افزایش کمسابقه قیمت انرژی و کالاهای اساسی پس از جنگافروزی ائتلاف آمریکایی-صهیونی علیه ایران، بار دیگر نشان داد این تنشها چگونه اقتصاد جهانی را بیثبات کرده و فشار مستقیم بر معیشت مردم وارد میکند.
نورنیوز-گروه اقتصادی: افزایش شدید قیمتها در بازارهای جهانی پس از جنگافروزی ائتلاف آمریکایی-صهیونی علیه ایران، بار دیگر نشان داد که درگیریهای ژئوپلیتیکی چگونه میتوانند بهسرعت به بحرانهای اقتصادی فراگیر تبدیل شوند. دادههای منتشرشده از بازارهای جهانی حاکی از آن است که طی مدت کوتاهی، طیف گستردهای از کالاهای کلیدی با جهشهای قابلتوجه قیمتی مواجه شدهاند؛ جهشهایی که نهتنها صنایع بزرگ، بلکه زندگی روزمره مردم در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داده است.
در صدر این افزایشها، سوخت جت با رشد بیش از ۶۰ درصد قرار دارد؛ عاملی که هزینه حملونقل هوایی و زنجیره تأمین جهانی را بهشدت افزایش داده و قیمت تمامشده بسیاری از کالاها را بالا برده است. پس از آن، گوگرد با افزایش ۵۳ درصدی و اوره با رشد ۴۹ درصدی، فشار مضاعفی بر صنایع شیمیایی و بخش کشاورزی وارد کردهاند. این موضوع بهطور مستقیم بر قیمت مواد غذایی اثرگذار است، زیرا کودهای شیمیایی از مهمترین نهادههای تولید محصولات کشاورزی به شمار میروند.
در حوزه انرژی، نفت گرمایشی و گازوئیل هرکدام با رشد ۴۶ درصدی مواجه شدهاند که نشاندهنده افزایش هزینههای گرمایش و حملونقل در سطح جهانی است. همچنین نفت برنت با ۳۶ درصد و نفت WTI با ۳۵ درصد افزایش، بار دیگر نقش کلیدی ثبات سیاسی در تعیین قیمت انرژی را برجسته کردهاند. افزایش ۳۵ درصدی بنزین نیز بهطور مستقیم هزینه زندگی روزمره مردم را بالا برده و بر قیمت کالاها و خدمات تأثیر زنجیرهای گذاشته است.
از سوی دیگر، افزایش ۳۳ درصدی گاز طبیعی اروپا، زنگ خطر جدی برای امنیت انرژی این قاره به صدا درآورده است. این افزایش قیمتها میتواند به کاهش تولید صنعتی و افزایش هزینههای مصرفکنندگان منجر شود. در کنار آن، کودهای شیمیایی نیز با رشد ۳۵ درصدی، فشار مضاعفی بر بخش کشاورزی وارد کرده و میتواند در آینده نزدیک به افزایش قیمت مواد غذایی در سطح جهانی منجر شود.
حتی کالاهای پایهای نیز از این موج تورمی در امان نماندهاند. روغن پالم با افزایش ۱۴ درصدی، زغالسنگ با ۱۲ درصد، سنگآهن با ۸ درصد و برنج با ۶ درصد افزایش قیمت مواجه شدهاند. این موضوع نشان میدهد که اثرات جنگ تنها محدود به انرژی نیست، بلکه کل زنجیره تولید و مصرف را تحت تأثیر قرار داده است.
در مجموع، افزایش هزینه انرژی، رشد قیمت نهادههای تولید و بالا رفتن قیمت کالاهای اساسی، همگی نشاندهنده آن است که هزینه واقعی این تنشها را مردم عادی در سراسر جهان پرداخت میکنند. در چنین شرایطی، ادامه روندی که با سیاست های مخرب ترامپ و نتانیاهو شکل گرفته، میتواند به تعمیق شکافهای اقتصادی، افزایش تورم جهانی و کاهش سطح رفاه عمومی منجر شود؛ واقعیتی که بار دیگر ضرورت پرهیز از سیاستهای تنشزا و حرکت بهسوی ثبات و همکاری بینالمللی را برجسته میکند.