نقشه تازه ظرفیت نیروگاههای هستهای جهان نشان میدهد رقابت قدرتهای بزرگ برای توسعه این منبع پایدار شدت گرفته و کشورهایی مانند چین و ایران در مسیر افزایش چشمگیر ظرفیت قرار دارند.
نورنیوز-گروه اقتصادی: بررسی جدید از وضعیت و چشمانداز ظرفیت انرژی هستهای در جهان، تصویری روشن از تغییر موازنه قدرت در حوزه تولید برق پاک ارائه میدهد. دادههای منتشرشده نشان میدهد کشورها بهویژه در شرایط افزایش تقاضای انرژی و نگرانیهای اقلیمی، بیش از گذشته به انرژی هستهای بهعنوان یک گزینه پایدار و کمکربن توجه کردهاند.
در صدر این تحولات، چین قرار دارد که با ترکیبی از ظرفیت فعال و پروژههای در دست اجرا، در مسیر دستیابی به حدود ۱۸۶ گیگاوات ظرفیت هستهای حرکت میکند. این رقم نهتنها جایگاه این کشور را بهعنوان رهبر آینده انرژی هستهای تثبیت میکند، بلکه فاصله قابلتوجهی با ایالات متحده ایجاد خواهد کرد. در حال حاضر، آمریکا با حدود ۱۰۲.۵ گیگاوات ظرفیت فعال همچنان بزرگترین تولیدکننده فعلی محسوب میشود، اما رشد کندتر پروژههای جدید، موقعیت آن را در بلندمدت به چالش میکشد.
در اروپا، فرانسه همچنان یکی از وابستهترین کشورها به انرژی هستهای است؛ بهطوری که حدود ۶۹ درصد برق این کشور از نیروگاههای هستهای تأمین میشود. ظرفیت فعال فرانسه حدود ۶۵.۷ گیگاوات است و با وجود برنامههای توسعه محدود، همچنان نقش مهمی در امنیت انرژی این کشور دارد. روسیه نیز با ترکیب ظرفیت فعال و پروژههای در حال توسعه، یکی از بازیگران مهم این حوزه باقی مانده است.
در میان اقتصادهای نوظهور، هند رشد قابلتوجهی را در برنامههای هستهای خود نشان میدهد و انتظار میرود ظرفیت آن به بیش از ۳۱ گیگاوات برسد. کره جنوبی، اوکراین و ژاپن نیز با وجود چالشهای سیاسی و زیستمحیطی، همچنان به توسعه یا احیای ظرفیت هستهای خود ادامه میدهند.
نکته قابل توجه در این گزارش، حضور کشورهایی است که تاکنون سهم اندکی در تولید انرژی هستهای داشتهاند اما برنامههای جدی برای ورود به این حوزه دارند. کشورهایی مانند اوگاندا، لهستان، ترکیه و امارات متحده عربی از جمله این موارد هستند که با پروژههای جدید، بهدنبال تنوعبخشی به سبد انرژی خود هستند.
در این میان، ایران نیز در مسیر توسعه ظرفیت هستهای خود قرار دارد. بر اساس پیشبینیها، ظرفیت هستهای ایران میتواند به حدود ۸.۴ گیگاوات برسد و این کشور را در میان ۱۶ تولیدکننده برتر انرژی هستهای جهان قرار دهد. این روند نشاندهنده توجه راهبردی به تأمین پایدار انرژی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی است.
همچنین، دادهها نشان میدهد برخی کشورها مانند کانادا، بریتانیا و سوئد با وجود ظرفیتهای فعلی، برنامههای محدودی برای توسعه دارند یا تمرکز خود را بر بهینهسازی نیروگاههای موجود گذاشتهاند. در مقابل، کشورهایی مانند قزاقستان، ایران و کنیا در حال ورود یا توسعه جدی در این حوزه هستند.
در مجموع، روند جهانی نشان میدهد انرژی هستهای بار دیگر به یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری انرژی تبدیل شده است. افزایش تقاضای برق، فشارهای زیستمحیطی و نیاز به منابع پایدار، کشورها را به سمت سرمایهگذاری در این فناوری سوق داده است. آینده این حوزه به میزان موفقیت در مدیریت هزینهها، ایمنی و پذیرش عمومی بستگی خواهد داشت.