انتخابات شوراهای محلی انگلیس امروز در شرایطی برگزار میشود که تحلیلگران آن را آزمونی مهم برای سنجش میزان رضایت عمومی از عملکرد دولت حزب کارگر میدانند. نتیجه این رأیگیری میتواند نشانهای از تغییر آرایش سیاسی کشور و میزان حمایت از نخستوزیر کییر استارمر باشد.
نورنیوز-گروه بین الملل: شعب رأیگیری در انگلیس از ساعت هفت صبح به وقت محلی آغاز به کار کرده و تا ساعت ۱۰ شب باز خواهد بود تا رأیدهندگان درباره ترکیب شوراهایی تصمیم بگیرند که هرچند در ظاهر مسئول خدمات شهری، مالیات محلی، مسکن، پسماند و امور روزمره شهروندان هستند، اما در فضای سیاسی کنونی انگلیس به صحنه سنجش محبوبیت دولت حزب کارگر و شخص نخستوزیر تبدیل شدهاند.
بر اساس برآورد مؤسسه دولت، رأیدهندگان در انگلیس امروز برای انتخاب بیش از ۴ هزار و ۸۵۰ عضو شورا در ۱۳۴ شورای محلی پای صندوقها میروند. این انتخابات همه شوراهای مناطق لندن، چند شورای شهرستانی، شوراهای واحد، شوراهای کلانشهری و شماری از شوراهای ناحیهای را دربرمیگیرد و از همین رو، گستره آن فراتر از یک رقابت محدود محلی ارزیابی میشود.
در کنار انتخابات شوراها، چند رقابت مهم دیگر از جمله انتخابات نهادهای محلی و شهرداری نیز برگزار میشود و همین همزمانی، وزن سیاسی این روز را برای دولت استارمر سنگینتر کرده است. در واقع، نتیجه رأیگیری امروز نه فقط ترکیب شوراها، بلکه جهت افکار عمومی درباره دولت مستقر را در میانه بحرانهای اقتصادی و اجتماعی آشکار خواهد کرد.
حزب کارگر که در انتخابات سراسری دو سال پیش با شعار پایان دادن به آشفتگی سالهای حکومت محافظهکاران به قدرت رسید، اکنون در موقعیتی دفاعی قرار دارد. این حزب در بسیاری از مناطق شهری و سنتی خود باید از کرسیهایی دفاع کند که در دوره اوجگیری نارضایتی از محافظهکاران به دست آورده بود. اما نظرسنجیهای تازه نشان میدهد که فضای عمومی بهسرعت تغییر کرده و بخش قابل توجهی از رأیدهندگان، بهویژه در مناطق کمدرآمد و طبقات کارگری، دیگر حزب کارگر را پاسخگوی مطالبات خود نمیدانند.
نشانههای تغییر آرایش سیاسی انگلیس و همهپرسی غیررسمی درباره عملکرد استارمر
آخرین نظرسنجی موسسه «یوگاو» که در آستانه رأیگیری منتشر شد، تصویری نگرانکننده برای دولت حزب کارگر ترسیم کرده است. بر اساس این نظرسنجی، حزب راستگرای «اصلاح انگلیس» با ۲۵ درصد در صدر قرار دارد، حزب کارگر با ۱۸ درصد در جایگاه دوم ایستاده، محافظهکاران با ۱۷ درصد در رتبه سوم هستند و پس از آن سبزها با ۱۵ درصد و لیبرالدموکراتها با ۱۴ درصد قرار دارند.
این ارقام برای استارمر از آن جهت نگرانکننده است که حزب کارگر کمتر از دو سال پیش اکثریتی بزرگ در مجلس عوام به دست آورد، اما اکنون در نظرسنجیها نه تنها از حزب اصلاح عقب افتاده، بلکه فاصله اندکی با محافظهکارانی دارد که شکست سنگین انتخابات سراسری گذشته، آنها را از قدرت کنار زد. این وضعیت نشان میدهد که سرمایه سیاسی دولت جدید با سرعت قابل توجهی فرسوده شده است.
رسانههای انگلیسی نیز این انتخابات را فراتر از یک رقابت شهری توصیف کردهاند. روزنامه گاردین با استناد به تحلیلهای انتخاباتی نوشته است که حزب کارگر ممکن است با یکی از سنگینترین شکستهای خود در انتخابات شوراها روبهرو شود و حتی تا حدود یک هزار و ۹۰۰ کرسی را از دست بدهد. چنین نتیجهای در صورت تحقق، میتواند به بحثهای تازه درباره آینده رهبری استارمر در حزب کارگر دامن بزند.
اهمیت این انتخابات برای استارمر فقط به تعداد کرسیهای در معرض خطر محدود نمیشود. حزب کارگر در ماههای اخیر با مجموعهای از چالشها روبهرو بوده است. بحران هزینههای زندگی، فشار بر خدمات عمومی، نارضایتی از وضعیت نظام سلامت، افزایش مالیاتها، افت قدرت خرید خانوارها و انتقاد از عملکرد دولت در حوزه سیاست خارجی، همگی بخشی از فضای سنگینی است که رأیگیری امروز در آن برگزار میشود.
