راز جوان ماندن مغز تا ۹۰ سالگی

نورنیوز- گروه اجتماعی: وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است: برخلاف باور عمومی، مغز انسان با افزایش سن لزوماً رو به زوال نمی‌رود. یک مطالعه جدید باورهای دیرینه درباره پیری را کنار زده و نشان می‌دهد که مغز حتی در سال‌های پایانی عمر هم می‌تواند رشد کند و بهبود یابد.

پژوهشگران مرکز سلامت مغز دانشگاه تگزاس در دالاس، وضعیت نزدیک به ۴ هزار بزرگسال ۱۹ تا ۹۴ ساله را به مدت سه سال بررسی کردند و دریافتند عادت‌های مفید برای مغز، با افزایش توانایی‌های ذهنی در تمام طول زندگی ارتباط مستقیم دارد.

برخلاف روش‌های معمولی که فقط به دنبال بیماری هستند، این رویکرد قابلیت رشد مغز را در سه حوزه ارزیابی می‌کند:

۱. وضوح ذهنی که به توانایی تفکر و تمرکز اشاره دارد؛

۲. ارتباط اجتماعی که احساس هدفمندی و ارتباط با دیگران را می‌سنجد؛

۳. تعادل عاطفی که توانایی مقابله با استرس را نشان می‌دهد.

یافته‌های کلیدی

هیچ سقفی برای پیشرفت مغز وجود ندارد: حتی افرادی که از ابتدا نمرات بالایی داشتند، در طول بیش از هزار روز (حدود سه سال) به بهبود خود ادامه دادند. یعنی مغز انسان شاید هرگز به سقف نهایی خود نرسد.

می‌توان از ضعیف‌ترین شروع به قوی‌ترین پایان رسید: کسانی که پایین‌ترین نمرات اولیه را داشتند، سریع‌ترین و چشمگیرترین پیشرفت را تجربه کردند؛ این یعنی حتی اگر الان وضعیت مغزی خوبی ندارید، می‌توانید آن را بهبود ببخشید.

روزانه ۵ تا ۱۵ دقیقه تمرین ذهنی کافی است: شرکت‌کنندگانی که هر روز همین مقدار زمان را صرف تمرینات ذهنی می‌کردند، توانستند به بالاترین نمرات دست پیدا کنند. رمز موفقیت، نه ساعت‌ها تمرین سخت، بلکه تداوم عادت‌های کوچک است.

۲۰ ساله یا ۸۰ ساله؛ فرقی نمی‌کند: افراد جوان به همان اندازه افراد مسن پیشرفت کردند. برای بهبود مغز، هیچ‌وقت دیر نیست؛ هر سنی، وقت مناسب است.

باورهای غلط درباره زوال عقل

ساندرا چپمن (Sandra Bond Chapman)، مدیر مرکز سلامت مغز، می‌گوید: سال‌ها تصور می‌کردیم باید صبر کنیم تا مشکلی برای مغزمان پیش بیاید، بعد به فکر درمان باشیم؛ اما این مطالعه نشان می‌دهد چه ۲۰ ساله باشید چه ۸۰ ساله، مغزتان هنوز می‌تواند چیزهای جدید یاد بگیرد و قوی‌تر شود و همین اهمیت دارد.

پژوهشگران همچنین دریافتند افرادی که روش‌هایی مانند تمرکز، مدیریت استرس و ارتباط اجتماعی را به‌کار می‌گرفتند، توانستند در شرایط سخت زندگی، مانند بیماری یا ازدست‌دادن شغل، سلامت مغز خود را حفظ کنند و حتی آن را بهبود بخشند.

آموزش شخصی مغز، نتایج ماندگار دارد

طرح سلامت مغز (The BrainHealth Project)، طرحی بلندمدت از سوی همین پژوهشگران با هدف بهبود سلامت مغز در تمام طول زندگی است. این طرح به صورت برخط (آنلاین) و از طریق برنامه تلفن همراه در دسترس قرار گرفته است و ترکیبی از آموزش راهکارهای ذهنی، راهنمایی سبک زندگی، حمایت فردی و ردیابی پیشرفت را ارائه می‌دهد.

لوری کوک (Lori Cook)، مدیر تحقیقات بالینی مرکز سلامت مغز، می‌گوید: هر مغزی منحصربه‌فرد است و قابلیت رشد دارد. به جای استفاده از روش‌های یکسان برای همه، ما به افراد امکان می‌دهیم برنامه شخصی‌سازی‌شده خود را داشته باشند.

این برنامه در حال حاضر در بسیاری از کشورهای جهان در دسترس است و پژوهشگران امیدوارند دامنه دسترسی به آن روزبه‌روز گسترده‌تر شود. جزئیات این مطالعه در مجله سایِنتیفیک ریپورتز/ Scientific Reports منتشر شده است.