پشت درهای ناتو، چه معامله‌ای با آینده اروپا شد؟

نورنیوز-گروه بین‌الملل: سران کشورهای اروپایی در نشست ناتو در آنکارا در حالی گردهم آمدند که یکی از اصلی‌ترین محورهای ادعاهای آنان، با کلیدواژه «قدرتمندتر شدن اروپا و ناتو»، بر تولید تسلیحات آمریکایی در اروپا و افزایش سهم این قاره در بودجه ناتو استوار بود.
چنان‌که مارک روته، دبیرکل ناتو، اعلام کرد کشورهای عضو این ائتلاف با همکاری شرکت‌های بزرگ دفاعی آمریکا و اروپا، تولید برخی از مهم‌ترین تسلیحات آمریکایی را در خاک اروپا آغاز خواهند کرد. همچنین فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اعلام کرد متحدان اروپایی با افزایش هزینه‌های دفاعی، ناتو را «اروپایی‌تر» خواهند کرد تا این ائتلاف بتواند ماهیت فراآتلانتیکی خود را حفظ کند.
در چارچوب همین رویکرد، صدراعظم آلمان اعلام کرد برلین با توافق واشنگتن، موشک‌های کروز دوربرد تاماهاوک و پرتابگرهای زمینی تایفون را از آمریکا خریداری و در خاک آلمان مستقر خواهد کرد. هم‌زمان، خبرگزاری رویترز گزارش داد آمریکا در حال مذاکره با آلمان و سایر کشورهای اروپایی درباره تولید مشترک موشک‌های «ایم-۱۲۰ آمرام» (AIM-۱۲۰ AMRAAM) ساخت شرکت «ریتیون» و همچنین ایجاد یک مرکز تعمیر و نگهداری برای موشک‌های «پاتریوت PAC-۳» ساخت شرکت «لاکهید مارتین» در اروپا است.
تازه‌ترین گزارش ناتو نیز نشان می‌دهد که هزینه‌های دفاعی کشورهای عضو این پیمان در سال ۲۰۲۶ از ۱.۸ تریلیون دلار فراتر خواهد رفت؛ روندی که برآمده از خواست آمریکا برای افزایش سهم اروپا در تأمین هزینه‌های ناتو است.
این تحرکات، در پوشش نمایش اقتدار ناتو و تقویت نقش امنیتی اروپا، در حالی دنبال می‌شود که در واقعیت، از یک سو بیانگر تشدید حقارت اروپا در برابر آمریکاست؛ روندی که رؤیای «اروپای مستقل» را بر باد می‌دهد، و از سوی دیگر، مشروعیت‌بخشی به ماهیت تروریستی و جنایتکارانه آمریکاست؛ کشوری که حقوق بین‌الملل را از زبان گفت‌وگو به منطق گلوله تغییر داده و غرب باید درباره نقش خود در تخریب نظم و حقوق بین‌الملل پاسخگو باشد.

از وابستگی راهبردی تا کارگاه تولید تسلیحات آمریکا؛ فصل تازه تحقیر اروپا

هرچند اروپایی‌ها مدعی‌اند که با تولید تسلیحات آمریکایی به دنبال تقویت ناتو و افزایش توان دفاعی اروپا هستند، اما واقعیت آن است که این اقدام بیش از آنکه نمایش قدرت اروپا باشد، نمادی آشکار از مرحله‌ای تازه در روند تحقیر این قاره در برابر آمریکاست؛ همان آمریکایی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آن، بارها اروپا را به ترسویی، بی‌خاصیتی و ناتوانی متهم کرده و حتی از ناامیدی خود نسبت به ناتو و متحدان اروپایی سخن گفته است.
ترامپ امروز با تحمیل تولید تسلیحات و مهمات آمریکایی در کشورهای اروپایی، از یک سو هزینه‌های تولید را بر دوش اروپا گذاشته که خود زمینه‌ساز تشدید بحران‌های اقتصادی این قاره خواهد شد و از سوی دیگر، این تحقیر را بر اروپا تحمیل کرده است که فاقد توان و اراده لازم برای توسعه صنایع دفاعی بومی بوده و صرفاً باید مجری تولید تسلیحاتی باشد که آمریکا صلاح می‌داند.
در یک جمع‌بندی می‌توان گفت تصمیمی که در نشست آنکارا اتخاذ شد، نه نشانه اقتدار و عظمت اروپا، بلکه نماد آشکار حقارت و ناتوانی این قاره در برابر خواسته‌های ترامپ است؛ روندی که زوال جایگاه جهانی اروپا را بیش از پیش تشدید خواهد کرد.
این تحقیر زمانی آشکارتر می‌شود که آمریکا به‌تازگی تعرفه‌های سنگینی بر واردات کالاهای اروپایی وضع کرده، اما سران اروپا نه‌تنها واکنشی درخور نشان نداده‌اند، بلکه با پذیرش نقش تولیدکننده تسلیحات آمریکایی، عملاً به خواسته‌های واشنگتن تن داده‌اند.

