نورنیوز-گروه بین الملل: رادیو رژیم اشغالگر تاکید کرد هدف از این مطالعه، بررسی توجیه منطقی و اقتصادی این پروژه است.
این خبر در حالی منتشر میشود که اظهارات «ایلی کوهن»، وزیر انرژی رژیم صهیونیستی در ۲۵ اکتبر گذشته به روزنامه عبری «معاریو» در خصوص وجود پروژهای برای ایجاد «گذرگاه انرژی» با عربستان، پرسشهای گستردهای را در محافل سیاسی و رسانهای برانگیخت؛ اینکه آیا تلآویو به دنبال گشودن دروازه جدیدی برای عادیسازی روابط با ریاض تحت پوشش همکاریهای اقتصادی و پروژههای زیرساختی منطقهای است.
کوهن گفته بود که توافق پیشنهادی با هدف ایجاد گذرگاه انرژی برای اتصال عربستان به اسرائیل جهت تسهیل انتقال نفت و کالا به اروپا انجام میشود و این پروژه، جایگزینی زمینی برای مسیرهای سنتی دریایی از طریق کانال سوئز و مسیرهای زمینی از طریق ایران خواهد بود.
وی افزود که این گذرگاه به عربستان امکان دسترسی مستقیم به بازارهای انرژی اروپا را میدهد و در عین حال جایگاه اسرائیل را به عنوان یک مرکز منطقهای انرژی در خاورمیانه تقویت میکند.
جزئیات تاسیس گذرگاه پیشنهادی
بر اساس طرح فاششده در روزنامه صهیونیستی معاریو، کالاها و انرژی از بنادر هند به خلیجفارس (مانند بندر دمام عربستان) و سپس از طریق راهآهن عربستان و اردن به بندر حیفا در فلسطین اشغالی و از آنجا به اروپا منتقل میشوند.
مرحله اول شامل ساخت خط راهآهن از حیفا به مرزهای اردن با عبور از «بیتشئان» در فلسطین اشغالی تا شهر «اربد» اردن با سرمایهگذاری اولیه حدود ۲۰ میلیارد دلار است که عربستان تأمین مالی آن را بر عهده میگیرد.
مرحله دوم نیز بر اتصال مستقیم به خلیجفارس تمرکز دارد؛ پروژهای که تا سال ۲۰۲۵ همچنان در مرحله مطالعات امکانسنجی در سرزمینهای اشغالی قرار داشت.
ناظران معتقدند اسرائیل تلاش میکند از این پروژه برای پیوند منافع اقتصادی خود با ابتکارات عادیسازی منطقهای بهره ببرد، بهویژه آنکه این گذرگاه بخشی از «کریدور اقتصادی هند – خاورمیانه – اروپا» است که با حمایت آمریکا و اتحادیه اروپا به عنوان جایگزینی برای کانال سوئز (پس از حملات مکرر به کشتیهای عازم بنادر سرزمینهای اشغالی در دریای سرخ) مطرح شده است.
این پروژه بر ایده اتصال بنادر هند به اتحادیه اروپا از طریق دو مسیر استوار است: مسیر شرقی که هند را به کشورهای خلیجفارس متصل میکند و مسیر شمالی که خلیجفارس را از طریق اردن و سرزمینهای اشغالی به اروپا پیوند میدهد. تلآویو قصد دارد با اتصال بنادر و خطوط لوله خود، عربستان را وارد این کریدور کند.
ایلی کوهن در آوریل ۲۰۲۵ (فروردین ۱۴۰۴) با همتای آمریکایی خود، «کریس وایت»، ایده احداث خط لوله نفت از بندر عسقلان با عبور از ایلات به مقصد عربستان را تحت عنوان اتصال خلیجفارس به اروپا و گسترش دایره «توافقنامه ابراهیم» بررسی کرد.
طبق طرح رژیم صهیونیستی، یک خط لوله نفت زمینی به طول تقریبی ۷۰۰ کیلومتر از اراضی عربستان تا شهر ایلات ایجاد خواهد شد و از آنجا از طریق خط لوله موجود به بندر عسقلان متصل میشود تا محمولههای نفتی به اروپا صادر شوند.
کوهن این مسیر جدید را کوتاهترین، سریعترین و ایمنترین راه برای انتقال انرژی به اروپا، توصیف و اشاره کرد که این پروژه هزینههای زمانی و مالی را کاهش داده و توجیه اقتصادی برای هر دو طرف را تقویت میکند.
کوهن در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این پروژه، رژیم اسرائیل را به پلی استراتژیک برای انرژی میان شرق و غرب تبدیل کرده و به تقویت امنیت و شکوفایی منطقه کمک خواهد کرد.
وی همچنین یادآور شد که تلآویو برای توسعه زیرساختهای منطقهای جهت تبدیل شدن به مرکز اصلی ترانزیت انرژی در خاورمیانه تلاش میکند.
بلندپروازی اسرائیل درباره پروژه «نئوم»
چشمانداز رژیم صهیونیستی تنها به گذرگاه نفتی محدود نمیشود؛ ایلی کوهن که پیشتر رئیس سازمان جاسوسی (موساد) بود، معتقد است عادیسازی اقتصادی با عربستان میتواند در آینده شامل همکاری در پروژه شهر آیندهنگرانه «نئوم» عربستان نیز باشد.
وی در مقالهای که در ۲۷ مارس ۲۰۲۵ در روزنامه معاریو منتشر کرد، از افقهای شکوفایی اقتصادی با تأثیرات جهانی سخن گفت و اشاره کرد که اسرائیل مشتاق مشارکت در تولید هیدروژن سبز در نئوم با سرمایهگذاری حدود ۸ میلیارد دلاری است.
برآوردهای «نیتسان کوهن»، پژوهشگر اسرائیلی که در ۴ فوریه ۲۰۲۵ در روزنامه «اسرائیل هیوم» منتشر شد، نشان میدهد که تلآویو ممکن است بین ۱۰ تا ۲۰ درصد از سود پروژه ۵۰۰ میلیارد دلاری نئوم، یعنی رقمی معادل حدود ۱۰۰ میلیارد دلار را به دست آورد.
وی توضیح داد که شرکتهای اسرائیلی، از جمله شرکت مشاورهای «تیفن»، آمادهسازیهای خود را برای ورود به پروژههای آینده عربستان، چه بهصورت مستقیم و چه از طریق شراکتهای غیرعلنی، در انتظار عادیسازی رسمی روابط آغاز کردهاند.
در گزارشی که در ماه مه گذشته در مجله آمریکایی «بیزنس اینسایدر» منتشر شد، اشاره شده که موفقیت پروژه نئوم و «چشمانداز ۲۰۳۰» عربستان به ثبات منطقه و برقراری صلح در خاورمیانه بستگی دارد و تأکید شده که تنشهای ژئوپلیتیک، بهویژه جنگ در غزه، شتاب طرحهای سرمایهگذاری منطقهای را کاهش داده و بسیاری از پروژههای مشترک انرژی را به تعویق انداخته است.