اقتصاد آمریکا در ماه جولای شاهد کاهش مشاغل بود اما نرخ بیکاری بهبود یافت(!)؛ دوگانهای غیرعادی که به باور اقتصاددانان، بر نگرانیهای در حال شکلگیری پشت این اعداد و ارقام صحه میگذارد و نشانه خوبی نیست.
نورنیوز-گروه بینالملل: به گزارش واشنگتنپست، علت این رخداد آن است که همزمان با کاهش تعداد مشاغل در اقتصاد آمریکا، کارگران آمریکایی با سرعت بیشتری از بازار کار خارج شدهاند.
استفن مور، اقتصاددان محافظهکار، دراینباره گفت: خیلی، خیلی بهندرت پیش میآید که تعداد مشاغل کاهش پیدا کند، اما نرخ بیکاری هم پایین بیاید. علت این وضعیت، کاهش تعداد افرادی است که به دنبال کار میگردند. این یک قضیه بزرگ اقتصادی است؛ «کارگران کجا رفتهاند؟»
سهم بزرگسالانی که شاغل هستند یا به دنبال کار میگردند، در جولای به ۶۱.۴ درصد کاهش یافت و بدینترتیب، روند کاهشی نرخ مشارکت نیروی کار در سال جاری ادامه پیدا کرد. این نرخ اکنون به پایینترین سطح خود از فوریه ۲۰۲۱، یعنی در جریان همهگیری کووید-۱۹، رسیده است.
آمار و ارقام وزارت کار آمریکا که روز جمعه منتشر شد، نشان میدهد که کارفرمایان در ماه جولای ۲۳ هزار شغل را تعدیل کردند. در همین حال، نرخ بیکاری از ۴.۲ به ۴.۱ درصد رسید که این کاهش تا حدی زیادی به دلیل کم شدن تعداد افراد حاضر در بازار کار بود.
روند پیر شدن جمعیت یکی از عوامل مهمی است که به کاهش تعداد نیروی کار میانجامد. با بازنشسته شدن نسل «بیبیبومرها*»، سهم بزرگسالانی که یا شاغل هستند یا به دنبال کار میگردند، کاهش مییابد. اما این عامل بهتنهایی نمیتواند تمام کاهش نرخ مشارکت نیروی کار در سال جاری را توضیح دهد.
«بیبی بومر» یا به ایجاز «بومر»ها نسلی هستند که در آمریکا بین سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۴ در دوران انفجار جمعیت بعد از جنگ جهانی دوم متولد شدهاند.
سهم کارگرانی که در «سنین اوج اشتغال»، یعنی ۲۵ تا ۵۴ سال قرار دارند، حد فاصل ماههای مه و ژوئن بهشدت کاهش یافت و در جولای اندکی بهبود یافت. همین مسئله اقتصاددانان را با این هراس تنها گذاشته است که مبادا افراد جوان و میانسال هم از جستوجوی شغل دست کشیده باشند.
این کاهش مشارکت نیروی کار در میان مردان به طور مشخص شدید بوده است. نرخ مشارکت مردان در ماه جولای به ۶۶.۸ درصد رسید که به جز دوره اوج همهگیری، پایینترین سطح ثبتشده تاکنون است. هم کاهش مشارکت مردان مسنتر و هم مردان جوان، در این روند نقش داشتهاند.
به گفته مور «این مسئله هم از نظر اجتماعی و هم به لحاظ اقتصادی نگرانکننده است و روند خوبی نیست. ما فقط شاهد این هستیم که مردان کمتر از گذشته کار میکنند و برای اینکه چرا چنین اتفاقی افتاده، توضیح خوبی هم ندارم.»
تغییر ساختار اقتصاد نیز در این میان نقشآفرین بوده و عمده رشد اشتغال در ماههای اخیر در بخشهای بهداشت و درمان و آموزش خصوصی رخ داده است؛ حوزههایی که از دیرباز در سیطره زنان بودهاند. در سوی مقابل، چندین صنعت که عمدتا نیروی کار مرد را به کار میگیرند، شامل تولید، حملونقل و معدن، طی یک سال گذشته با کاهش اشتغال مواجه شدهاند.