رؤیای استقلال اروپا؛ قربانی وابستگی راهبردی به واشنگتن

اقدام سران اروپا در پذیرش تولید تسلیحات آمریکایی ــ که در عمل نوعی باج‌دهی در برابر تهدیدهای ترامپ مبنی بر خروج نیروهای آمریکایی از اروپا به شمار می‌رود ــ مغایر با خواست بخش قابل توجهی از افکار عمومی این قاره است؛ زیرا بسیاری با تأکید بر هزینه‌زا بودن ناتو و سیاست‌های جنگ‌افروزانه آمریکا، خواستار استقلال امنیتی و نظامی اروپا هستند و حتی طرح‌هایی نیز در نهادهای اروپایی در این زمینه مطرح شده است.
تصمیم اتخاذشده در نشست آنکارا، افزون بر آنکه نوعی دور زدن افکار عمومی و نهادهای تصمیم‌گیر اروپایی محسوب می‌شود، رؤیای شکل‌گیری «اروپای مستقل» را نیز بر باد داده و عملاً وابستگی و سرسپردگی این اتحادیه به آمریکا را تثبیت می‌کند.
اهمیت این مسئله زمانی آشکارتر می‌شود که کشورهایی همچون ایران، روسیه، چین و دیگر قدرت‌های دارای توان بازدارندگی بومی، در برابر فشارها و تهدیدهای آمریکا از قدرت «نه گفتن» برخوردارند، حال آنکه اروپا از چنین اراده‌ای بی‌بهره است. رفتارهای اخیر دبیرکل ناتو و اصرار او بر نقش‌آفرینی اروپا در تجاوز آمریکایی ـ صهیونیستی علیه ایران نیز جلوه‌ای از همین وابستگی است؛ وابستگی‌ای که ناتو را رسماً به شریک جنایتکاران تبدیل کرده است.

وقتی گلوله جای گفت‌وگو را می‌گیرد؛ تهدیدی علیه نظم و حقوق بین‌الملل

اصرار اروپایی‌ها بر تولید تسلیحات آمریکایی و همچنین مواضع برخی کشورهای حاضر در نشست آنکارا که آشکارا از تجاوزگری آمریکا علیه ایران حمایت کرده‌اند، بیانگر بازتعریفی خطرناک از نظام بین‌الملل است؛ نظمی که در آن، به جای گفت‌وگو، گلوله حرف نخست را می‌زند.
آنها در حالی به سفیدنمایی تروریسم آمریکایی ـ صهیونیستی و توجیه کشتار می‌پردازند که اولویت دادن به افزایش بودجه نظامی ناتو و گسترش تولید تسلیحات در اروپا، به معنای عبور از منشور سازمان ملل، اصول حقوق بین‌الملل و حتی قوانین ادعایی خود اروپاست؛ قوانینی که همواره بر اصل گفت‌وگو به جای تقابل و تهدید نظامی تأکید داشته‌اند.
به بیان دیگر، گفتمان امروز اروپایی‌ها در همراهی با نظامی‌گری آمریکا و مشارکت در تولید تسلیحات آمریکایی، شلیک آشکار به پیکره نظام و حقوق بین‌الملل است؛ اقدامی که تبعات سنگینی برای امنیت جهانی در پی خواهد داشت.

هزینه سنگین تبعیت؛ تاوانی که اروپا ناگزیر از پرداخت آن خواهد بود

نکته قابل تأمل آنکه تن دادن سران اروپا به قلدری‌ها و تجاوزکاری‌های آمریکا، افزون بر آنکه چهره واقعی اروپا را که مدعی دفاع از حقوق بشر است آشکار می‌سازد، نه نشانه قدرت و اعتمادبه‌نفس، بلکه بازتاب ذهنیت درباری چاپلوسی است که می‌پندارد با تملق می‌توان نگاه تحقیرآمیز پادشاه را تغییر داد.
مسئله اصلی اما آن است که این اقدامات نه‌تنها قدرتی برای اروپا ایجاد نخواهد کرد و نشانی از عزت نفس به همراه ندارد، بلکه بیش از هر زمان دیگری حقارت و ناتوانی این قاره در برابر زیاده‌خواهی‌های ترامپ را به نمایش می‌گذارد.
حداقل پیامد این روند، تشدید بحران‌های اقتصادی و سیاسی در جوامع اروپایی و نیز انزوای بیشتر اتحادیه اروپا در عرصه جهانی خواهد بود؛ اتحادیه‌ای که با قرار گرفتن در سوی نادرست تاریخ، به جای محکوم کردن و مقابله با سیاست‌های آمریکا، راه تملق و تبعیت از ترامپ را در پیش گرفته و اکنون نیز در حال تبدیل شدن به کارگرانی بی‌مزد و مواجب برای بازسازی و تقویت زرادخانه‌های تسلیحاتی آمریکاست؛ زرادخانه‌هایی که برای رقم زدن جنایتی دیگر در جهان به کار گرفته خواهند شد.
رفتاری که اروپا را شریک جنایات آمریکا ساخته و بی‌تردید، ناگزیر باید تاوان چنین همراهی و همدستی را بپردازد.