را تدوین کرده، به تصویب دولت برساند تا در تمامی اجزای بدنه اجرایی کشور لازمالاجرا شود.