در نتیجه، میان مهارتهایی که بسیاری از مردان در اختیار دارند و مشاغلی که اکنون در بازار موجود است، نوعی عدم تطابق ایجاد شده است. بسیاری از اقتصاددانان میگویند که این کاهش میتواند یک علامت هشداردهنده باشد.
الکساندر بیک، اقتصاددان فدرال رزرو سنتلوئیس، میگوید که «قاعدتا دوست داریم که نرخ بیکاری کاهش پیدا کند، درست است؟ اما دلیل این است که کاهش نرخ بیکاری معمولا نشانه افزایش اشتغال است.
بیک که ماههاست نظارهگر کاهش نرخ مشارکت نیروی کار بوده است، میگوید این مسئله «روندی نگرانکننده است. نگرانی اصلی این است که کارگران دلسردشده از پیدا کردن شغل، بهکلی از بازار کار خارج شوند.»
با این حال، به نوشته واشنگتنپست، هنوز تصویر کاملا روشنی وجود ندارد زیرا مولفههای دیگری نیز در این روند نقش دارند؛ از جمله تلاش گسترده دولت دونالد ترامپ برای بستن مرزها، جلوگیری از مهاجرت و اخراج مهاجران که به کاهش تعداد کارگران متولد خارج از آمریکا منجر شده است.
نوجوانان و جوانان نیز به میزان کمتری در بازار کار حضور دارند. سهم افراد ۱۶ تا ۱۹ سالهای که شاغل هستند یا به دنبال کار میگردند، امسال کاهش یافته و نزدیک به پایینترین سطوح از زمان همهگیری باقی مانده؛ این در حالی است که اشتغال نوجوانان در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ جهش کرده بود. سهم افراد ۲۰ تا ۲۴ ساله در بازار کار نیز طی ماههای اخیر روند کاهشی داشته است.
به گفته کارشناسان «یکی از دلایل کاهش اشتغال نوجوانان این است که افراد بیشتری دبیرستان را به پایان میرسانند؛ موضوعی که در افزایش نرخ فارغالتحصیلی از دبیرستان نیز بازتاب یافته است. اما دلیل دیگر، کاهش استخدام در بخشهای هتلداری، رستورانها و خردهفروشی است؛ بخشهایی که به طور معمول تعداد زیادی از جوانان را استخدام میکنند.»
جهش و رونق هوش مصنوعی و فناوریهای دیگر نیز میتواند موانع جدیدی برای ورود افراد به مشاغل غیرتخصصی ایجاد کرده باشد. سارا استپ، اقتصاددان مرکز پیشرفت آمریکا، اندیشکدهای لیبرال در واشنگتن، میگوید که برای مثال دکههای سلفسرویس جای بسیاری از صندوقداران را گرفتهاند. افزون بر این، ابزارهای هوش مصنوعی برای غربالگری درخواستهای شغلی ممکن است به نفع نیروهای باتجربهتر عمل کنند.
با این حال، به گفته گای برگر، مدیر مطالعات اقتصادی در موسسه «برنینگ گلس/ Burning Glass» اندیشکده مستقر در فیلادلفیا که بازار کار را بررسی میکند، گزارش اخیر اشتغال یک نکته روشن هم دارد. گرچه تعداد افرادی که از بازار کار خارج شدهاند، افزایش یافته اما تعداد کسانی که میگویند مایل به کار کردن هستند ولی طی یک ماه گذشته از جستوجوی کار دست کشیدهاند، اندکی کاهش یافته است.
وی اضافه کرد: عواملی که واقعا باعث میشوند درباره خروج افراد از بازار کار نگران شوم، خود را در دادهها نشان نمیدهند. مردم به ما نمیگویند که «میخواهم کاری داشته باشم، اما نمیتوانم شغلی پیدا کنم.»