کمپ تیتین در جنوب اردن، بهدلیل نقش آن در استقرار و پشتیبانی نیروهای آمریکایی، به یکی از اهداف مهم درگیری اخیر تبدیل شد. این عملیات نشان میدهد انتقال نیرو به مناطق دورتر لزوماً امنیت ایجاد نمیکند و شناسایی جابهجاییهای پنهانی میتواند عقبههای عملیاتی را نیز در معرض تهدید مستقیم قرار دهد.
نورنیوز-گروه بینالملل: کمپ تیتین در جنوب اردن و در مجاورت بندر عقبه، یکی از مقرهای مشترک نیروهای آمریکایی و اردنی است که طی سالهای گذشته برای استقرار، آموزش و پشتیبانی مورد استفاده قرار گرفته است. یگانهایی از تفنگداران دریایی آمریکا، از جمله نیروهای واکنش سریع، در این پایگاه مستقر بودهاند و رزمایشهای مشترکی نیز در آن برگزار شده است. نزدیکی به بندر عقبه، امکان جابهجایی سریعتر نیرو و تجهیزات را فراهم کرده و موقعیت جغرافیایی این مقر را به نقطهای مناسب برای پشتیبانی از فعالیتهای نظامی آمریکا در منطقه تبدیل کرده است.
آنچه در درگیری اخیر تیتین را به هدفی مهم تبدیل کرد، صرفاً موقعیت جغرافیایی آن نبود. آمریکا بخشی از نیروها و تجهیزات خود را بهصورت مخفیانه به این مقر منتقل کرده بود تا از دسترس تهدید فاصله بگیرد. فرض اصلی این بود که ایران از این جابهجایی و استعداد نظامی جدید مطلع نیست و انتقال به جنوب اردن میتواند سطح آسیبپذیری را کاهش دهد.
در عملیات نظامی، ارزش حفاظتی جابهجایی نیرو زمانی حفظ میشود که دشمن از محل جدید و ترکیب نیروهای منتقلشده بیاطلاع باشد. در غیر این صورت، تنها مختصات هدف تغییر کرده است. در مورد تیتین دقیقاً همین اتفاق رخ داد. ایران نهتنها از وجود مقر جنوبی، بلکه از انتقال نیروها و استعداد ایجادشده در آن آگاه بود. بنابراین عملیات علیه تیتین را باید در درجه اول بهعنوان یک موفقیت اطلاعاتی-عملیاتی ارزیابی کرد: تبدیل اطلاعات مربوط به یک جابهجایی پنهانی به هدف نظامی مشخص.
منطق آمریکا برای این انتقال روشن بود. بخشی از نیروها از محیط مستقیمتر تهدید در خلیج فارس خارج شدند تا عمق عملیاتی ایجاد شود. جنوب اردن از نظر فاصله از کانون درگیری، دسترسی به بندر عقبه و ارتباط با شبکه زمینی منطقه مزیت داشت. با این حال، فاصله جغرافیایی بهتنهایی امنیت اطلاعاتی ایجاد نمیکند. اگر محل استقرار جدید شناسایی شود، همان نقطهای که قرار بود بهعنوان عقبه امن عمل کند، خود به هدف تبدیل میشود.
تیتین از نظر ابعاد و زیرساخت با پایگاههایی مانند العدید قابل مقایسه نیست و فاقد فرودگاه مستقل برای عملیات هوایی گسترده است. اهمیت این مقر نه در اندازه آن، بلکه در نقشی است که در شبکه استقرار و پشتیبانی آمریکا در جنوب منطقه ایفا میکند؛ نقشی که نزدیکی به بندر عقبه و عمق جغرافیایی جنوب اردن آن را تقویت میکند.
در ارزیابی پدافند نیز باید دو شاخص را از هم تفکیک کرد. نرخ رهگیری نشاندهنده عملکرد سامانه پدافندی است، اما نرخ نفوذ و میزان تحقق هدف، شاخص اصلی نتیجه عملیات محسوب میشود. فضای منطقه عقبه تحت پوشش سامانههای پدافندی آمریکا و اردن قرار داشت و بخشی از موشکها رهگیری شدند. با وجود این، بخشی از موج موشکی از شبکه پدافندی عبور کرد و به هدف رسید. اگر هدف عملیات ثبت تعداد مشخصی اصابت بر یک هدف باارزش باشد، تحقق همان اصابتها به معنای انجام مأموریت در سطح مورد نظر طراح عملیات است.
عملیات تیتین نشان داد که محاسبه انتقال نیرو از محیط مستقیم درگیری به عقبهای دورتر برای کاهش قابلتوجه تهدید، در این مورد پاسخ نداده است. اگر دشمن بتواند جابهجایی را کشف کند، انتقال تنها مکان هدف را تغییر میدهد. شبکه پایگاههای آمریکا بر توزیع نیرو و ایجاد عمق متکی است، اما پیششرط اساسی این مدل، خارج ماندن نقاط جدید از دید و برد تهدید دشمن است. تیتین نشان داد که این پیشفرض دیگر بهطور کامل قابل اتکا نیست.
پیام اصلی این عملیات دو لایه است. در لایه اطلاعاتی، انتقال مخفیانه تنها زمانی ارزش حفاظتی دارد که دشمن از آن بیخبر بماند؛ که در این مورد چنین نشد. در لایه عملیاتی، جنوب اردن نتوانست نیروهای منتقلشده را از چرخه تهدید خارج کند. در سطح راهبردیتر، اگر حتی نقاطی که برای ایجاد عمق انتخاب شدهاند قابل شناسایی و هدفگیری باشند، پراکندگی پایگاهها بهتنهایی مشکل را حل نمیکند.
تیتین در واقع محل برخورد دو محاسبه بود: تلاش آمریکا برای ایجاد عمق عملیاتی در جنوب اردن، و نشان دادن این واقعیت که فاصله جغرافیایی لزوماً به معنای خروج از میدان تهدید نیست. جابهجایی نیرو روی نقشه ممکن است، اما خارج شدن از میدان تهدید لزوما چنین نیست.