در شمال انگلیس و مناطق سنتی طبقه کارگر، حزب اصلاح انگلیس تلاش کرده است خود را بهعنوان صدای اعتراض به وضع موجود معرفی کند. این حزب با تمرکز بر مهاجرت، امنیت، مالیات و نارضایتی از نخبگان سیاسی، هم از پایگاه سابق محافظهکاران رأی میگیرد و هم به مناطق کارگری نفوذ کرده است. برای حزب کارگر، رشد حزب اصلاح انگلیس از آن جهت خطرناک است که میتواند شکاف میان دولت استارمر و رأیدهندگانی را عمیقتر کند که زمانی ستون اصلی حمایت از این حزب به شمار میرفتند.
در لندن و شهرهای بزرگ نیز حزب کارگر از سمت دیگری تحت فشار است. سبزها، لیبرالدموکراتها و نامزدهای مستقل در شماری از مناطق، بهویژه در میان رأیدهندگان جوانتر و اقلیتها، تلاش کردهاند نارضایتی از سیاستهای دولت درباره مسکن، هزینههای زندگی و تحولات غزه را به رأی اعتراضی تبدیل کنند.
حتی در برخی مناطق لندن که به طور سنتی از حزب کارگر حمایت میکردند،، احتمال شکست وجود دارد.
این وضعیت، انتخابات شوراها را به آزمونی چندلایه برای نخستوزیر انگلیس تبدیل کرده است. اگر حزب کارگر شکست سنگینی را تجربه کند، مخالفان استارمر در درون حزب میتوانند آن را نشانهای از ناتوانی نخستوزیر در حفظ ائتلاف رأیدهندگان سال ۲۰۲۴ بدانند. اگر نتیجه متوسط باشد، دولت احتمالاً تلاش خواهد کرد آن را به شرایط دشوار اقتصادی و فرسایش طبیعی احزاب حاکم نسبت دهد. اما اگر کرسیهای زیادی از دست برود، روایت روز حساب برای استارمر به واقعیتی سیاسی نزدیکتر خواهد شد.
محافظهکاران نیز با وجود امید به بهرهبرداری از ضعف حزب حاکم، در موقعیت بهتری قرار ندارند. این حزب پس از شکست تاریخی در انتخابات سراسری گذشته هنوز نتوانسته است اعتبار از دست رفته خود را بازیابد و بخشی از پایگاه رأی آن به سمت حزب اصلاح انگلیس حرکت کرده است. به همین دلیل، انتخابات امروز فقط آزمون حزب کارگر نیست، بلکه نشان خواهد داد آیا محافظهکاران توان بازسازی دارند یا جریانهای راستگرای تندروتر در حال قبضه کردن میدان مخالفان دولت هستند.
در چنین فضایی، رأیگیری امروز میتواند نشانهای روشن از تغییر آرایش سیاسی انگلیس باشد. دوحزبی سنتی که برای دههها سیاست انگلیس را میان کارگر و محافظهکاران تقسیم کرده بود، اکنون با فشار احزاب کوچکتر، جریانهای اعتراضی و نارضایتی گسترده اجتماعی روبهروست. اگر نتایج شوراها با نظرسنجیها همسو باشد، استارمر و حزب کارگر با پیامی جدی از سوی رأیدهندگان مواجه خواهند شد.
نخستوزیر انگلیس تا کنون تلاش کرده است انتخابات شوراها را از سطح ملی جدا کند و آن را رقابتی درباره خدمات محلی بداند، اما فضای رسانهای و سیاسی انگلیس نشان میدهد که این تلاش چندان موفق نبوده است. مخالفان دولت، رأیگیری امروز را همهپرسی غیررسمی درباره عملکرد استارمر معرفی کردهاند و حتی برخی تحلیلگران از احتمال تشدید فشارها بر رهبری حزب کارگر پس از اعلام نتایج سخن میگویند.
بر اساس رویه مرسوم، نتایج نهایی انتخابات شوراها بهتدریج از بامداد جمعه و در برخی مناطق تا روز شنبه اعلام خواهد شد. اما فارغ از شمارش نهایی، پیام سیاسی این رأیگیری از هماکنون روشن است. دولت حزب کارگر که با وعده بازگرداندن ثبات و اعتماد به قدرت رسید، اکنون در برابر رأیدهندگانی قرار گرفته که از گرانی، فشار معیشتی، خدمات عمومی فرسوده و وعدههای تحققنیافته خستهاند. از همین رو، صندوقهای شوراها امروز فقط درباره اداره شهرها تصمیم نمیگیرند، بلکه میزان تحمل افکار عمومی در برابر دولت استارمر را نیز آشکار میکنند.