«کووید ۱۹» چگونه فعال شد؟

نورنیوز-گروه اجتماعی: بنا بر اعلام مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، بر اساس داده های نظام مراقبت دیده وری تنفسی 2 پاتوژن آنفلوانزا و کووید-19در هفته بیست و ششم سال 1405 یعنی هفته منتهی به 27 شهریور، نسبت موارد دارای علائم عفونت های تنفسی، در مراجعین سرپایی نسبت به هفته گذشته، کمی کاهش و در مراجعین بستری، کمی افزایش نشان داده است؛ به طوری که 6.5 درصد از مراجعین سرپایی، دارای علائم شبه آنفلوانزا (ILI) و 7.4 درصد از مراجعین بستری، دارای علائم تنفسی شدید (SARI) بوده اند. این نسبت ها در هفته قبل به ترتیب 7.4 و 6.9 درصد بوده است.
در این نظام مراقبت دیده وری، از میان 194 نمونه تنفسی اخذ شده از مراجعین با تظاهرات ILI یا SARI، نسبت نمونه های مثبت از نظر آنفلوانزا، نسبت به هفته قبل کاهش و به 2 درصد رسیده که این نسبت در هفته مشابه سال قبل، 0.9 درصد بوده است. همچنین نسبت نمونه های مثبت از نظر کووید-19، که در هفته گذشته، آستانه هشدار بالا را پشت سر گذاشته بود، برای پنجمین هفته متوالی افزایش نشان داده و به 17 درصد رسیده است. لذا ضرورت تشدید مراقبت عفونت‌های حاد تنفسی همچنان مورد تاکید ویژه قرار می گیرد. این نسبت در هفته مشابه سال قبل 8.9 درصد بوده است.
درصد مثبت آنفلوانزا بر اساس داده های نظام مراقبت غیردیده وری آزمایشگاهی در هفته بیست و ششم سال 1405
توجه: از آنجایی که داده های نظام مراقبت غیردیده وری (یا روتین)، عمدتا تحت تاثیر تصمیم پزشکان برای درخواست آزمایش و میزان دسترسی به ابزار/ کیت تشخیصی است؛ یافته های زیر باید با احتیاط تفسیر شود.
بر اساس داده های نظام مراقبت غیردیده وری آزمایشگاهی، در هفته بیست و ششم سال 1405، مجموعا تعداد 4907 نمونه تنفسی که 95.9 درصد آنها از بیماران بستری اخذ شده، در آزمایشگاه های مولکولی دانشگاه های علوم پزشکی کشور آزمایش شده و از میان آنها 2.2 درصد یعنی 108 مورد مثبت آنفلوانزا بوده است. نکته حائز توجه، افزایش 14.2 درصدی فراوانی نمونه های تنفسی آزمایش شده در این هفته، نسبت به هفته قبل است.
همچنان تایپ غالب ویروس آنفلوانزای در گردش در کشور(یعنی حدود 75.4 درصد)، “B” است. البته در مقطع زمانی مشابه در سال قبل (1404)، تایپ غالب ویروس “A” بوده است. از سوی دیگر 32.4 درصد موارد مثبت آنفلوانزا به گروه سنی کودکان تعلق داشته اند، شامل: گروه سنی زیر 2 سال حدود 9.3 درصد، گروه سنی 2 تا 5 سال حدود 12 درصد و گروه سنی 6 تا 15 سال، حدود 11.1 درصد. 
درصد مثبت آنفلوانزا در استان‌ بوشهر با 25.3 درصد، همچنان بالاتر از آستانه هشدار بالا است. همچنین در استان‌های‌ هرمزگان (8.6) و خوزستان (5.6) درصد مثبت آنفلوانزا، از آستانه هشدار پایین یعنی 5 درصد، بالاتر گزارش شده است. 
بر اساس نتایج آزمایشات نمونه های اخذ شده با هدف دیده وری 21 پاتوژن تنفسی در شهریور ماه سالجاری، در میان 120 نمونه اخذ شده برای این دیده وری، که مربوط به دو استان‌ تهران و هرمزگان بوده است رینوویروس با 16.7 درصد، کووید- 19 با 11.7 درصد ، پاراآنفلوانزا و سایر کروناها (بجز کووید -19) هر یک با 4.2 درصد ، بالاترین درصد پاتوژن های تنفسی شناسایی شده را تشکیل می دادند.
وضعیت جهانی پاتوژن‌های تنفسی؛ سیگنال‌های پیش‌نگر برای ایران /آخرین به‌روزرسانی: هفته 37 سال 2026
در اواخر تابستان 2026، الگوی گردش ویروس‌های تنفسی در مناطق مختلف جهان ناهمگون است. در حالی که فعالیت جهانی کووید-19 همچنان در مجموع پایین گزارش می‌شود، افزایش فعالیت آن در بخش‌هایی از شرق آسیا و اروپا قابل توجه است. همزمان، فصل آنفلوانزا در نیمکره جنوبی در حال عبور از دوره اوج است و در شرق آسیا، فعالیت آنفلوانزا در برخی کشورها به‌طور محسوسی در حال افزایش است. فعالیت RSV در سطح جهانی همچنان عمدتاً پایین است.
توجه: مقادیر درصد مثبت شدن پاتوژن ها در کشورها به دلیل تفاوت جمعیت تحت مراقبت، نوع نمونه، تعریف مورد و نظام مراقبت دیده وری، مستقیماً قابل مقایسه کمی نیستند و عمدتاً برای شناسایی جهت و شدت نسبی روند به کار می‌روند.

واریانت‌های کووید-19

در سطح جهانی،XFG از واریانت‌های غالب در گردش است و WHO در حال حاضرXFG، NB.1.8.1،PQ.16.1.1 و BA.3.2 را در گروهVariants Under Monitoring (VUM) دنبال می‌کند. در کره جنوبی، در آخرین گزارش، واریانت‌های PQ.16.1.1، NB.1.8.1،BA.3.2 و RF.5 گزارش شده‌اند؛ و در آخرین پایش ژنومیک انجام شده در کشور (مرداد 1405)، واریانت غالب RV.1 گزارش شدهاست. البته به دلیل تفاوت پوشش و ظرفیت توالی‌یابی، مقایسه سهم واریانت‌ها بین کشورها باید با احتیاط انجام شود.

چین؛ سیگنال زودهنگام مهم برای پایش ایران

در نظام مراقبت چین، در هفته 37 میلادی، درصد مثبت شدن آنفلوانزا و کووید-19 در نمونه‌های شبه آنفلوانزا (ILI) به ترتیب 19.8% و 12.5% گزارش شده است. فعالیت کووید-19 روند کاهشی داشته، در حالی که فعالیت آنفلوانزا در حال افزایش است. تایپ و ساب تایپ غالب B/Victoria و A(H3N2) بوده است؛ هر چند که سهم ساب تایپ A(H3N2) نیز افزایش نشان داده است. در جنوب چین افزایش RSV نیز مشاهده شده است.

کره جنوبی؛ افزایش همزمان آنفلوانزا و کووید-19

در هفته 37، درصد مثبت شدن آنفلوانزا در نمونه‌های تنفسی سرپایی به 24.6% رسیده و طی چهار هفته متوالی افزایش داشته است؛ ساب‌تایپ غالبA(H1N1)pdm09 بوده است. همزمان نسبت مثبت شدن کووید-19، 14.2% گزارش شده و تعداد بستری‌های ناشی از آن نیز طی چهار هفته افزایش نشان داده است.

استرالیا؛ الگوی متفاوت نیمکره جنوبی

در استرالیا، افزایش پایدار فعالیت آنفلوانزا از اواخر ماه ژوئیه مشاهده شده و تا اوایل سپتامبر، رسیدن موج به قله به‌طور قطعی ثبت نشده است. در آخرین دوره گزارش‌شده، تایپ غالب آنفلوانزا ”A” بوده و در میان موارد A که subtype شده‌اند،A(H3N2) بیشتر از A(H1N1)pdm09 بوده است. 
پیام های کلیدی
- همزمانی عبور کووید-19 از آستانه هشدار در ایران با فعالیت قابل توجه کووید-19 در شرق آسیا و برخی کشورهای اروپایی، ارزش پایش روندهای منطقه‌ای را به‌عنوان یک سیگنال پیش‌نگر برای ایران افزایش می‌دهد. 
- افزایش زودهنگام فعالیت ویروس آنفلوانزا در شرق آسیا، مشاهده الگوی متنوع و شدیدا منطقه ای تایپ و ساب تایپ آنفلوانزا (A(H1N1)pdm09 در کره جنوبی؛ A(H3N2) و B/Victoria در چین؛ A(H3N2) در استرالیا؛ و B در ایران)؛ و همزمانی روند افزاینده آنفلوانزا و کووید-19 در کره جنوبی، بر ضرورت پایش همزمان روند آنفلوانزا و کووید-19، همراه با تعیین و رصد type/subtype و واریانت‌های در گردش، به منظور تشخیص زودهنگام تغییر الگوی فصل تنفسی در ایران تاکید دارد.
- فعالیت کووید-19 در کشور، در هفته‌های پیش‌رو تداوم خواهد داشت؛ اما زمان و ارتفاع قله موج، با دقت قابل پیش‌بینی نیست.